İSG Risk Değerlendirmesi · 5×5 Matris
Kimya — Boya ve Vernik Üretimi5×5 Matris Risk Analizi Örneği
Anadolu Boya ve Vernik San. A.Ş.
Üretim Alanı · Boya ve vernik imalatı
- NACE Kodu
- 20.30.11
- Tehlike Sınıfı
- Çok Tehlikeli
- Risk Maddesi
- 81 adet
- Revizyon
- Rev 2
- Tarih
- 1 Mayıs 2026
- Yöntem
- 5×5 Matris
Şablon — doğrudan kullanılamaz. Bu örnek AI üretimli sektörel temsildir; sahaya inilerek hazırlanan, İSG uzmanı denetiminden ve işveren onayından geçen analizin yerine geçemez (6331 sayılı Kanun Md.10).
Önemli — Hukuki Bilgilendirme
Bu örnek doğrudan kullanılamaz; ancak sahaya inilip uzman denetiminden ve işveren onayından geçmiş bir analiz, gerçek bir risk değerlendirmesi sayılır.
6331 sayılı İSG Kanunu Md.10 her risk analizinin o işyerine özgü hazırlanmasını ister; sahanın gerçek tehlikelerini ve risklerini barındırmalıdır. Bu sayfada gördüğünüz dosya, Riskmatik AI tarafından sektörel temsiliyet amacıyla üretilmiş bir şablon. Gerçek bir firmayı, gerçek bir çalışanı ya da yaşanmış bir olayı temsil etmiyor.
Hata içerebilir: AI çıktısı uzman gözünden geçirildi, ancak tehlikelerin sınıflandırması, risk skorları ve önlem önerileri sektörel bir ortalamadır. Sizin sahanızın gerçek durumunu birebir yansıtmayabilir; eksik kalemler ya da yanlış skorlar bulunabilir. Kullanırken kendi atölyenize yeniden uyarlamak şart.
Doğru kullanım
- ▸Sahaya inilerek işyerinin gerçek tehlikeleri tespit edilmeli
- ▸A, B veya C sınıfı İSG uzmanı denetiminden geçmeli (6331 Md.8)
- ▸İşveren veya işveren vekili imzası alınmalı (Md.6)
- ▸Bölüm/proses bazlı ayrı analiz yapılmalı (Md.7)
- ▸Çalışan temsilcisi süreçte yer almalı (Md.5.4)
Yapmayın
- ▸Bu PDF'i doğrudan kopyalayıp kendi firma adınızla yayınlamak
- ▸Sektör örneğini sahaya inmeden referans saymak
- ▸Hata veya eksik içerebileceğini gözardı etmek
- ▸Uzman denetimi olmadan denetime sunmak
Bu örnek üzerinden alınacak kararların sorumluluğu kullanıcıya aittir. Riskmatik, AI üretimi içeriğin doğruluğu, tamlığı veya yasal uygunluğu için garanti vermez. Detaylı yasal çerçeve için Sorumluluk Reddi Beyanı sayfasını inceleyiniz.
Bu Analizden Çıkan Veri
Boya ve vernik imalatında yapılan birleşik analiz 175 risk maddesi içeriyor. Burada baskın kategori farklı: Kimyasal tehlikeler %27,4 ile birinciliği alıyor. Çözücü buharlarının solunması, boya ve vernik elleçleme sırasında sıçrama, gaz dedektörü kalibrasyon yetersizliği. İşte üç tipik kalem. Toksik buhar maruziyeti kimya sektöründe en sık atlanan tehlike; bu profil onun gerçek ölçeğini sayısal olarak veriyor.
PDF Önizleme
Raporun tamamını sayfada görüntüle
PDF yükleniyor...
Yukarıdaki PDF gerçek Riskmatik raporudur. Aynısını kendi firmanız için AI ile saniyeler içinde üretebilirsiniz.
Sektörel Risk Profili
Kimya — Boya ve Vernik Üretimi sektörünün karakteristik tehlikeleri ve mevzuat çerçevesi
Boya ve vernik üretim tesisleri 6331 sayılı Kanun, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda İSG Yönetmeliği, AB REACH/CLP uyum düzenlemeleri ve LPG ile Çalışılan İşyerlerinde İSG Yönetmeliği'nin kesişiminde yer alıyor. Sahada karşılaşılan tehlike grupları: organik çözücü buharları (toluen, ksilen, metilizobutilketon; sınır değerler Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda İSG Yön. Ek-1 ile 6331 Md.10 esasında), patlayıcı atmosfer (ATEX, özellikle solvent karıştırma alanlarında), statik elektrik kıvılcımı, kimyasal sıçrama (deri ve göz teması), izosiyanat-epoksi alerjik reaksiyonları, üretim makinesinde mekanik sıkışma, palet yüklemesinde ergonomik yük, gürültü, yanıcı sıvıların LDPE/HDPE varilleri ile depolanmasına bağlı yangın yayılma riski. Güvenlik Bilgi Formu (SDS) her hammadde için anlık erişilebilir tutulmalı. ATEX bölgelendirmesi yapılmış olmalı. Çözücü ünitesinin havalandırması saatte 6-8 hava değişimini sağlayan bir kapasitede olmalı.
Sektörel Risk Profili · Frequency Analysis
Kimya — Boya ve Vernik Üretimi Sektöründe En Sık 5 Tehlike Kategorisi
Aşağıdaki dağılım Riskmatik AI ile bu sektörde üretilmiş gerçek risk maddelerinin kategori bazında frekans analizinden türetilmiştir. Sıralama yüksek frekanslı kategorilere göredir.
Kimyasal
%27.4 · 48 maddeMax: YüksekToksik gaz, asit, çözücü, toz
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Çözücü buharlarının solunması
- ▸Boya ve verniklerin elleçlenmesi sırasında sıçrama ve dökülme
- ▸Kalibrasyon ve bakım sırasında gaz sızıntısı veya dedektörün yanlış ayarlanması
Mekanik
%23.4 · 41 maddeMax: Çok YüksekKesici, dönen parça, sıkışma, çarpma
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Organik buharlara karşı yetersiz solunum koruması
- ▸Bakım/ayar sırasında makine parçalarının aniden hareket etmesi veya enerji verilmesi
- ▸Kesici aletler (etiket bıçağı)
Yangın & Patlama
%19.4 · 34 maddeMax: YüksekYangın, patlama riski
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Gaz dedektörlerinin arızalı veya kalibre edilmemiş olması
- ▸Topraklama sisteminin yetersiz veya arızalı olması
- ▸Statik elektrik birikimi ve kıvılcım oluşumu
Mevzuat & Organizasyonel
%12.6 · 22 maddeMax: YüksekSağlık muayenesi, eğitim, kayıt, acil durum eksikliği
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Çalışanların sağlık durumlarının işe uygunluğunun ve meslek hastalığı risklerinin takibinin yapılmaması
- ▸Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği riskleri, önlemleri ve güvenli çalışma yöntemleri hakkında bilgi eksikliği
- ▸Acil durum (yangın, kimyasal sızıntı, patlama vb.) anında müdahale prosedürlerinin yetersizliği veya eksikliği
Elektriksel
%5.7 · 10 maddeMax: YüksekElektrik şoku, ark, statik elektrik
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Boya viskozitesini ölçmek için kullanılan viskozimetre cihazının elektrikli parçalarına temas edilmesi
- ▸Kolorimetre cihazının elektrik bağlantılarında veya adaptöründe oluşan arızalar
- ▸Kolorimeter cihazının elektrik aksamı
Frequency analysis kaynağı: Riskmatik RiskAnaliziMaddesi.tehlikeKategorisi (ISO 45001 Md.6.1.2 + Risk Değ. Yön. Md.8 taksonomisi).
Analiz Metodolojisi · Yapısal Veri
Bu analiz nasıl hazırlandı, hangi parametrelerle çalışıyor
Riskmatik risk analizleri kalıp Excel tablosu değil — yapılandırılmış kayıt. 5×5 Matris yöntemiyle hazırlanmış 81 maddenin her biri için olasılık, şiddet, kontrol hiyerarşisi, sorumlu kişi, termin tarihi ve özel risk grubu bilgisi tutulur. Aşağıdaki tablo bu örneğin tüm metodoloji parametrelerini şeffaf eder.
| Parametre | Bu örnekteki değer | Kaynak / Standart |
|---|---|---|
| Yöntem | 5×5 Matris — Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | BS 8800 + ISO 31000 risk matrix pattern |
| Madde sayısı | 81 risk maddesi (Rev 2) | Tarih: 01 Mayıs 2026 |
| Risk skor formülü | Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | Skor aralığı 1 → 25 |
| Risk sınıflandırması | 5 sınıf — Düşük (1-3) · Orta (4-6) · Yüksek (8-12) · Çok Yüksek (15-16) · Tolere Edilemez (20-25) | Yöntem standardı |
| Şiddet yaklaşımı | Sabit — şiddet 1-5 statik ölçek (önlem olasılık ve maruziyet üzerinden çalışır) | ISO 45001 Md.8.1.2 |
| Önlem öncesi / sonrası | Çift skor — her madde için mevcut önlem sonrası artık risk hesaplanır | ISO 45001 Md.6.1.4 + Risk Değ. Yön. Md.9 |
| Kontrol hiyerarşisi | 5 katman — Eliminasyon → İkame → Mühendislik → İdari → KKD (sırayla denenir) | ISO 45001 Md.8.1.2 + 6331 Md.5.b |
| Tehlike kategorisi | Mekanik · Elektrik · Kimyasal · Fiziksel · Biyolojik · Ergonomik · Psikososyal · Yangın/Patlama · Yüksekte Çalışma · Kapalı Alan | Risk Değ. Yön. Md.8 (10 ana kategori) |
| Önlem takibi | Aktif — her madde için sorumlu kişi + termin tarih + Düzeltici Faaliyet (DF) bağlantısı | ISO 45001 Md.10.2 + 6331 Md.10 |
| Etkilenen kişi grupları | Çalışan · Ziyaretçi · Yüklenici/Alt İşveren · Komşu işyeri · Halk (madde bazlı işaretlenir) | 6331 Md.4.f |
| Özel risk grupları | Gebe/emziren · 18 yaş altı genç çalışan · Engelli · Kronik hastalığı olan (ayrıca değerlendirme zorunlu) | 6331 Md.10 + Risk Değ. Yön. Md.5 |
| Kayıt formatı | Yapılandırılmış RiskAnaliziMaddesi tablosu (Prisma) — denetimde sorgu, filtre, raporlama mümkün | ISO 45001 Md.7.5.3 |
Tablodaki tüm parametreler örnek PDF rapor üzerinde madde madde uygulanmış halde görülebilir.
Mevzuat Periyotları · 6331 Sayılı Kanun
Kimya — Boya ve Vernik Üretimi için yasal periyot ve zorunluluklar
Boya ve vernik imalatı faaliyeti Çok Tehlikeli sınıfında yer alır. Aşağıdaki tablo İSG mevzuatından türetilmiş yasal periyot ve zorunlulukları gösterir. Bu periyotlar denetim sırasında müfettişin ilk kontrol ettiği başlıklardır.
| Konu | Çok Tehlikeli | Tehlikeli | Az Tehlikeli | Mevzuat |
|---|---|---|---|---|
| Risk Analizi Yenileme Periyodu | 2 yılda bir | 4 yılda bir | 6 yılda bir | İSG Risk Değ. Yön. Md.12 |
| İSG Uzmanı Sınıfı | A Sınıfı | B veya A Sınıfı | C, B veya A Sınıfı | 6331 Md.8 + İSG Prof. Yön. |
| İSG Uzmanı Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 40 dakika | 20 dakika | 10 dakika | İSG Hizmetleri Yön. Md.12 |
| İşyeri Hekimi Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 15 dakika | 10 dakika | 5 dakika | İşyeri Hekimi Yön. Md.12 |
| Çalışan Eğitim Saati (yıllık) | 16 saat (yılda 1) | 12 saat (2 yılda 1) | 8 saat (3 yılda 1) | Çalışanların İSG Eğitim Yön. |
| Acil Durum Tatbikatı | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Acil Durum Yön. Md.13 |
Otomatik Takip
Riskmatik bu periyotları sektörünüze göre takvime alır ve süresi yaklaşınca uyarır.
İhlal Riski
Periyot aşımı denetimde idari para cezası ve kapatma gerekçesidir (6331 Md.26).
Yöntem Rasyonu
Neden bu sektörde 5×5 Matris?
5×5 Matris kimyasal madde envanteri ile doğal bir entegrasyon kuruyor. Her hammaddenin GHS sınıflandırması ve fiziksel/sağlık tehlike piktogramları matris hücrelerine sorunsuzca yerleşiyor. Vardiya devir özet formunda ve operatör eğitiminde matrisin görsel formatı kalfa-usta düzeyinde de hızlı kavranıyor. ISO 14001 çevre yönetim sistemine entegrasyonu da pragmatik bir bonus.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu Örneğe ve Yönteme Dair
Kimya — Boya ve Vernik Üretimi sektöründe Fine-Kinney mi 5×5 Matris mi tercih edilir?
Kimya — Boya ve Vernik Üretimi gibi çok tehlikeli işyerlerinde İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği her iki yöntemi de kabul eder; mevzuatta birinin öncelikli olduğuna dair bir hüküm yok. Fine-Kinney olasılık, frekans ve şiddet üçlüsüyle daha granüler skor verir, vardiya boyunca tekrar eden hatlarda incelikli bir ayrım yapar. 5×5 Matris ise olasılık ile şiddet ikilisinden çıkan hızlı bir görsel tablo sunar; saha brifinginde ya da denetçi karşısında kavraması saniyeler alır. Aynı sektör için iki yöntemle hazırlanmış raporları bu sayfada yan yana inceleyip kendi atölyenize hangisinin oturduğuna karar verebilirsiniz.
Kimya — Boya ve Vernik Üretimi risk analizi ne zaman yenilenir?
6331 sayılı Kanun ile İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.12 çok tehlikeli işyerleri için en geç **2 yıl** yenileme periyodu tanımlar. Süre dolmadan da yenileme zorunlu olabilir. Yeni makine kurulumu, üretim sürecinde köklü değişiklik, geçirilen iş kazası, meslek hastalığı tanısı ve ölçüm sonucunun sınır değeri aşması bu tetikleyicilerin başlıcaları. Riskmatik bu olaylar gerçekleştiğinde sayfanızda otomatik bildirim ile yenileme hatırlatması açar.
Bu sektörde kaç risk maddesi yeterli sayılır?
Mevzuat minimum madde sayısı dayatmaz. Müfettiş "kapsayıcılık" arar; yani işin bütün faaliyetleri ile sektörün karakteristik tehlikeleri analize girmiş mi sorusu sorulur. Bu örnekte Kimya — Boya ve Vernik Üretimi için 5×5 Matris yöntemiyle **81 risk maddesi** belirlendi. Kapsamlı analizler genelde 50-150 madde aralığında dolaşır. Çok düşük sayı eksik kapsama göstergesi olabilir; çok yüksek sayı ise aynı tehlikenin parçalanarak yazılmış olduğunu işaret edebilir. Doğru sayı, sahanın ne anlattığı sorusunun cevabıdır.
Risk analizi ekibinde işveren vekili zorunlu mu?
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6 ekibin iskeletini açık biçimde tanımlar. İşveren ya da işveren vekili (kararı imzalayacak otorite), iş yerinin tehlike sınıfına uygun A, B veya C sınıfı İSG uzmanı, iş yeri hekimi (yönetmelik gerektirdiği durumlarda), destek elemanları ve çalışan temsilcisi. İşveren vekilinin katılımı yasal zorunluluktur; eksik kalırsa analiz denetimde geçersiz sayılabilir. Riskmatik ekip kurarken bu rolleri zorunlu alan olarak istediği için sahada bu pozisyonlardan birinin atlanması yapısal olarak mümkün değil.
Aynı firmada birden fazla bölüm varsa tek analiz mi yeter?
Hayır, tek bir genel analiz yeterli değildir. İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.7 risk analizinin bölüm ve proses bazlı yapılmasını ister. Anadolu Boya ve Vernik San. A.Ş. örneğinde bu rapor yalnızca **Üretim Alanı** bölümünü kapsıyor; idari ofis, depo veya lojistik gibi farklı bölümler için ayrı analiz hazırlanması gerekir. Tek dokümanla geçilmek istendiğinde hem denetim aşamasında geri çevrilebiliyor hem de bölüm-spesifik tehlikeler dosyada görünmez kalıyor. Riskmatik her bölüm için bağımsız analiz, ayrı revizyon takvimi ve yenileme bildirimi tutar.
5×5 Matris yönteminde risk seviyesi nasıl belirlenir?
5×5 Matriste hesap basittir: **Olasılık (1-5) × Şiddet (1-5) = Risk Skoru** ve sonuç 1-25 aralığında çıkar. Sınıflandırma şöyle: 1-4 "düşük", 5-9 "orta", 10-15 "yüksek", 16-25 "çok yüksek" ya da "kabul edilemez". Kimya — Boya ve Vernik Üretimi örnek raporunda her tehlikenin matris üzerindeki yerini ve önlem sonrası kaydığı yeni hücreyi yan yana takip edebilirsiniz; bu görsel kayma denetçi karşısında "ne yaptık" sorusuna en hızlı cevap.
Aynı Sektör · Farklı Yöntem
Kimya — Boya ve Vernik Üretimi için Fine-Kinney ile karşılaştırın
Fine-Kinney
Kimya — Boya ve Vernik Üretimi — Fine-Kinney
94 risk maddesi · NACE 20.30.11
Benzer Sektörler · Aynı Tehlike Sınıfı
Çok Tehlikeli sınıfından diğer örnekler
Kendi Kimya — Boya ve Vernik Üretimi Risk Analizini AI ile Saniyeler İçinde Oluştur
Bu örnek Riskmatik AI tarafından üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede 5×5 Matris raporunu birkaç dakikada hazırlayabilirsiniz — sektörel taksonomi, kontrol önerileri ve PDF + Excel çıktı dahil.
Kredi kartı gerekmez · 5 dakikada hazır risk analizi