İSG Risk Değerlendirmesi · 5×5 Matris
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj5×5 Matris Risk Analizi Örneği
Polimer Plastik Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.
Ekstrüzyon ve Baskı Hattı · Plastik ambalaj malzemeleri imalatı
- NACE Kodu
- 22.22.43
- Tehlike Sınıfı
- Tehlikeli
- Risk Maddesi
- 79 adet
- Revizyon
- Rev 1
- Tarih
- 4 Haziran 2026
- Yöntem
- 5×5 Matris
Şablon — doğrudan kullanılamaz. Bu örnek AI üretimli sektörel temsildir; sahaya inilerek hazırlanan, İSG uzmanı denetiminden ve işveren onayından geçen analizin yerine geçemez (6331 sayılı Kanun Md.10).
Önemli — Hukuki Bilgilendirme
Bu örnek doğrudan kullanılamaz; ancak sahaya inilip uzman denetiminden ve işveren onayından geçmiş bir analiz, gerçek bir risk değerlendirmesi sayılır.
6331 sayılı İSG Kanunu Md.10 her risk analizinin o işyerine özgü hazırlanmasını ister; sahanın gerçek tehlikelerini ve risklerini barındırmalıdır. Bu sayfada gördüğünüz dosya, Riskmatik AI tarafından sektörel temsiliyet amacıyla üretilmiş bir şablon. Gerçek bir firmayı, gerçek bir çalışanı ya da yaşanmış bir olayı temsil etmiyor.
Hata içerebilir: AI çıktısı uzman gözünden geçirildi, ancak tehlikelerin sınıflandırması, risk skorları ve önlem önerileri sektörel bir ortalamadır. Sizin sahanızın gerçek durumunu birebir yansıtmayabilir; eksik kalemler ya da yanlış skorlar bulunabilir. Kullanırken kendi atölyenize yeniden uyarlamak şart.
Doğru kullanım
- ▸Sahaya inilerek işyerinin gerçek tehlikeleri tespit edilmeli
- ▸A, B veya C sınıfı İSG uzmanı denetiminden geçmeli (6331 Md.8)
- ▸İşveren veya işveren vekili imzası alınmalı (Md.6)
- ▸Bölüm/proses bazlı ayrı analiz yapılmalı (Md.7)
- ▸Çalışan temsilcisi süreçte yer almalı (Md.5.4)
Yapmayın
- ▸Bu PDF'i doğrudan kopyalayıp kendi firma adınızla yayınlamak
- ▸Sektör örneğini sahaya inmeden referans saymak
- ▸Hata veya eksik içerebileceğini gözardı etmek
- ▸Uzman denetimi olmadan denetime sunmak
Bu örnek üzerinden alınacak kararların sorumluluğu kullanıcıya aittir. Riskmatik, AI üretimi içeriğin doğruluğu, tamlığı veya yasal uygunluğu için garanti vermez. Detaylı yasal çerçeve için Sorumluluk Reddi Beyanı sayfasını inceleyiniz.
Bu Analizden Çıkan Veri
Bu 5×5 Matris analizi 79 risk maddesi içeriyor; madde frekansında en sık tehlike kategorisi Mekanik (%32,9 · 26 madde). Plastik ambalaj imalatında sahanın ne yığıldığını gösteren kalemler: ekstrüder kafası ve döner kalıbın sıkışma noktaları, baskı silindirinin yakalama riski, eriyik polimer sıçraması. Türkiye, Avrupa’nın en büyük dördüncü plastik üreticisi konumunda; yani bu profil yalnızca bir tesise ait değil, üçte birinden fazlası ihracata bağlı geniş bir üretim ağına genelleştirilebilir.
PDF Önizleme
Raporun tamamını sayfada görüntüle
PDF yükleniyor...
Yukarıdaki PDF gerçek Riskmatik raporudur. Aynısını kendi firmanız için AI ile saniyeler içinde üretebilirsiniz.
Sektörel Risk Profili
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj sektörünün karakteristik tehlikeleri ve mevzuat çerçevesi
Plastik ekstrüzyon ve ambalaj sektörü 6331 sayılı Kanun ve Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda İSG Yönetmeliği kapsamında. Sınır değer çerçevesi yönetmelik Ek-1'den okunur. Bu işyerinde gözlemlenen ana tehlike alanları: 160-220°C arası eriyik polimerin soğuk metal kalıba teması, kalıp temizleme ve renk değişimi sırasında polimer sıçraması ve yanık, termal degradasyon ürünlerinin solunması (PVC için VCM kalıntısı en sık aranan), ekstrüder çıkışı soğutma banyosunda yer kayganlığı, baskı silindirinde el sıkışması, mürekkep ve solvent buharı, pres makinesinin kapanan ağzı, palet yükleme tarafında ergonomik yük. Master batch dediğimiz renk konsantresi toz formunda solunum yoluna giriyor; çoğu tesiste atlanır ama solunum maskesi seçimi onu da hesaba katmalı. Ekstrüder havalandırmasının saatte altı veya daha fazla değişim sağlaması, lokal egzozun kalıp önüne yakın yerleşmesi denetimde aranan iki donanım kalemi.
Sektörel Risk Profili · Frequency Analysis
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj Sektöründe En Sık 5 Tehlike Kategorisi
Aşağıdaki dağılım Riskmatik AI ile bu sektörde üretilmiş gerçek risk maddelerinin kategori bazında frekans analizinden türetilmiştir. Sıralama yüksek frekanslı kategorilere göredir.
Mekanik
%32.9 · 26 maddeMax: YüksekKesici, dönen parça, sıkışma, çarpma
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Hareketli parçalara erişim sonucu sıkışma
- ▸Pres tablası ile kalıp arasında el sıkışması
- ▸Geri manevra sırasında çarpma
Fiziksel
%17.7 · 14 maddeMax: YüksekGürültü, titreşim, ışınım, sıcaklık, basınç
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Yüksek gürültü maruziyeti
- ▸Yüksekten malzeme düşmesi
- ▸Sıcak yüzeyler ve erimiş polimer teması
Mevzuat & Organizasyonel
%16.5 · 13 maddeMax: YüksekSağlık muayenesi, eğitim, kayıt, acil durum eksikliği
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Sağlık gözetimi eksikliği
- ▸Eğitim eksikliği
- ▸Kayıt sisteminin eksikliği
Kimyasal
%15.2 · 12 maddeMax: YüksekToksik gaz, asit, çözücü, toz
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Solvent buharı solunması
- ▸Polimer tozu maruziyeti
- ▸Kimyasal sızıntı ve reaksiyon
Ergonomik
%8.9 · 7 maddeMax: YüksekDuruş, tekrar, ağır kaldırma, monoton iş
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Manuel ağır yük kaldırma
- ▸Ağır yüklerin manuel olarak taşınması ve uygunsuz postür
- ▸Ağır yüklerin manuel olarak taşınması ve uygunsuz vücut postürü
Frequency analysis kaynağı: Riskmatik RiskAnaliziMaddesi.tehlikeKategorisi (ISO 45001 Md.6.1.2 + Risk Değ. Yön. Md.8 taksonomisi).
Analiz Metodolojisi · Yapısal Veri
Bu analiz nasıl hazırlandı, hangi parametrelerle çalışıyor
Riskmatik risk analizleri kalıp Excel tablosu değil — yapılandırılmış kayıt. 5×5 Matris yöntemiyle hazırlanmış 79 maddenin her biri için olasılık, şiddet, kontrol hiyerarşisi, sorumlu kişi, termin tarihi ve özel risk grubu bilgisi tutulur. Aşağıdaki tablo bu örneğin tüm metodoloji parametrelerini şeffaf eder.
| Parametre | Bu örnekteki değer | Kaynak / Standart |
|---|---|---|
| Yöntem | 5×5 Matris — Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | BS 8800 + ISO 31000 risk matrix pattern |
| Madde sayısı | 79 risk maddesi (Rev 1) | Tarih: 04 Haziran 2026 |
| Risk skor formülü | Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | Skor aralığı 1 → 25 |
| Risk sınıflandırması | 5 sınıf — Düşük (1-3) · Orta (4-6) · Yüksek (8-12) · Çok Yüksek (15-16) · Tolere Edilemez (20-25) | Yöntem standardı |
| Şiddet yaklaşımı | Sabit — şiddet 1-5 statik ölçek (önlem olasılık ve maruziyet üzerinden çalışır) | ISO 45001 Md.8.1.2 |
| Önlem öncesi / sonrası | Çift skor — her madde için mevcut önlem sonrası artık risk hesaplanır | ISO 45001 Md.6.1.4 + Risk Değ. Yön. Md.9 |
| Kontrol hiyerarşisi | 5 katman — Eliminasyon → İkame → Mühendislik → İdari → KKD (sırayla denenir) | ISO 45001 Md.8.1.2 + 6331 Md.5.b |
| Tehlike kategorisi | Mekanik · Elektrik · Kimyasal · Fiziksel · Biyolojik · Ergonomik · Psikososyal · Yangın/Patlama · Yüksekte Çalışma · Kapalı Alan | Risk Değ. Yön. Md.8 (10 ana kategori) |
| Önlem takibi | Aktif — her madde için sorumlu kişi + termin tarih + Düzeltici Faaliyet (DF) bağlantısı | ISO 45001 Md.10.2 + 6331 Md.10 |
| Etkilenen kişi grupları | Çalışan · Ziyaretçi · Yüklenici/Alt İşveren · Komşu işyeri · Halk (madde bazlı işaretlenir) | 6331 Md.4.f |
| Özel risk grupları | Gebe/emziren · 18 yaş altı genç çalışan · Engelli · Kronik hastalığı olan (ayrıca değerlendirme zorunlu) | 6331 Md.10 + Risk Değ. Yön. Md.5 |
| Kayıt formatı | Yapılandırılmış RiskAnaliziMaddesi tablosu (Prisma) — denetimde sorgu, filtre, raporlama mümkün | ISO 45001 Md.7.5.3 |
Tablodaki tüm parametreler örnek PDF rapor üzerinde madde madde uygulanmış halde görülebilir.
Mevzuat Periyotları · 6331 Sayılı Kanun
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj için yasal periyot ve zorunluluklar
Plastik ambalaj malzemeleri imalatı faaliyeti Tehlikeli sınıfında yer alır. Aşağıdaki tablo İSG mevzuatından türetilmiş yasal periyot ve zorunlulukları gösterir. Bu periyotlar denetim sırasında müfettişin ilk kontrol ettiği başlıklardır.
| Konu | Çok Tehlikeli | Tehlikeli | Az Tehlikeli | Mevzuat |
|---|---|---|---|---|
| Risk Analizi Yenileme Periyodu | 2 yılda bir | 4 yılda bir | 6 yılda bir | İSG Risk Değ. Yön. Md.12 |
| İSG Uzmanı Sınıfı | A Sınıfı | B veya A Sınıfı | C, B veya A Sınıfı | 6331 Md.8 + İSG Prof. Yön. |
| İSG Uzmanı Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 40 dakika | 20 dakika | 10 dakika | İSG Hizmetleri Yön. Md.12 |
| İşyeri Hekimi Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 15 dakika | 10 dakika | 5 dakika | İşyeri Hekimi Yön. Md.12 |
| Çalışan Eğitim Saati (yıllık) | 16 saat (yılda 1) | 12 saat (2 yılda 1) | 8 saat (3 yılda 1) | Çalışanların İSG Eğitim Yön. |
| Acil Durum Tatbikatı | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Acil Durum Yön. Md.13 |
Otomatik Takip
Riskmatik bu periyotları sektörünüze göre takvime alır ve süresi yaklaşınca uyarır.
İhlal Riski
Periyot aşımı denetimde idari para cezası ve kapatma gerekçesidir (6331 Md.26).
Yöntem Rasyonu
Neden bu sektörde 5×5 Matris?
Plastik sektöründe matris ISO 14001 ile ISO 45001 entegre yönetim formatına gömülü gibi çalışıyor. Vardiya brifinginde hücreli görseli operatör bir bakışta okuyor. AB müşterisinin denetiminde de aynı tablo ortaya çıkıyor; iki ayrı format hazırlamak yerine tek dosyayla iç ve dış denetime gidiyorsunuz.
Sektörel Mevzuat Haritası
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj için yasal yükümlülükler
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda İSG Yönetmeliği
RG 28733 / 12.08.2013
Plastik üretiminde stiren, formaldehit, ftalat (DEHP/BPA), plastikleştirici buharları için maruziyet sınır değerleri (Ek-1) ve yıllık çevresel ölçüm.
Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Yönetmeliği
RG 28633 / 30.04.2013
PVC, PE, PP granül + öğütülmüş malzeme toz patlama riski; ATEX Bölge 20/21/22 sınıflandırma, ATEX uyumlu motor + aydınlatma + uyarı sistemleri.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
RG 28628 / 25.04.2013
Ekstruder (190-220 °C kalıp), enjeksiyon makinesi (1000+ ton kapama kuvveti), öğütücü, granül silo için yıllık periyodik kontrol akredite kuruluş tarafından.
Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması (KKDIK) Yönetmeliği
RG 30105 / 23.06.2017 (Mükerrer)
Plastik katkı maddeleri (BPA, DEHP) için sınırlandırma, KKDIK kayıt zorunluluğu, GBF güncelleme, Ek-XVII yasaklı/sınırlı maddeler listesi.
Müfettiş Denetiminde
Bu sektörde denetçinin sıkça sorduğu sorular
Termal yanık riski (ekstruder kalıbı 190-220 °C) için koruma önlemleri uygulanıyor mu?
Kalıp değişimi LOTO prosedürü ile enerji + ısı izolasyonu sonrası yapılır. Isıya dayanıklı eldiven (EN 407, en az 250 °C 30 sn) + uzun kollu önlük + yüz siperi zorunlu. Sıcak yüzeylerde sarı-siyah uyarı bandı, "Sıcak Yüzey" piktogramı; kalıp soğuma süresi tanımlı (genellikle 30-60 dk).
Toz patlama riski (granül + öğütülmüş plastik) ATEX bölge ile belgelenmiş mi?
Granül silo + öğütücü + filtre torbası ATEX Bölge 20/21/22 sınıflandırılmalı (akredite kuruluş raporu). Statik elektrik önleyici (ESD) topraklama, yangın söndürme sistemi (suya alternatif kuru kimyasal), patlama tahliye paneli zorunlu. Yıllık patlama koruma dokümanı (Explosion Protection Document) güncel olmalı.
Plastik buharı (stiren, formaldehit, ftalat) maruziyet ölçümü yıllık mı?
Ekstruder + enjeksiyon noktaları + soğutma havuzları için yıllık çevresel ölçüm zorunlu. Stiren MAK 50 ppm TWA, formaldehit 0,3 ppm STEL referans (NIOSH); aktif örnekleyici ile kişisel maruziyet ölçüm + akredite laboratuvar raporu işyeri hekimi dosyasında. Lokal egzoz yetersizse genel havalandırma yetersiz kalır.
Enjeksiyon makinesi koruyucu kapı + interlock + iki-elle çalıştırma fonksiyonel mi?
Kapama kuvveti 1000+ ton enjeksiyon makinesinde koruyucu kapı interlock anahtarı kapı açıkken çevrim engelleyici. Operatör mevkiinde iki-elle çalıştırma butonu (palmiye düğmesi) — tek el ile başlatma yasak. Acil stop + ışıklı uyarı (kırmızı = kapı açık, sarı = bekleme, yeşil = güvenli) zorunlu. Yıllık periyodik kontrol etiketi makine üzerinde görünür.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu Örneğe ve Yönteme Dair
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj sektöründe Fine-Kinney mi 5×5 Matris mi tercih edilir?
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj gibi tehlikeli işyerlerinde İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği her iki yöntemi de kabul eder; mevzuatta birinin öncelikli olduğuna dair bir hüküm yok. Fine-Kinney olasılık, frekans ve şiddet üçlüsüyle daha granüler skor verir, vardiya boyunca tekrar eden hatlarda incelikli bir ayrım yapar. 5×5 Matris ise olasılık ile şiddet ikilisinden çıkan hızlı bir görsel tablo sunar; saha brifinginde ya da denetçi karşısında kavraması saniyeler alır. Aynı sektör için iki yöntemle hazırlanmış raporları bu sayfada yan yana inceleyip kendi atölyenize hangisinin oturduğuna karar verebilirsiniz.
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj risk analizi ne zaman yenilenir?
6331 sayılı Kanun ile İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.12 tehlikeli işyerleri için en geç **4 yıl** yenileme periyodu tanımlar. Süre dolmadan da yenileme zorunlu olabilir. Yeni makine kurulumu, üretim sürecinde köklü değişiklik, geçirilen iş kazası, meslek hastalığı tanısı ve ölçüm sonucunun sınır değeri aşması bu tetikleyicilerin başlıcaları. Riskmatik bu olaylar gerçekleştiğinde sayfanızda otomatik bildirim ile yenileme hatırlatması açar.
Bu sektörde kaç risk maddesi yeterli sayılır?
Mevzuat minimum madde sayısı dayatmaz. Müfettiş "kapsayıcılık" arar; yani işin bütün faaliyetleri ile sektörün karakteristik tehlikeleri analize girmiş mi sorusu sorulur. Bu örnekte Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj için 5×5 Matris yöntemiyle **79 risk maddesi** belirlendi. Kapsamlı analizler genelde 50-150 madde aralığında dolaşır. Çok düşük sayı eksik kapsama göstergesi olabilir; çok yüksek sayı ise aynı tehlikenin parçalanarak yazılmış olduğunu işaret edebilir. Doğru sayı, sahanın ne anlattığı sorusunun cevabıdır.
Risk analizi ekibinde işveren vekili zorunlu mu?
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6 ekibin iskeletini açık biçimde tanımlar. İşveren ya da işveren vekili (kararı imzalayacak otorite), iş yerinin tehlike sınıfına uygun A, B veya C sınıfı İSG uzmanı, iş yeri hekimi (yönetmelik gerektirdiği durumlarda), destek elemanları ve çalışan temsilcisi. İşveren vekilinin katılımı yasal zorunluluktur; eksik kalırsa analiz denetimde geçersiz sayılabilir. Riskmatik ekip kurarken bu rolleri zorunlu alan olarak istediği için sahada bu pozisyonlardan birinin atlanması yapısal olarak mümkün değil.
Aynı firmada birden fazla bölüm varsa tek analiz mi yeter?
Hayır, tek bir genel analiz yeterli değildir. İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, risk değerlendirmesinin işyerinin bütününü kapsayacak şekilde bölüm/proses ayrımıyla ele alınmasını gerektirir. Polimer Plastik Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. örneğinde bu rapor yalnızca **Ekstrüzyon ve Baskı Hattı** bölümünü kapsıyor; idari ofis, depo veya lojistik gibi farklı bölümler için ayrı analiz hazırlanması gerekir. Tek dokümanla geçilmek istendiğinde hem denetim aşamasında geri çevrilebiliyor hem de bölüm-spesifik tehlikeler dosyada görünmez kalıyor. Riskmatik her bölüm için bağımsız analiz, ayrı revizyon takvimi ve yenileme bildirimi tutar.
5×5 Matris yönteminde risk seviyesi nasıl belirlenir?
5×5 Matriste hesap basittir: **Olasılık (1-5) × Şiddet (1-5) = Risk Skoru** ve sonuç 1-25 aralığında çıkar. Sınıflandırma şöyle: 1-4 "düşük", 5-9 "orta", 10-15 "yüksek", 16-25 "çok yüksek" ya da "kabul edilemez". Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj örnek raporunda her tehlikenin matris üzerindeki yerini ve önlem sonrası kaydığı yeni hücreyi yan yana takip edebilirsiniz; bu görsel kayma denetçi karşısında "ne yaptık" sorusuna en hızlı cevap.
Aynı Sektör · Farklı Yöntem
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj için Fine-Kinney ile karşılaştırın
Fine-Kinney
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj — Fine-Kinney
94 risk maddesi · NACE 22.22.43
İlgili Ücretsiz Araçlar
Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj işyerleri için ek araçlar
NACE Kodu Sorgulama
NACE 22.22.43 ve ilgili 5 faaliyet kodu, 33211 sayılı 2026 tebliği uyumu, PDF rapor.
Yasal Yükümlülük Hesaplayıcı
İSG uzmanı sınıfı, kurul, çalışan temsilcisi, eğitim ve tatbikat periyotları — 33212 sayılı 2026 yön. uyumlu.
KKD Seçim Yardımcısı
Risk kategorilerinden uygun kişisel koruyucu donanım + EN/ISO standart eşleştirme + tedarik PDF.
Benzer Sektörler · Aynı Tehlike Sınıfı
Tehlikeli sınıfından diğer örnekler
Riskmatik Araçları + Rehberler
Bu sektörde işiniz devam ederken kullanılabilecek kaynaklar
NACE Kodu Sorgulama 2026
Tehlike sınıfı + yasal yükümlülükler
KKD Listesi Oluşturucu
Risk tipine göre KKD önerisi (PDF)
Yasal Yükümlülük Hesaplayıcı
İSG uzmanı süresi, kurul, eğitim
Periyodik Kontrol Formu
Forklift, vinç, kompresör PDF
Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır
Adım adım rehber
Fine Kinney Yöntemi
R = O × F × Ş hesaplaması
ISO 45001 Nedir
İSG yönetim sistemi rehberi
Kendi Plastik — Ekstrüzyon ve Ambalaj Risk Analizini AI Yardımıyla Hazırla
Bu örnek Riskmatik AI tarafından üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede 5×5 Matris raporunu birkaç dakikada hazırlayabilirsiniz — sektörel taksonomi, kontrol önerileri ve PDF + Excel çıktı dahil.
Kredi kartı gerekmez · 5 dakikada hazır risk analizi