Risk analizi, sahayı fotoğraflayınca başlar

Evet. Bölüm sihirbazında yüklediğiniz saha fotoğrafları görsel olarak yapay zekaya gider; yapay zeka fotoğraflardan bir "bölüm hikayesi" yazar, ardından bu hikayeden rutin/rutin olmayan faaliyetler ve ekipman kaynakları çıkarılır. Bu kaynaklar risk analizinin temelini oluşturur. Kaynakları siz onaylayıp düzenlersiniz; hangi faaliyet ve ekipmanın gireceğine siz karar verirsiniz.

Yapay zeka çıktısının insan onayı + tarih + sorumlu kaydı ile birlikte tutulması koşuluyla kabul edilir. ISO 45001 Madde 6.1.2 risk değerlendirme sürecinin dokümante edilmesini ister; yapay zeka taslağının sertifikalı uzman tarafından onaylanması bu gerekliliği karşılar. İnsan kontrolü olmadan toplu onaylanmış yapay zeka çıktısı denetimde reddedilir.

Fine-Kinney (Olasılık × Frekans × Şiddet) ve 5×5 risk matrisi (Olasılık × Şiddet) yöntemleri tam destekli. Her iki yöntemde de yapay zeka madde önerisi, kontrol önlemi taslağı ve kalan risk üretir; risk puanı ve seviyesi ise deterministik olarak sistem tarafından hesaplanır, uzman değerleri onaylar veya değiştirir.

Çok katmanlı bir savunma uygulanır: (1) Yalıtılmış bağlam — yapay zeka yalnızca seçilen işletme, bölüm ve faaliyet verisini görür. (2) Çıktı sınırı — üretilebilecek madde sayısı sınırlıdır. (3) Doğrulanmış yasal dayanak listesi — yapay zeka keyfi Resmî Gazete numarası veya yönetmelik adı uyduramaz, yalnızca sistemde tanımlı referansları kullanır; doğrulanamayan içerik boş bırakılır. (4) Faaliyet-odaklı FORA sandbox — dar kapsamlı işte bölüm bağlamı sıfırlanır ve faaliyet-dışı genel maddeler elenir.

Hayır. Risk puanı ve seviyesi yapay zekaya bırakılmaz; Fine-Kinney veya 5×5 ölçeğinden sistem deterministik olarak hesaplar. Ayrıca guard-floor’lar devreye girer: yüksek-şiddetli bir maddenin artık riski belirli bir tabanın altına inemez, önlem sonrası puan önlem öncesinden yüksek çıkamaz ve seviye inversiyonu engellenir. Böylece kritik bir risk yanlışlıkla "kabul edilebilir" görünmez.

Sorumluluk her zaman risk analizini onaylayan sertifikalı iş güvenliği uzmanına aittir. 6331 sayılı Kanun Madde 10 işverene risk değerlendirme zorunluluğu yükler; risk değerlendirme ekibi yöntem ve içerikten sorumludur. Yapay zeka taslak üretebilir, fakat hukuki sorumluluk onay imzasını atan uzmandadır. Riskmatik bu zinciri snapshot pattern ile korur (sorumlu adı + ünvan + tarih kayıt anında dondurulur).

FORA, bir bölümün tamamı yerine belirli bir işe/faaliyete odaklanan dar kapsamlı risk analizidir — taşeron tadilatı, asbest sökme, kapalı alanda kaynak gibi. Faaliyet tanımını (100-2000 karakter) siz verirsiniz; yapay zeka yalnızca o faaliyete odaklanır, bölüm listelerinden madde üretmez (sandbox). Çıktı sayısı sınırlıdır ve faaliyet-dışı genel maddeler elenir. Süreli işlerde bitiş tarihinden sonra kayıt otomatik geçerliliğini yitirir.

Onaylanan risk analizi doküman numarası, revizyon numarası, hazırlayan-onaylayan-uzman imza zinciri, kullanılan yöntem (Fine-Kinney / 5×5), tarih ve sorumlu snapshot bilgisiyle PDF olarak iner. Ayrıca Word, Excel ve sunum (PowerPoint) olarak da dışa aktarılır; ekip atama ve çalışan bilgilendirme tutanağı üretilir. ISO 45001 Madde 7.5.3 doküman kontrolünün istediği alanlar kayıt anında dolu gelir.

Evet. Yapay zekanın ürettiği taslak madde uzman tarafından düzenlenir; onay sonrası revizyon zincirine eklenir. ISO 45001 Madde 7.5.3 doküman kontrolü gereği eski revizyonlar silinmez, salt-okunur arşivde tutulur. Yeni revizyon eski madde üzerine yazılmaz; yeni kayıt olarak açılır. Yenileme periyodu tehlike sınıfına göre değişir: az tehlikeli 6, tehlikeli 4, çok tehlikeli 2 yıl (İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği).

Yapay zeka servisine yalnızca genel teknik bağlam (NACE kodu, tehlike sınıfı, faaliyet tanımı, ekipman listesi ve saha fotoğrafları) gönderilir. Çalışan adı, TCKN, kimlik, sağlık raporu veya iletişim bilgisi gibi kişisel veriler yapay zeka sağlayıcıya iletilmez. Kişisel veriler yalnızca KVKK uyumlu altyapıda işlenir ve yapay zeka sağlayıcının model eğitiminde kullanılmaz.