İSG Risk Değerlendirmesi · 5×5 Matris
Maden — Mermer Taş Ocağı5×5 Matris Risk Analizi Örneği
Taş ve Maden Ocakları San. Tic. A.Ş.
Ocak ve Kesim Alanı · Mermer ocakçılığı
- NACE Kodu
- 08.11.01
- Tehlike Sınıfı
- Çok Tehlikeli
- Risk Maddesi
- 93 adet
- Revizyon
- Rev 2
- Tarih
- 4 Haziran 2026
- Yöntem
- 5×5 Matris
Şablon — doğrudan kullanılamaz. Bu örnek AI üretimli sektörel temsildir; sahaya inilerek hazırlanan, İSG uzmanı denetiminden ve işveren onayından geçen analizin yerine geçemez (6331 sayılı Kanun Md.10).
Önemli — Hukuki Bilgilendirme
Bu örnek doğrudan kullanılamaz; ancak sahaya inilip uzman denetiminden ve işveren onayından geçmiş bir analiz, gerçek bir risk değerlendirmesi sayılır.
6331 sayılı İSG Kanunu Md.10 her risk analizinin o işyerine özgü hazırlanmasını ister; sahanın gerçek tehlikelerini ve risklerini barındırmalıdır. Bu sayfada gördüğünüz dosya, Riskmatik AI tarafından sektörel temsiliyet amacıyla üretilmiş bir şablon. Gerçek bir firmayı, gerçek bir çalışanı ya da yaşanmış bir olayı temsil etmiyor.
Hata içerebilir: AI çıktısı uzman gözünden geçirildi, ancak tehlikelerin sınıflandırması, risk skorları ve önlem önerileri sektörel bir ortalamadır. Sizin sahanızın gerçek durumunu birebir yansıtmayabilir; eksik kalemler ya da yanlış skorlar bulunabilir. Kullanırken kendi atölyenize yeniden uyarlamak şart.
Doğru kullanım
- ▸Sahaya inilerek işyerinin gerçek tehlikeleri tespit edilmeli
- ▸A, B veya C sınıfı İSG uzmanı denetiminden geçmeli (6331 Md.8)
- ▸İşveren veya işveren vekili imzası alınmalı (Md.6)
- ▸Bölüm/proses bazlı ayrı analiz yapılmalı (Md.7)
- ▸Çalışan temsilcisi süreçte yer almalı (Md.5.4)
Yapmayın
- ▸Bu PDF'i doğrudan kopyalayıp kendi firma adınızla yayınlamak
- ▸Sektör örneğini sahaya inmeden referans saymak
- ▸Hata veya eksik içerebileceğini gözardı etmek
- ▸Uzman denetimi olmadan denetime sunmak
Bu örnek üzerinden alınacak kararların sorumluluğu kullanıcıya aittir. Riskmatik, AI üretimi içeriğin doğruluğu, tamlığı veya yasal uygunluğu için garanti vermez. Detaylı yasal çerçeve için Sorumluluk Reddi Beyanı sayfasını inceleyiniz.
Bu Analizden Çıkan Veri
Bu 5×5 Matris analizi 93 risk maddesi içeriyor; madde frekansında en sık tehlike kategorisi Mekanik (%43,2 · 41 madde). Mermer ocağında saha tarafının karşılığı şu: iri blokların devrilmesi, basamak yüksekliği aşımı, elmas tel kesim teli kopması, vinç sapanlarında ani yorulma ve büyük ekipman aksamı arızaları. Türkiye, doğal taş ihracatında küresel ölçekte ilk sıralarda; aynı saha gerçeği aynı zamanda ölümlü iş kazası istatistiklerinde de görünür ağırlıkta.
PDF Önizleme
Raporun tamamını sayfada görüntüle
PDF yükleniyor...
Yukarıdaki PDF gerçek Riskmatik raporudur. Aynısını kendi firmanız için AI ile saniyeler içinde üretebilirsiniz.
Sektörel Risk Profili
Maden — Mermer Taş Ocağı sektörünün karakteristik tehlikeleri ve mevzuat çerçevesi
Açık ocak işletmeciliği 6331 sayılı Kanun ile birlikte Maden İşyerlerinde İSG Yönetmeliği (yer altı işleri için ayrı bir yönetmelik var) kapsamında düzenlenir. Mermer ocağında ön plana çıkan tehlikeler şöyle: basamak ve şev stabilitesi (jeoteknik etüt zorunlu), blok devrilmesi ve yuvarlanması, tel kesim ekipmanı (yüksek hızla dönen elmas telin kopması), iri ekipman (ekskavatör, lastik tekerlekli yükleyici, kamyon) çarpışma riski, silikojenik toz (silikoz hastalığı bakımından elzem bir takip kalemi), 85 dB(A) eşiğini aşan gürültü, el-kol titreşimi, yaz aylarında güneş altında çalışma sıcaklık yükü. Patlatma yapan ocaklarda Patlayıcı Madde Tüzüğü (87/12028 sayılı) kapsamında ek bir kontrol katmanı işliyor. Maruziyet sınır değerlerinin esası 6331 Md.10 ile birlikte ilgili özel yönetmelik (Toz, Gürültü, Titreşim, Kimyasal). İSG uzmanından beklenen, haftalık saha gözlemi ile aylık ekipman kontrolünü birlikte işletip analizi canlı tutması. Statik bir doküman, müfettişin gördüğü anda ilk eleştireceği yetersizliklerden biri.
Sektörel Risk Profili · Frequency Analysis
Maden — Mermer Taş Ocağı Sektöründe En Sık 5 Tehlike Kategorisi
Aşağıdaki dağılım Riskmatik AI ile bu sektörde üretilmiş gerçek risk maddelerinin kategori bazında frekans analizinden türetilmiştir. Sıralama yüksek frekanslı kategorilere göredir.
Mekanik
%43.2 · 41 maddeMax: YüksekKesici, dönen parça, sıkışma, çarpma
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Yükün düşmesi
- ▸Ekskavatörün hareketli parçalarına sıkışma
- ▸Kesici diskten parça fırlaması
Mevzuat & Organizasyonel
%18.9 · 18 maddeMax: YüksekSağlık muayenesi, eğitim, kayıt, acil durum eksikliği
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Acil durumda tahliye yolu erişilebilirliği
- ▸Uygunsuz ekipman kullanımı
- ▸Sağlık muayenelerinin eksikliği
Ergonomik
%9.5 · 9 maddeMax: OrtaDuruş, tekrar, ağır kaldırma, monoton iş
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Ağır yük kaldırma
- ▸Düzensiz zemin kaynaklı takılma
- ▸Tekrarlı omurga yüklenmesi
Yangın & Patlama
%9.5 · 9 maddeMax: YüksekYangın, patlama riski
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Patlayıcı madde infilakı
- ▸Erken ateşleme
- ▸Tüp devrilmesi veya gaz kaçağı
Fiziksel
%6.3 · 6 maddeMax: OrtaGürültü, titreşim, ışınım, sıcaklık, basınç
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Yüksek gürültü maruziyeti
- ▸Uzun süreli sürüş ve trafik yoğunluğu
- ▸Aşırı gürültü maruziyeti
Frequency analysis kaynağı: Riskmatik RiskAnaliziMaddesi.tehlikeKategorisi (ISO 45001 Md.6.1.2 + Risk Değ. Yön. Md.8 taksonomisi).
Analiz Metodolojisi · Yapısal Veri
Bu analiz nasıl hazırlandı, hangi parametrelerle çalışıyor
Riskmatik risk analizleri kalıp Excel tablosu değil — yapılandırılmış kayıt. 5×5 Matris yöntemiyle hazırlanmış 93 maddenin her biri için olasılık, şiddet, kontrol hiyerarşisi, sorumlu kişi, termin tarihi ve özel risk grubu bilgisi tutulur. Aşağıdaki tablo bu örneğin tüm metodoloji parametrelerini şeffaf eder.
| Parametre | Bu örnekteki değer | Kaynak / Standart |
|---|---|---|
| Yöntem | 5×5 Matris — Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | BS 8800 + ISO 31000 risk matrix pattern |
| Madde sayısı | 93 risk maddesi (Rev 2) | Tarih: 04 Haziran 2026 |
| Risk skor formülü | Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | Skor aralığı 1 → 25 |
| Risk sınıflandırması | 5 sınıf — Düşük (1-3) · Orta (4-6) · Yüksek (8-12) · Çok Yüksek (15-16) · Tolere Edilemez (20-25) | Yöntem standardı |
| Şiddet yaklaşımı | Sabit — şiddet 1-5 statik ölçek (önlem olasılık ve maruziyet üzerinden çalışır) | ISO 45001 Md.8.1.2 |
| Önlem öncesi / sonrası | Çift skor — her madde için mevcut önlem sonrası artık risk hesaplanır | ISO 45001 Md.6.1.4 + Risk Değ. Yön. Md.9 |
| Kontrol hiyerarşisi | 5 katman — Eliminasyon → İkame → Mühendislik → İdari → KKD (sırayla denenir) | ISO 45001 Md.8.1.2 + 6331 Md.5.b |
| Tehlike kategorisi | Mekanik · Elektrik · Kimyasal · Fiziksel · Biyolojik · Ergonomik · Psikososyal · Yangın/Patlama · Yüksekte Çalışma · Kapalı Alan | Risk Değ. Yön. Md.8 (10 ana kategori) |
| Önlem takibi | Aktif — her madde için sorumlu kişi + termin tarih + Düzeltici Faaliyet (DF) bağlantısı | ISO 45001 Md.10.2 + 6331 Md.10 |
| Etkilenen kişi grupları | Çalışan · Ziyaretçi · Yüklenici/Alt İşveren · Komşu işyeri · Halk (madde bazlı işaretlenir) | 6331 Md.4.f |
| Özel risk grupları | Gebe/emziren · 18 yaş altı genç çalışan · Engelli · Kronik hastalığı olan (ayrıca değerlendirme zorunlu) | 6331 Md.10 + Risk Değ. Yön. Md.5 |
| Kayıt formatı | Yapılandırılmış RiskAnaliziMaddesi tablosu (Prisma) — denetimde sorgu, filtre, raporlama mümkün | ISO 45001 Md.7.5.3 |
Tablodaki tüm parametreler örnek PDF rapor üzerinde madde madde uygulanmış halde görülebilir.
Mevzuat Periyotları · 6331 Sayılı Kanun
Maden — Mermer Taş Ocağı için yasal periyot ve zorunluluklar
Mermer ocakçılığı faaliyeti Çok Tehlikeli sınıfında yer alır. Aşağıdaki tablo İSG mevzuatından türetilmiş yasal periyot ve zorunlulukları gösterir. Bu periyotlar denetim sırasında müfettişin ilk kontrol ettiği başlıklardır.
| Konu | Çok Tehlikeli | Tehlikeli | Az Tehlikeli | Mevzuat |
|---|---|---|---|---|
| Risk Analizi Yenileme Periyodu | 2 yılda bir | 4 yılda bir | 6 yılda bir | İSG Risk Değ. Yön. Md.12 |
| İSG Uzmanı Sınıfı | A Sınıfı | B veya A Sınıfı | C, B veya A Sınıfı | 6331 Md.8 + İSG Prof. Yön. |
| İSG Uzmanı Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 40 dakika | 20 dakika | 10 dakika | İSG Hizmetleri Yön. Md.12 |
| İşyeri Hekimi Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 15 dakika | 10 dakika | 5 dakika | İşyeri Hekimi Yön. Md.12 |
| Çalışan Eğitim Saati (yıllık) | 16 saat (yılda 1) | 12 saat (2 yılda 1) | 8 saat (3 yılda 1) | Çalışanların İSG Eğitim Yön. |
| Acil Durum Tatbikatı | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Acil Durum Yön. Md.13 |
Otomatik Takip
Riskmatik bu periyotları sektörünüze göre takvime alır ve süresi yaklaşınca uyarır.
İhlal Riski
Periyot aşımı denetimde idari para cezası ve kapatma gerekçesidir (6331 Md.26).
Yöntem Rasyonu
Neden bu sektörde 5×5 Matris?
Ocak yönetiminde 5×5 Matris günlük saha brifingi ve operatör eğitiminde tercih ediliyor. Tablo görsel olarak hızlı taranıyor. Ekskavatör operatörü, vinç sapancısı, kesim makinası operatörü gibi farklı pozisyonun kendi pozisyon-spesifik risk haritasına aşina olması bu sayede mümkün. ISO 14001 çevre yönetim sistemine entegrasyon da pratik bir bonus.
Sektörel Mevzuat Haritası
Maden — Mermer Taş Ocağı için yasal yükümlülükler
Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
RG 28770 / 19.09.2013
Açık ocak ve yeraltı maden işyerleri için ayrı düzenlenmiş kurallar; havalandırma, patlatma yönetimi, kaçış yolu, kurtarma ekibi, sağlık-güvenlik dokümanı.
Tozla Mücadele Yönetmeliği
RG 28812 / 05.11.2013
Solunabilir kristal silis (RCS) için Türkiye yasal sınır değeri 0,25 mg/m³ (8 saatlik TWA), periyodik solunabilir toz ölçüm, akciğer grafisi taraması ve solunum koruyucu hiyerarşisi. AB hedef değer 0,1 mg/m³ önerilen referans.
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
RG 28512 / 29.12.2012
Çok tehlikeli madenler için en geç 2 yılda bir yenileme, jeolojik faz değişimi, yeni galeri açılışı veya patlatma metodu değişiminde özel yenileme.
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerinde Kullanılması Yönetmeliği
RG 28695 / 02.07.2013
Madende baret + ışık + emniyet ayakkabısı + reflektör baz; tozlu ortamda P3 maske; gürültülü ortamda kulak koruyucu; gaz tehlikesi varlığında otomatik kurtarma cihazı.
Müfettiş Denetiminde
Bu sektörde denetçinin sıkça sorduğu sorular
Patlatma sonrası muayene ve sahaya giriş izni nasıl belgeleniyor?
Ateşçi (yetkili patlatıcı) tarafından imzalanan muayene tutanağı zorunludur. Bekleme süresi (en az 15 dk) sonrası asılı kaya kontrolü, gaz ölçümü ve şev stabilitesi değerlendirmesi yapılır. Tutanak imzalanmadan saha personel veya iş makinesi girişine kapalıdır. Denetimde tutanaksız giriş 6331 sayılı Kanun Md.26 kapsamında değerlendirilir.
Solunabilir kristal silis (RCS) maruziyeti nasıl yönetiliyor?
Mühendislik kontrolü ilk sırada: kuru kesim yerine ıslak kesim, su püskürtme nozulları, lokal egzoz havalandırması. Solunum koruyucuda en az FFP3 (filtreleyici yarım maske) veya değiştirilebilir P3 filtreli yarım/tam yüz maske kullanılmalı; ortam yoğunluğu yüksekse tam yüz tipi tercih edilir. Yıllık çevresel ölçüm + 6 ayda bir akciğer grafisi taraması zorunludur.
Kaçış yolu, kurtarma ekibi ve acil iletişim sistemi mevcut mu?
Madenlerde en az 2 ayrı kaçış yolu (yeraltı için galeriden farklı çıkışlar) zorunludur. Kurtarma ekibi 8 kişilik en az 1 takım olarak konuşlandırılır, 6 ayda bir tatbikat. Acil iletişim için yeraltında telsiz + yer üstünde kabinli sığınak; sığınak en az 36 saat oksijen + su + iletişim sağlamalı.
Ekipman bakım kayıtları (kompresör, yıkıcı, yükleyici) güncel mi?
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 28628) uyarınca yıllık periyodik kontrol bağımsız akredite kuruluş tarafından yapılır. Kompresör + basınçlı kazan için 1 yıl, kaldırma ekipmanı için 1 yıl, ağır iş makinesi için 1 yıl muayene zorunlu. Tarih atılmamış veya tarihi dolmuş kayıt geçersiz sayılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu Örneğe ve Yönteme Dair
Maden — Mermer Taş Ocağı sektöründe Fine-Kinney mi 5×5 Matris mi tercih edilir?
Maden — Mermer Taş Ocağı gibi çok tehlikeli işyerlerinde İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği her iki yöntemi de kabul eder; mevzuatta birinin öncelikli olduğuna dair bir hüküm yok. Fine-Kinney olasılık, frekans ve şiddet üçlüsüyle daha granüler skor verir, vardiya boyunca tekrar eden hatlarda incelikli bir ayrım yapar. 5×5 Matris ise olasılık ile şiddet ikilisinden çıkan hızlı bir görsel tablo sunar; saha brifinginde ya da denetçi karşısında kavraması saniyeler alır. Aynı sektör için iki yöntemle hazırlanmış raporları bu sayfada yan yana inceleyip kendi atölyenize hangisinin oturduğuna karar verebilirsiniz.
Maden — Mermer Taş Ocağı risk analizi ne zaman yenilenir?
6331 sayılı Kanun ile İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.12 çok tehlikeli işyerleri için en geç **2 yıl** yenileme periyodu tanımlar. Süre dolmadan da yenileme zorunlu olabilir. Yeni makine kurulumu, üretim sürecinde köklü değişiklik, geçirilen iş kazası, meslek hastalığı tanısı ve ölçüm sonucunun sınır değeri aşması bu tetikleyicilerin başlıcaları. Riskmatik bu olaylar gerçekleştiğinde sayfanızda otomatik bildirim ile yenileme hatırlatması açar.
Bu sektörde kaç risk maddesi yeterli sayılır?
Mevzuat minimum madde sayısı dayatmaz. Müfettiş "kapsayıcılık" arar; yani işin bütün faaliyetleri ile sektörün karakteristik tehlikeleri analize girmiş mi sorusu sorulur. Bu örnekte Maden — Mermer Taş Ocağı için 5×5 Matris yöntemiyle **93 risk maddesi** belirlendi. Kapsamlı analizler genelde 50-150 madde aralığında dolaşır. Çok düşük sayı eksik kapsama göstergesi olabilir; çok yüksek sayı ise aynı tehlikenin parçalanarak yazılmış olduğunu işaret edebilir. Doğru sayı, sahanın ne anlattığı sorusunun cevabıdır.
Risk analizi ekibinde işveren vekili zorunlu mu?
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6 ekibin iskeletini açık biçimde tanımlar. İşveren ya da işveren vekili (kararı imzalayacak otorite), iş yerinin tehlike sınıfına uygun A, B veya C sınıfı İSG uzmanı, iş yeri hekimi (yönetmelik gerektirdiği durumlarda), destek elemanları ve çalışan temsilcisi. İşveren vekilinin katılımı yasal zorunluluktur; eksik kalırsa analiz denetimde geçersiz sayılabilir. Riskmatik ekip kurarken bu rolleri zorunlu alan olarak istediği için sahada bu pozisyonlardan birinin atlanması yapısal olarak mümkün değil.
Aynı firmada birden fazla bölüm varsa tek analiz mi yeter?
Hayır, tek bir genel analiz yeterli değildir. İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, risk değerlendirmesinin işyerinin bütününü kapsayacak şekilde bölüm/proses ayrımıyla ele alınmasını gerektirir. Taş ve Maden Ocakları San. Tic. A.Ş. örneğinde bu rapor yalnızca **Ocak ve Kesim Alanı** bölümünü kapsıyor; idari ofis, depo veya lojistik gibi farklı bölümler için ayrı analiz hazırlanması gerekir. Tek dokümanla geçilmek istendiğinde hem denetim aşamasında geri çevrilebiliyor hem de bölüm-spesifik tehlikeler dosyada görünmez kalıyor. Riskmatik her bölüm için bağımsız analiz, ayrı revizyon takvimi ve yenileme bildirimi tutar.
5×5 Matris yönteminde risk seviyesi nasıl belirlenir?
5×5 Matriste hesap basittir: **Olasılık (1-5) × Şiddet (1-5) = Risk Skoru** ve sonuç 1-25 aralığında çıkar. Sınıflandırma şöyle: 1-4 "düşük", 5-9 "orta", 10-15 "yüksek", 16-25 "çok yüksek" ya da "kabul edilemez". Maden — Mermer Taş Ocağı örnek raporunda her tehlikenin matris üzerindeki yerini ve önlem sonrası kaydığı yeni hücreyi yan yana takip edebilirsiniz; bu görsel kayma denetçi karşısında "ne yaptık" sorusuna en hızlı cevap.
Aynı Sektör · Farklı Yöntem
Maden — Mermer Taş Ocağı için Fine-Kinney ile karşılaştırın
Fine-Kinney
Maden — Mermer Taş Ocağı — Fine-Kinney
112 risk maddesi · NACE 08.11.01
İlgili Ücretsiz Araçlar
Maden — Mermer Taş Ocağı işyerleri için ek araçlar
NACE Kodu Sorgulama
NACE 08.11.01 ve ilgili 5 faaliyet kodu, 33211 sayılı 2026 tebliği uyumu, PDF rapor.
Yasal Yükümlülük Hesaplayıcı
İSG uzmanı sınıfı, kurul, çalışan temsilcisi, eğitim ve tatbikat periyotları — 33212 sayılı 2026 yön. uyumlu.
KKD Seçim Yardımcısı
Risk kategorilerinden uygun kişisel koruyucu donanım + EN/ISO standart eşleştirme + tedarik PDF.
Benzer Sektörler · Aynı Tehlike Sınıfı
Çok Tehlikeli sınıfından diğer örnekler
Riskmatik Araçları + Rehberler
Bu sektörde işiniz devam ederken kullanılabilecek kaynaklar
NACE Kodu Sorgulama 2026
Tehlike sınıfı + yasal yükümlülükler
KKD Listesi Oluşturucu
Risk tipine göre KKD önerisi (PDF)
Yasal Yükümlülük Hesaplayıcı
İSG uzmanı süresi, kurul, eğitim
Periyodik Kontrol Formu
Forklift, vinç, kompresör PDF
Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır
Adım adım rehber
Fine Kinney Yöntemi
R = O × F × Ş hesaplaması
ISO 45001 Nedir
İSG yönetim sistemi rehberi
Kendi Maden — Mermer Taş Ocağı Risk Analizini AI Yardımıyla Hazırla
Bu örnek Riskmatik AI tarafından üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede 5×5 Matris raporunu birkaç dakikada hazırlayabilirsiniz — sektörel taksonomi, kontrol önerileri ve PDF + Excel çıktı dahil.
Kredi kartı gerekmez · 5 dakikada hazır risk analizi