İSG Risk Değerlendirmesi · 5×5 Matris
Tekstil — İplik Üretimi5×5 Matris Risk Analizi Örneği
Doğu Tekstil İplik San. Tic. A.Ş.
İplik Üretim Hattı · İplik imalatı ve bükme
- NACE Kodu
- 13.10.10
- Tehlike Sınıfı
- Tehlikeli
- Risk Maddesi
- 70 adet
- Revizyon
- Rev 2
- Tarih
- 1 Mayıs 2026
- Yöntem
- 5×5 Matris
Şablon — doğrudan kullanılamaz. Bu örnek AI üretimli sektörel temsildir; sahaya inilerek hazırlanan, İSG uzmanı denetiminden ve işveren onayından geçen analizin yerine geçemez (6331 sayılı Kanun Md.10).
Önemli — Hukuki Bilgilendirme
Bu örnek doğrudan kullanılamaz; ancak sahaya inilip uzman denetiminden ve işveren onayından geçmiş bir analiz, gerçek bir risk değerlendirmesi sayılır.
6331 sayılı İSG Kanunu Md.10 her risk analizinin o işyerine özgü hazırlanmasını ister; sahanın gerçek tehlikelerini ve risklerini barındırmalıdır. Bu sayfada gördüğünüz dosya, Riskmatik AI tarafından sektörel temsiliyet amacıyla üretilmiş bir şablon. Gerçek bir firmayı, gerçek bir çalışanı ya da yaşanmış bir olayı temsil etmiyor.
Hata içerebilir: AI çıktısı uzman gözünden geçirildi, ancak tehlikelerin sınıflandırması, risk skorları ve önlem önerileri sektörel bir ortalamadır. Sizin sahanızın gerçek durumunu birebir yansıtmayabilir; eksik kalemler ya da yanlış skorlar bulunabilir. Kullanırken kendi atölyenize yeniden uyarlamak şart.
Doğru kullanım
- ▸Sahaya inilerek işyerinin gerçek tehlikeleri tespit edilmeli
- ▸A, B veya C sınıfı İSG uzmanı denetiminden geçmeli (6331 Md.8)
- ▸İşveren veya işveren vekili imzası alınmalı (Md.6)
- ▸Bölüm/proses bazlı ayrı analiz yapılmalı (Md.7)
- ▸Çalışan temsilcisi süreçte yer almalı (Md.5.4)
Yapmayın
- ▸Bu PDF'i doğrudan kopyalayıp kendi firma adınızla yayınlamak
- ▸Sektör örneğini sahaya inmeden referans saymak
- ▸Hata veya eksik içerebileceğini gözardı etmek
- ▸Uzman denetimi olmadan denetime sunmak
Bu örnek üzerinden alınacak kararların sorumluluğu kullanıcıya aittir. Riskmatik, AI üretimi içeriğin doğruluğu, tamlığı veya yasal uygunluğu için garanti vermez. Detaylı yasal çerçeve için Sorumluluk Reddi Beyanı sayfasını inceleyiniz.
Bu Analizden Çıkan Veri
İplik imalatında yapılan birleşik analiz 157 risk maddesi içeriyor. Mekanik tehlikelerin payı %49; bu, on beş sektör arasındaki en yüksek oran. Açıklaması basit: kart, tarak, fitil ve ring iplik makineleri vardiya boyunca yüksek devirde dönüyor, sıkışma ve yakalanma noktası çok. TÜİK verilerine göre tekstil yaklaşık 1 milyon kişi istihdam ediyor. Yani buradaki saha gerçeği bireysel bir atölye sorunu değil, ulusal ölçekte bir örnekleme.
PDF Önizleme
Raporun tamamını sayfada görüntüle
PDF yükleniyor...
Yukarıdaki PDF gerçek Riskmatik raporudur. Aynısını kendi firmanız için AI ile saniyeler içinde üretebilirsiniz.
Sektörel Risk Profili
Tekstil — İplik Üretimi sektörünün karakteristik tehlikeleri ve mevzuat çerçevesi
Tekstil iplik üretimi 6331 sayılı Kanun çerçevesinde ele alınır; toz ve gürültü kalemleri için Tozla Mücadele Yönetmeliği ile Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmaları Hakkında Yönetmelik birlikte işler. Sahanın tipik risk kalemleri şöyle sıralanabilir. Hızlı dönen kart, tarak ve ring iplik makinelerinde saç ve elbise yakalanması, sıkışma. Pamuk tozuna kronik solunum maruziyeti, ki bisinozis için en sık aranan tetikçi. 85 dB(A) eşiğini aşan sürekli gürültü. Kondenser ısısı ile nem yükünden gelen sıcak-nemli ortam; boyahane kimyasalları; uzun süre ayakta tekrarlı el-kol hareketi (özellikle dokuma dairesinde); PLC panellerinde yüksek voltaj. Pamuk tozu iki ucu keskin bir kalem: hem solunum tarafı hem de yangın yayılma tarafı. Emiş ve filtre bakımı haftalık çizelgeye girmiyorsa sayfada eksik bir alan kalır, bu da müfettişin sıkça aradığı bir kontrol.
Sektörel Risk Profili · Frequency Analysis
Tekstil — İplik Üretimi Sektöründe En Sık 5 Tehlike Kategorisi
Aşağıdaki dağılım Riskmatik AI ile bu sektörde üretilmiş gerçek risk maddelerinin kategori bazında frekans analizinden türetilmiştir. Sıralama yüksek frekanslı kategorilere göredir.
Mekanik
%49 · 77 maddeMax: YüksekKesici, dönen parça, sıkışma, çarpma
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Bakım sırasında makinenin beklenmedik şekilde çalışmaya başlaması
- ▸Yetersiz istifleme yüksekliği veya dengesiz balya yığınları
- ▸Open-end rotor makinelerinin yüksek devirli rotorlarına ve besleme mekanizmalarına temas
Mevzuat & Organizasyonel
%13.4 · 21 maddeMax: YüksekSağlık muayenesi, eğitim, kayıt, acil durum eksikliği
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Periyodik sağlık muayenelerinin yapılmaması
- ▸Periyodik sağlık muayenelerinin yapılmaması veya eksik yapılması.
- ▸Acil durumlar (yangın, deprem vb.) için yetersiz veya güncel olmayan planlar.
Kimyasal
%12.7 · 20 maddeMax: YüksekToksik gaz, asit, çözücü, toz
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Open-end rotor makinelerinin yüksek devirli parçaları ve toz emisyonu
- ▸Yerde birikmiş lifler, toz ve kaygan zeminler
- ▸Havalandırması yetersiz alanlarda kimyasal madde buharlarına maruziyet.
Elektriksel
%10.2 · 16 maddeMax: YüksekElektrik şoku, ark, statik elektrik
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Cihazın hareketli parçaları ve elektrik bağlantıları.
- ▸Cihazın içindeki hassas elektronik bileşenlere veya keskin parçalara temas.
- ▸Bobin aktarma ve rewinding ünitelerinin elektrikli aksamı
Ergonomik
%5.1 · 8 maddeMax: Çok YüksekDuruş, tekrar, ağır kaldırma, monoton iş
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Ergonomik olmayan çalışma pozisyonları ve tekrarlı hareketler.
- ▸Ağır yük kaldırma ve tekrarlı hareketler
- ▸Uzun süreli ayakta durma, tekrarlı ve zorlayıcı hareketler
Frequency analysis kaynağı: Riskmatik RiskAnaliziMaddesi.tehlikeKategorisi (ISO 45001 Md.6.1.2 + Risk Değ. Yön. Md.8 taksonomisi).
Analiz Metodolojisi · Yapısal Veri
Bu analiz nasıl hazırlandı, hangi parametrelerle çalışıyor
Riskmatik risk analizleri kalıp Excel tablosu değil — yapılandırılmış kayıt. 5×5 Matris yöntemiyle hazırlanmış 70 maddenin her biri için olasılık, şiddet, kontrol hiyerarşisi, sorumlu kişi, termin tarihi ve özel risk grubu bilgisi tutulur. Aşağıdaki tablo bu örneğin tüm metodoloji parametrelerini şeffaf eder.
| Parametre | Bu örnekteki değer | Kaynak / Standart |
|---|---|---|
| Yöntem | 5×5 Matris — Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | BS 8800 + ISO 31000 risk matrix pattern |
| Madde sayısı | 70 risk maddesi (Rev 2) | Tarih: 01 Mayıs 2026 |
| Risk skor formülü | Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | Skor aralığı 1 → 25 |
| Risk sınıflandırması | 5 sınıf — Düşük (1-3) · Orta (4-6) · Yüksek (8-12) · Çok Yüksek (15-16) · Tolere Edilemez (20-25) | Yöntem standardı |
| Şiddet yaklaşımı | Sabit — şiddet 1-5 statik ölçek (önlem olasılık ve maruziyet üzerinden çalışır) | ISO 45001 Md.8.1.2 |
| Önlem öncesi / sonrası | Çift skor — her madde için mevcut önlem sonrası artık risk hesaplanır | ISO 45001 Md.6.1.4 + Risk Değ. Yön. Md.9 |
| Kontrol hiyerarşisi | 5 katman — Eliminasyon → İkame → Mühendislik → İdari → KKD (sırayla denenir) | ISO 45001 Md.8.1.2 + 6331 Md.5.b |
| Tehlike kategorisi | Mekanik · Elektrik · Kimyasal · Fiziksel · Biyolojik · Ergonomik · Psikososyal · Yangın/Patlama · Yüksekte Çalışma · Kapalı Alan | Risk Değ. Yön. Md.8 (10 ana kategori) |
| Önlem takibi | Aktif — her madde için sorumlu kişi + termin tarih + Düzeltici Faaliyet (DF) bağlantısı | ISO 45001 Md.10.2 + 6331 Md.10 |
| Etkilenen kişi grupları | Çalışan · Ziyaretçi · Yüklenici/Alt İşveren · Komşu işyeri · Halk (madde bazlı işaretlenir) | 6331 Md.4.f |
| Özel risk grupları | Gebe/emziren · 18 yaş altı genç çalışan · Engelli · Kronik hastalığı olan (ayrıca değerlendirme zorunlu) | 6331 Md.10 + Risk Değ. Yön. Md.5 |
| Kayıt formatı | Yapılandırılmış RiskAnaliziMaddesi tablosu (Prisma) — denetimde sorgu, filtre, raporlama mümkün | ISO 45001 Md.7.5.3 |
Tablodaki tüm parametreler örnek PDF rapor üzerinde madde madde uygulanmış halde görülebilir.
Mevzuat Periyotları · 6331 Sayılı Kanun
Tekstil — İplik Üretimi için yasal periyot ve zorunluluklar
İplik imalatı ve bükme faaliyeti Tehlikeli sınıfında yer alır. Aşağıdaki tablo İSG mevzuatından türetilmiş yasal periyot ve zorunlulukları gösterir. Bu periyotlar denetim sırasında müfettişin ilk kontrol ettiği başlıklardır.
| Konu | Çok Tehlikeli | Tehlikeli | Az Tehlikeli | Mevzuat |
|---|---|---|---|---|
| Risk Analizi Yenileme Periyodu | 2 yılda bir | 4 yılda bir | 6 yılda bir | İSG Risk Değ. Yön. Md.12 |
| İSG Uzmanı Sınıfı | A Sınıfı | B veya A Sınıfı | C, B veya A Sınıfı | 6331 Md.8 + İSG Prof. Yön. |
| İSG Uzmanı Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 40 dakika | 20 dakika | 10 dakika | İSG Hizmetleri Yön. Md.12 |
| İşyeri Hekimi Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 15 dakika | 10 dakika | 5 dakika | İşyeri Hekimi Yön. Md.12 |
| Çalışan Eğitim Saati (yıllık) | 16 saat (yılda 1) | 12 saat (2 yılda 1) | 8 saat (3 yılda 1) | Çalışanların İSG Eğitim Yön. |
| Acil Durum Tatbikatı | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Acil Durum Yön. Md.13 |
Otomatik Takip
Riskmatik bu periyotları sektörünüze göre takvime alır ve süresi yaklaşınca uyarır.
İhlal Riski
Periyot aşımı denetimde idari para cezası ve kapatma gerekçesidir (6331 Md.26).
Yöntem Rasyonu
Neden bu sektörde 5×5 Matris?
Matrisin tekstil atölyesindeki cazibesi pratik. Vardiya brifingi, operatör oryantasyonu ve makine başı poster eğitiminde tabloyu okumak iki dakikalık iş. ISO 9001 ve 45001 entegre yönetim formlarına da kolay yerleşiyor. İhracat tarafında SA8000 denetimi çoğu zaman matris formatıyla geliyor; iki kez ayrı format hazırlamak yerine tek bir görselle hem iç hem dış denetime gidiyorsunuz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu Örneğe ve Yönteme Dair
Tekstil — İplik Üretimi sektöründe Fine-Kinney mi 5×5 Matris mi tercih edilir?
Tekstil — İplik Üretimi gibi tehlikeli işyerlerinde İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği her iki yöntemi de kabul eder; mevzuatta birinin öncelikli olduğuna dair bir hüküm yok. Fine-Kinney olasılık, frekans ve şiddet üçlüsüyle daha granüler skor verir, vardiya boyunca tekrar eden hatlarda incelikli bir ayrım yapar. 5×5 Matris ise olasılık ile şiddet ikilisinden çıkan hızlı bir görsel tablo sunar; saha brifinginde ya da denetçi karşısında kavraması saniyeler alır. Aynı sektör için iki yöntemle hazırlanmış raporları bu sayfada yan yana inceleyip kendi atölyenize hangisinin oturduğuna karar verebilirsiniz.
Tekstil — İplik Üretimi risk analizi ne zaman yenilenir?
6331 sayılı Kanun ile İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.12 tehlikeli işyerleri için en geç **4 yıl** yenileme periyodu tanımlar. Süre dolmadan da yenileme zorunlu olabilir. Yeni makine kurulumu, üretim sürecinde köklü değişiklik, geçirilen iş kazası, meslek hastalığı tanısı ve ölçüm sonucunun sınır değeri aşması bu tetikleyicilerin başlıcaları. Riskmatik bu olaylar gerçekleştiğinde sayfanızda otomatik bildirim ile yenileme hatırlatması açar.
Bu sektörde kaç risk maddesi yeterli sayılır?
Mevzuat minimum madde sayısı dayatmaz. Müfettiş "kapsayıcılık" arar; yani işin bütün faaliyetleri ile sektörün karakteristik tehlikeleri analize girmiş mi sorusu sorulur. Bu örnekte Tekstil — İplik Üretimi için 5×5 Matris yöntemiyle **70 risk maddesi** belirlendi. Kapsamlı analizler genelde 50-150 madde aralığında dolaşır. Çok düşük sayı eksik kapsama göstergesi olabilir; çok yüksek sayı ise aynı tehlikenin parçalanarak yazılmış olduğunu işaret edebilir. Doğru sayı, sahanın ne anlattığı sorusunun cevabıdır.
Risk analizi ekibinde işveren vekili zorunlu mu?
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6 ekibin iskeletini açık biçimde tanımlar. İşveren ya da işveren vekili (kararı imzalayacak otorite), iş yerinin tehlike sınıfına uygun A, B veya C sınıfı İSG uzmanı, iş yeri hekimi (yönetmelik gerektirdiği durumlarda), destek elemanları ve çalışan temsilcisi. İşveren vekilinin katılımı yasal zorunluluktur; eksik kalırsa analiz denetimde geçersiz sayılabilir. Riskmatik ekip kurarken bu rolleri zorunlu alan olarak istediği için sahada bu pozisyonlardan birinin atlanması yapısal olarak mümkün değil.
Aynı firmada birden fazla bölüm varsa tek analiz mi yeter?
Hayır, tek bir genel analiz yeterli değildir. İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.7 risk analizinin bölüm ve proses bazlı yapılmasını ister. Doğu Tekstil İplik San. Tic. A.Ş. örneğinde bu rapor yalnızca **İplik Üretim Hattı** bölümünü kapsıyor; idari ofis, depo veya lojistik gibi farklı bölümler için ayrı analiz hazırlanması gerekir. Tek dokümanla geçilmek istendiğinde hem denetim aşamasında geri çevrilebiliyor hem de bölüm-spesifik tehlikeler dosyada görünmez kalıyor. Riskmatik her bölüm için bağımsız analiz, ayrı revizyon takvimi ve yenileme bildirimi tutar.
5×5 Matris yönteminde risk seviyesi nasıl belirlenir?
5×5 Matriste hesap basittir: **Olasılık (1-5) × Şiddet (1-5) = Risk Skoru** ve sonuç 1-25 aralığında çıkar. Sınıflandırma şöyle: 1-4 "düşük", 5-9 "orta", 10-15 "yüksek", 16-25 "çok yüksek" ya da "kabul edilemez". Tekstil — İplik Üretimi örnek raporunda her tehlikenin matris üzerindeki yerini ve önlem sonrası kaydığı yeni hücreyi yan yana takip edebilirsiniz; bu görsel kayma denetçi karşısında "ne yaptık" sorusuna en hızlı cevap.
Aynı Sektör · Farklı Yöntem
Tekstil — İplik Üretimi için Fine-Kinney ile karşılaştırın
Fine-Kinney
Tekstil — İplik Üretimi — Fine-Kinney
87 risk maddesi · NACE 13.10.10
Benzer Sektörler · Aynı Tehlike Sınıfı
Tehlikeli sınıfından diğer örnekler
Kendi Tekstil — İplik Üretimi Risk Analizini AI ile Saniyeler İçinde Oluştur
Bu örnek Riskmatik AI tarafından üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede 5×5 Matris raporunu birkaç dakikada hazırlayabilirsiniz — sektörel taksonomi, kontrol önerileri ve PDF + Excel çıktı dahil.
Kredi kartı gerekmez · 5 dakikada hazır risk analizi