İSG Risk Değerlendirmesi · 5×5 Matris
Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt5×5 Matris Risk Analizi Örneği
Yeşil Tarım Hayvancılık ve Süt Ürünleri A.Ş.
Ahır ve Süt İşleme · Büyükbaş hayvancılık ve süt üretimi
- NACE Kodu
- 01.41.31
- Tehlike Sınıfı
- Tehlikeli
- Risk Maddesi
- 76 adet
- Revizyon
- Rev 2
- Tarih
- 1 Mayıs 2026
- Yöntem
- 5×5 Matris
Şablon — doğrudan kullanılamaz. Bu örnek AI üretimli sektörel temsildir; sahaya inilerek hazırlanan, İSG uzmanı denetiminden ve işveren onayından geçen analizin yerine geçemez (6331 sayılı Kanun Md.10).
Önemli — Hukuki Bilgilendirme
Bu örnek doğrudan kullanılamaz; ancak sahaya inilip uzman denetiminden ve işveren onayından geçmiş bir analiz, gerçek bir risk değerlendirmesi sayılır.
6331 sayılı İSG Kanunu Md.10 her risk analizinin o işyerine özgü hazırlanmasını ister; sahanın gerçek tehlikelerini ve risklerini barındırmalıdır. Bu sayfada gördüğünüz dosya, Riskmatik AI tarafından sektörel temsiliyet amacıyla üretilmiş bir şablon. Gerçek bir firmayı, gerçek bir çalışanı ya da yaşanmış bir olayı temsil etmiyor.
Hata içerebilir: AI çıktısı uzman gözünden geçirildi, ancak tehlikelerin sınıflandırması, risk skorları ve önlem önerileri sektörel bir ortalamadır. Sizin sahanızın gerçek durumunu birebir yansıtmayabilir; eksik kalemler ya da yanlış skorlar bulunabilir. Kullanırken kendi atölyenize yeniden uyarlamak şart.
Doğru kullanım
- ▸Sahaya inilerek işyerinin gerçek tehlikeleri tespit edilmeli
- ▸A, B veya C sınıfı İSG uzmanı denetiminden geçmeli (6331 Md.8)
- ▸İşveren veya işveren vekili imzası alınmalı (Md.6)
- ▸Bölüm/proses bazlı ayrı analiz yapılmalı (Md.7)
- ▸Çalışan temsilcisi süreçte yer almalı (Md.5.4)
Yapmayın
- ▸Bu PDF'i doğrudan kopyalayıp kendi firma adınızla yayınlamak
- ▸Sektör örneğini sahaya inmeden referans saymak
- ▸Hata veya eksik içerebileceğini gözardı etmek
- ▸Uzman denetimi olmadan denetime sunmak
Bu örnek üzerinden alınacak kararların sorumluluğu kullanıcıya aittir. Riskmatik, AI üretimi içeriğin doğruluğu, tamlığı veya yasal uygunluğu için garanti vermez. Detaylı yasal çerçeve için Sorumluluk Reddi Beyanı sayfasını inceleyiniz.
Bu Analizden Çıkan Veri
Büyükbaş hayvancılık ve süt üretiminde birleşik analiz 166 risk maddesi içeriyor. Mekanik tehlikelerin payı %36,7. Sahaya bakıldığında öne çıkan kalemler şu: hayvanın tekmesi, sıkıştırması, ezmesi; sağım makinesinin elektrik-mekanik bakım anlarında risk birikimi; traktör ve römork çarpması. Türkiye'nin AB süt standartlarına uyum sürecinde modern ahır tesislerinde İSG çerçevesi artık ihracat sertifikasyonunun da bir parçası, yani sırf zorunluluktan değil pazarlama nedeniyle de saha denetiminden geçiyor.
PDF Önizleme
Raporun tamamını sayfada görüntüle
PDF yükleniyor...
Yukarıdaki PDF gerçek Riskmatik raporudur. Aynısını kendi firmanız için AI ile saniyeler içinde üretebilirsiniz.
Sektörel Risk Profili
Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt sektörünün karakteristik tehlikeleri ve mevzuat çerçevesi
Tarım ve hayvancılık sektörü 6331 sayılı Kanun ile Tarım ve Orman Bakanlığı işletme rehberlerinin kesişiminde düzenleniyor. Biyolojik etken çerçevesi Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik üzerine, kimyasal sınır değerler Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda İSG Yönetmeliği Ek-1 üzerine oturuyor. Büyükbaş işletmesinde sahanın tipik risk kalemleri şunlardır. Hayvan teması: tekme, ezme, sıkıştırma; gebe ve doğum dönemi davranışsal olarak en hassas pencere. Zoonotik etkenler: brusella, leptospiroz, Q ateşi, sığır tüberkülozu. Sağım makinesinin elektrik-mekanik bakımı. Ahır gübresinden amonyak ve metan birikimi (özellikle kapalı izolasyonlu alanlarda). Yem deposundaki toz maruziyeti. Traktör ve römork çarpması. Sürü sağlığı için kullanılan veteriner ilacı ve dezenfektan kimyasalları. Kayma-düşme; mevsimsel sıcak ve soğuk dış mekan ekspozisyonu. Sağım sonrası süt soğutma tankında elektrik ile mekanik tehlikenin aynı noktada birleşmesi, periyodik bakım kontrolünü ayrı bir kalem olarak ister.
Sektörel Risk Profili · Frequency Analysis
Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt Sektöründe En Sık 5 Tehlike Kategorisi
Aşağıdaki dağılım Riskmatik AI ile bu sektörde üretilmiş gerçek risk maddelerinin kategori bazında frekans analizinden türetilmiştir. Sıralama yüksek frekanslı kategorilere göredir.
Mekanik
%36.7 · 61 maddeMax: YüksekKesici, dönen parça, sıkışma, çarpma
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Yüksek gürültü
- ▸Hayvan tepmesi, hayvan tarafından ezilme
- ▸Hareketli makine parçaları, makine altında çalışma
Mevzuat & Organizasyonel
%14.5 · 24 maddeMax: YüksekSağlık muayenesi, eğitim, kayıt, acil durum eksikliği
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Periyodik sağlık muayenelerinin yapılmaması veya eksik yapılması
- ▸Acil durumlara hazırlıksızlık
- ▸Tatbikat senaryolarının zorlayıcılığı, ani hareketler, panik
Kimyasal
%12 · 20 maddeMax: YüksekToksik gaz, asit, çözücü, toz
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Yüksek basınçlı su jeti, kimyasal sıçraması
- ▸Dezenfektan ve temizlik kimyasallarının solunması veya cilt ile temas etmesi
- ▸Traktör kazıyıcının kontrol dışı hareket etmesi, devrilmesi, hareketli parçalara temas veya yüksek toz/partikül maruziyeti.
Ergonomik
%11.4 · 19 maddeMax: YüksekDuruş, tekrar, ağır kaldırma, monoton iş
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Ağır yük kaldırma, tekrarlı hareketler, uygun olmayan duruş
- ▸Tekrarlı yük kaldırma, uygun olmayan duruş, ileri yaşın getirdiği fizyolojik sınırlılıklar
- ▸Gebe çalışanların fiziksel zorlanmaya maruz kalması
Elektriksel
%7.2 · 12 maddeMax: YüksekElektrik şoku, ark, statik elektrik
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Elektrik akımına maruziyet
- ▸Yüksek sıcaklık ve elektrik
- ▸Elektrik panolarına müdahale, arızalı kablolar
Frequency analysis kaynağı: Riskmatik RiskAnaliziMaddesi.tehlikeKategorisi (ISO 45001 Md.6.1.2 + Risk Değ. Yön. Md.8 taksonomisi).
Analiz Metodolojisi · Yapısal Veri
Bu analiz nasıl hazırlandı, hangi parametrelerle çalışıyor
Riskmatik risk analizleri kalıp Excel tablosu değil — yapılandırılmış kayıt. 5×5 Matris yöntemiyle hazırlanmış 76 maddenin her biri için olasılık, şiddet, kontrol hiyerarşisi, sorumlu kişi, termin tarihi ve özel risk grubu bilgisi tutulur. Aşağıdaki tablo bu örneğin tüm metodoloji parametrelerini şeffaf eder.
| Parametre | Bu örnekteki değer | Kaynak / Standart |
|---|---|---|
| Yöntem | 5×5 Matris — Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | BS 8800 + ISO 31000 risk matrix pattern |
| Madde sayısı | 76 risk maddesi (Rev 2) | Tarih: 01 Mayıs 2026 |
| Risk skor formülü | Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | Skor aralığı 1 → 25 |
| Risk sınıflandırması | 5 sınıf — Düşük (1-3) · Orta (4-6) · Yüksek (8-12) · Çok Yüksek (15-16) · Tolere Edilemez (20-25) | Yöntem standardı |
| Şiddet yaklaşımı | Sabit — şiddet 1-5 statik ölçek (önlem olasılık ve maruziyet üzerinden çalışır) | ISO 45001 Md.8.1.2 |
| Önlem öncesi / sonrası | Çift skor — her madde için mevcut önlem sonrası artık risk hesaplanır | ISO 45001 Md.6.1.4 + Risk Değ. Yön. Md.9 |
| Kontrol hiyerarşisi | 5 katman — Eliminasyon → İkame → Mühendislik → İdari → KKD (sırayla denenir) | ISO 45001 Md.8.1.2 + 6331 Md.5.b |
| Tehlike kategorisi | Mekanik · Elektrik · Kimyasal · Fiziksel · Biyolojik · Ergonomik · Psikososyal · Yangın/Patlama · Yüksekte Çalışma · Kapalı Alan | Risk Değ. Yön. Md.8 (10 ana kategori) |
| Önlem takibi | Aktif — her madde için sorumlu kişi + termin tarih + Düzeltici Faaliyet (DF) bağlantısı | ISO 45001 Md.10.2 + 6331 Md.10 |
| Etkilenen kişi grupları | Çalışan · Ziyaretçi · Yüklenici/Alt İşveren · Komşu işyeri · Halk (madde bazlı işaretlenir) | 6331 Md.4.f |
| Özel risk grupları | Gebe/emziren · 18 yaş altı genç çalışan · Engelli · Kronik hastalığı olan (ayrıca değerlendirme zorunlu) | 6331 Md.10 + Risk Değ. Yön. Md.5 |
| Kayıt formatı | Yapılandırılmış RiskAnaliziMaddesi tablosu (Prisma) — denetimde sorgu, filtre, raporlama mümkün | ISO 45001 Md.7.5.3 |
Tablodaki tüm parametreler örnek PDF rapor üzerinde madde madde uygulanmış halde görülebilir.
Mevzuat Periyotları · 6331 Sayılı Kanun
Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt için yasal periyot ve zorunluluklar
Büyükbaş hayvancılık ve süt üretimi faaliyeti Tehlikeli sınıfında yer alır. Aşağıdaki tablo İSG mevzuatından türetilmiş yasal periyot ve zorunlulukları gösterir. Bu periyotlar denetim sırasında müfettişin ilk kontrol ettiği başlıklardır.
| Konu | Çok Tehlikeli | Tehlikeli | Az Tehlikeli | Mevzuat |
|---|---|---|---|---|
| Risk Analizi Yenileme Periyodu | 2 yılda bir | 4 yılda bir | 6 yılda bir | İSG Risk Değ. Yön. Md.12 |
| İSG Uzmanı Sınıfı | A Sınıfı | B veya A Sınıfı | C, B veya A Sınıfı | 6331 Md.8 + İSG Prof. Yön. |
| İSG Uzmanı Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 40 dakika | 20 dakika | 10 dakika | İSG Hizmetleri Yön. Md.12 |
| İşyeri Hekimi Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 15 dakika | 10 dakika | 5 dakika | İşyeri Hekimi Yön. Md.12 |
| Çalışan Eğitim Saati (yıllık) | 16 saat (yılda 1) | 12 saat (2 yılda 1) | 8 saat (3 yılda 1) | Çalışanların İSG Eğitim Yön. |
| Acil Durum Tatbikatı | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Acil Durum Yön. Md.13 |
Otomatik Takip
Riskmatik bu periyotları sektörünüze göre takvime alır ve süresi yaklaşınca uyarır.
İhlal Riski
Periyot aşımı denetimde idari para cezası ve kapatma gerekçesidir (6331 Md.26).
Yöntem Rasyonu
Neden bu sektörde 5×5 Matris?
Aile işletmesi ağırlıklı tarım yapısında matris çabuk benimseniyor. Eğitim seviyesi farklı bir ekipte renk kodlu hücre, formül ezberlemekten daha hızlı öğreniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sürdürülebilirlik ve hayvan refahı teşvik formlarına da kolay yerleşiyor. Süt ürünlerinde ISO 22000 ile entegre yönetimde aynı görsel zincir kullanılıyor; bir denetimde gösterilen tablo başka denetimde de iş görüyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu Örneğe ve Yönteme Dair
Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt sektöründe Fine-Kinney mi 5×5 Matris mi tercih edilir?
Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt gibi tehlikeli işyerlerinde İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği her iki yöntemi de kabul eder; mevzuatta birinin öncelikli olduğuna dair bir hüküm yok. Fine-Kinney olasılık, frekans ve şiddet üçlüsüyle daha granüler skor verir, vardiya boyunca tekrar eden hatlarda incelikli bir ayrım yapar. 5×5 Matris ise olasılık ile şiddet ikilisinden çıkan hızlı bir görsel tablo sunar; saha brifinginde ya da denetçi karşısında kavraması saniyeler alır. Aynı sektör için iki yöntemle hazırlanmış raporları bu sayfada yan yana inceleyip kendi atölyenize hangisinin oturduğuna karar verebilirsiniz.
Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt risk analizi ne zaman yenilenir?
6331 sayılı Kanun ile İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.12 tehlikeli işyerleri için en geç **4 yıl** yenileme periyodu tanımlar. Süre dolmadan da yenileme zorunlu olabilir. Yeni makine kurulumu, üretim sürecinde köklü değişiklik, geçirilen iş kazası, meslek hastalığı tanısı ve ölçüm sonucunun sınır değeri aşması bu tetikleyicilerin başlıcaları. Riskmatik bu olaylar gerçekleştiğinde sayfanızda otomatik bildirim ile yenileme hatırlatması açar.
Bu sektörde kaç risk maddesi yeterli sayılır?
Mevzuat minimum madde sayısı dayatmaz. Müfettiş "kapsayıcılık" arar; yani işin bütün faaliyetleri ile sektörün karakteristik tehlikeleri analize girmiş mi sorusu sorulur. Bu örnekte Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt için 5×5 Matris yöntemiyle **76 risk maddesi** belirlendi. Kapsamlı analizler genelde 50-150 madde aralığında dolaşır. Çok düşük sayı eksik kapsama göstergesi olabilir; çok yüksek sayı ise aynı tehlikenin parçalanarak yazılmış olduğunu işaret edebilir. Doğru sayı, sahanın ne anlattığı sorusunun cevabıdır.
Risk analizi ekibinde işveren vekili zorunlu mu?
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6 ekibin iskeletini açık biçimde tanımlar. İşveren ya da işveren vekili (kararı imzalayacak otorite), iş yerinin tehlike sınıfına uygun A, B veya C sınıfı İSG uzmanı, iş yeri hekimi (yönetmelik gerektirdiği durumlarda), destek elemanları ve çalışan temsilcisi. İşveren vekilinin katılımı yasal zorunluluktur; eksik kalırsa analiz denetimde geçersiz sayılabilir. Riskmatik ekip kurarken bu rolleri zorunlu alan olarak istediği için sahada bu pozisyonlardan birinin atlanması yapısal olarak mümkün değil.
Aynı firmada birden fazla bölüm varsa tek analiz mi yeter?
Hayır, tek bir genel analiz yeterli değildir. İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.7 risk analizinin bölüm ve proses bazlı yapılmasını ister. Yeşil Tarım Hayvancılık ve Süt Ürünleri A.Ş. örneğinde bu rapor yalnızca **Ahır ve Süt İşleme** bölümünü kapsıyor; idari ofis, depo veya lojistik gibi farklı bölümler için ayrı analiz hazırlanması gerekir. Tek dokümanla geçilmek istendiğinde hem denetim aşamasında geri çevrilebiliyor hem de bölüm-spesifik tehlikeler dosyada görünmez kalıyor. Riskmatik her bölüm için bağımsız analiz, ayrı revizyon takvimi ve yenileme bildirimi tutar.
5×5 Matris yönteminde risk seviyesi nasıl belirlenir?
5×5 Matriste hesap basittir: **Olasılık (1-5) × Şiddet (1-5) = Risk Skoru** ve sonuç 1-25 aralığında çıkar. Sınıflandırma şöyle: 1-4 "düşük", 5-9 "orta", 10-15 "yüksek", 16-25 "çok yüksek" ya da "kabul edilemez". Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt örnek raporunda her tehlikenin matris üzerindeki yerini ve önlem sonrası kaydığı yeni hücreyi yan yana takip edebilirsiniz; bu görsel kayma denetçi karşısında "ne yaptık" sorusuna en hızlı cevap.
Aynı Sektör · Farklı Yöntem
Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt için Fine-Kinney ile karşılaştırın
Fine-Kinney
Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt — Fine-Kinney
90 risk maddesi · NACE 01.41.31
Benzer Sektörler · Aynı Tehlike Sınıfı
Tehlikeli sınıfından diğer örnekler
Kendi Tarım — Büyükbaş Hayvancılık ve Süt Risk Analizini AI ile Saniyeler İçinde Oluştur
Bu örnek Riskmatik AI tarafından üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede 5×5 Matris raporunu birkaç dakikada hazırlayabilirsiniz — sektörel taksonomi, kontrol önerileri ve PDF + Excel çıktı dahil.
Kredi kartı gerekmez · 5 dakikada hazır risk analizi