İSG Risk Değerlendirmesi · 5×5 Matris
Perakende — Süpermarket Mağaza5×5 Matris Risk Analizi Örneği
Kent Market Süpermarket Zinciri A.Ş.
Mağaza Operasyonları · Süpermarket ve hipermarket perakende ticareti
- NACE Kodu
- 47.11.02
- Tehlike Sınıfı
- Az Tehlikeli
- Risk Maddesi
- 83 adet
- Revizyon
- Rev 2
- Tarih
- 4 Haziran 2026
- Yöntem
- 5×5 Matris
Şablon — doğrudan kullanılamaz. Bu örnek AI üretimli sektörel temsildir; sahaya inilerek hazırlanan, İSG uzmanı denetiminden ve işveren onayından geçen analizin yerine geçemez (6331 sayılı Kanun Md.10).
Önemli — Hukuki Bilgilendirme
Bu örnek doğrudan kullanılamaz; ancak sahaya inilip uzman denetiminden ve işveren onayından geçmiş bir analiz, gerçek bir risk değerlendirmesi sayılır.
6331 sayılı İSG Kanunu Md.10 her risk analizinin o işyerine özgü hazırlanmasını ister; sahanın gerçek tehlikelerini ve risklerini barındırmalıdır. Bu sayfada gördüğünüz dosya, Riskmatik AI tarafından sektörel temsiliyet amacıyla üretilmiş bir şablon. Gerçek bir firmayı, gerçek bir çalışanı ya da yaşanmış bir olayı temsil etmiyor.
Hata içerebilir: AI çıktısı uzman gözünden geçirildi, ancak tehlikelerin sınıflandırması, risk skorları ve önlem önerileri sektörel bir ortalamadır. Sizin sahanızın gerçek durumunu birebir yansıtmayabilir; eksik kalemler ya da yanlış skorlar bulunabilir. Kullanırken kendi atölyenize yeniden uyarlamak şart.
Doğru kullanım
- ▸Sahaya inilerek işyerinin gerçek tehlikeleri tespit edilmeli
- ▸A, B veya C sınıfı İSG uzmanı denetiminden geçmeli (6331 Md.8)
- ▸İşveren veya işveren vekili imzası alınmalı (Md.6)
- ▸Bölüm/proses bazlı ayrı analiz yapılmalı (Md.7)
- ▸Çalışan temsilcisi süreçte yer almalı (Md.5.4)
Yapmayın
- ▸Bu PDF'i doğrudan kopyalayıp kendi firma adınızla yayınlamak
- ▸Sektör örneğini sahaya inmeden referans saymak
- ▸Hata veya eksik içerebileceğini gözardı etmek
- ▸Uzman denetimi olmadan denetime sunmak
Bu örnek üzerinden alınacak kararların sorumluluğu kullanıcıya aittir. Riskmatik, AI üretimi içeriğin doğruluğu, tamlığı veya yasal uygunluğu için garanti vermez. Detaylı yasal çerçeve için Sorumluluk Reddi Beyanı sayfasını inceleyiniz.
Bu Analizden Çıkan Veri
Bu 5×5 Matris analizi 83 risk maddesi içeriyor; madde frekansında en sık tehlike kategorisi Mekanik (%29,5 · 26 madde). Süpermarket mağaza operasyonlarında kategori dağılımı çok-yönlüdür: ergonomik kasa hareketi, kayma-düşme, müşteri-personel sürtüşmesi, soğuk reyon ekspozisyonu. "Az Tehlikeli" tabiri bazı işverenleri yanıltıyor; sınıflandırma riskin yokluğu değil, ortalama profilin görece düşüklüğü anlamına geliyor. Operasyon ölçeği büyüyünce her küçük tehlike kümülatif sıkıntıya dönüşür.
PDF Önizleme
Raporun tamamını sayfada görüntüle
PDF yükleniyor...
Yukarıdaki PDF gerçek Riskmatik raporudur. Aynısını kendi firmanız için AI ile saniyeler içinde üretebilirsiniz.
Sektörel Risk Profili
Perakende — Süpermarket Mağaza sektörünün karakteristik tehlikeleri ve mevzuat çerçevesi
Perakende süpermarket sektörü 6331 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında. Ergonomi, gürültü ve kimyasal kalemler için ilgili özel yönetmelikler (6331 Md.10 ile Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmaları Hk. Yön. ve Kimyasal Maddeler Yön. Ek-1) duruma göre devreye giriyor. Mağazada gözlemlenen tipik risk kalemleri şunlar. Kasa kayıt hareketinde RSI, yani tekrarlayan el-bilek yorgunluğu. Depodan satışa palet ve raf taşıma yükü. Raf düzenlemede uzun süreli yukarı bakma ile ağırlık tutmanın bel ve omuza birikmiş yükü. Gıda ve meyve reyonunda yer kayganlığı. Müşteri trafiğinde market arabası çarpması, özellikle çocuk ve yaşlı müşteri etkileşiminde. Et-süt soğuk reyon kabini ekspozisyonu. Kasa kuyruğunda müşteri sürtüşmesinden gelen psikososyal stres. Gece reyon dolumu vardiyasının uyku düzensizliği. Elektrikli kayıt cihazlarındaki arızalar. Alarm ve yangın çıkışı yönetimindeki organizasyon riski. 6331 Md.4 Az Tehlikeli işyerleri için de hizmet alınması gereken iş yeri hekimi ve C sınıfı İSG uzmanı yükümlülüğünü tetikler; çalışan sayısı eşiği ve süre yönetmelikten okunur.
Sektörel Risk Profili · Frequency Analysis
Perakende — Süpermarket Mağaza Sektöründe En Sık 5 Tehlike Kategorisi
Aşağıdaki dağılım Riskmatik AI ile bu sektörde üretilmiş gerçek risk maddelerinin kategori bazında frekans analizinden türetilmiştir. Sıralama yüksek frekanslı kategorilere göredir.
Mekanik
%29.5 · 26 maddeMax: YüksekKesici, dönen parça, sıkışma, çarpma
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Hareketli parçalara uzuv kaptırma
- ▸Hareketli ekipmanın ayaklara çarpması veya sıkıştırması
- ▸Bakım sırasında makinenin beklenmedik şekilde çalışması
Ergonomik
%20.5 · 18 maddeMax: YüksekDuruş, tekrar, ağır kaldırma, monoton iş
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Ağır yüklerin manuel olarak taşınması ve tekrarlı eğilme hareketleri
- ▸Tekrarlı el ve bilek hareketleri
- ▸Statik duruş ve uzun süreli ayakta çalışma
Mevzuat & Organizasyonel
%20.5 · 18 maddeMax: YüksekSağlık muayenesi, eğitim, kayıt, acil durum eksikliği
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Sağlık gözetimi eksikliği
- ▸Acil çıkış yollarının engellenmesi
- ▸Çalışanların İSG eğitimlerinin eksik olması
Fiziksel
%13.6 · 12 maddeMax: YüksekGürültü, titreşim, ışınım, sıcaklık, basınç
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Islak ve kaygan zemin yüzeyi
- ▸Yüksekten düşme riski
- ▸Zeminin ıslak veya kaygan olması
Elektriksel
%6.8 · 6 maddeMax: OrtaElektrik şoku, ark, statik elektrik
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Elektrik akımına kapılma
- ▸Kablolarda aşınma ve kaçak akım
- ▸Kablolarda yalıtım hatası ve kaçak akım
Frequency analysis kaynağı: Riskmatik RiskAnaliziMaddesi.tehlikeKategorisi (ISO 45001 Md.6.1.2 + Risk Değ. Yön. Md.8 taksonomisi).
Analiz Metodolojisi · Yapısal Veri
Bu analiz nasıl hazırlandı, hangi parametrelerle çalışıyor
Riskmatik risk analizleri kalıp Excel tablosu değil — yapılandırılmış kayıt. 5×5 Matris yöntemiyle hazırlanmış 83 maddenin her biri için olasılık, şiddet, kontrol hiyerarşisi, sorumlu kişi, termin tarihi ve özel risk grubu bilgisi tutulur. Aşağıdaki tablo bu örneğin tüm metodoloji parametrelerini şeffaf eder.
| Parametre | Bu örnekteki değer | Kaynak / Standart |
|---|---|---|
| Yöntem | 5×5 Matris — Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | BS 8800 + ISO 31000 risk matrix pattern |
| Madde sayısı | 83 risk maddesi (Rev 2) | Tarih: 04 Haziran 2026 |
| Risk skor formülü | Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | Skor aralığı 1 → 25 |
| Risk sınıflandırması | 5 sınıf — Düşük (1-3) · Orta (4-6) · Yüksek (8-12) · Çok Yüksek (15-16) · Tolere Edilemez (20-25) | Yöntem standardı |
| Şiddet yaklaşımı | Sabit — şiddet 1-5 statik ölçek (önlem olasılık ve maruziyet üzerinden çalışır) | ISO 45001 Md.8.1.2 |
| Önlem öncesi / sonrası | Çift skor — her madde için mevcut önlem sonrası artık risk hesaplanır | ISO 45001 Md.6.1.4 + Risk Değ. Yön. Md.9 |
| Kontrol hiyerarşisi | 5 katman — Eliminasyon → İkame → Mühendislik → İdari → KKD (sırayla denenir) | ISO 45001 Md.8.1.2 + 6331 Md.5.b |
| Tehlike kategorisi | Mekanik · Elektrik · Kimyasal · Fiziksel · Biyolojik · Ergonomik · Psikososyal · Yangın/Patlama · Yüksekte Çalışma · Kapalı Alan | Risk Değ. Yön. Md.8 (10 ana kategori) |
| Önlem takibi | Aktif — her madde için sorumlu kişi + termin tarih + Düzeltici Faaliyet (DF) bağlantısı | ISO 45001 Md.10.2 + 6331 Md.10 |
| Etkilenen kişi grupları | Çalışan · Ziyaretçi · Yüklenici/Alt İşveren · Komşu işyeri · Halk (madde bazlı işaretlenir) | 6331 Md.4.f |
| Özel risk grupları | Gebe/emziren · 18 yaş altı genç çalışan · Engelli · Kronik hastalığı olan (ayrıca değerlendirme zorunlu) | 6331 Md.10 + Risk Değ. Yön. Md.5 |
| Kayıt formatı | Yapılandırılmış RiskAnaliziMaddesi tablosu (Prisma) — denetimde sorgu, filtre, raporlama mümkün | ISO 45001 Md.7.5.3 |
Tablodaki tüm parametreler örnek PDF rapor üzerinde madde madde uygulanmış halde görülebilir.
Mevzuat Periyotları · 6331 Sayılı Kanun
Perakende — Süpermarket Mağaza için yasal periyot ve zorunluluklar
Süpermarket ve hipermarket perakende ticareti faaliyeti Az Tehlikeli sınıfında yer alır. Aşağıdaki tablo İSG mevzuatından türetilmiş yasal periyot ve zorunlulukları gösterir. Bu periyotlar denetim sırasında müfettişin ilk kontrol ettiği başlıklardır.
| Konu | Çok Tehlikeli | Tehlikeli | Az Tehlikeli | Mevzuat |
|---|---|---|---|---|
| Risk Analizi Yenileme Periyodu | 2 yılda bir | 4 yılda bir | 6 yılda bir | İSG Risk Değ. Yön. Md.12 |
| İSG Uzmanı Sınıfı | A Sınıfı | B veya A Sınıfı | C, B veya A Sınıfı | 6331 Md.8 + İSG Prof. Yön. |
| İSG Uzmanı Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 40 dakika | 20 dakika | 10 dakika | İSG Hizmetleri Yön. Md.12 |
| İşyeri Hekimi Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 15 dakika | 10 dakika | 5 dakika | İşyeri Hekimi Yön. Md.12 |
| Çalışan Eğitim Saati (yıllık) | 16 saat (yılda 1) | 12 saat (2 yılda 1) | 8 saat (3 yılda 1) | Çalışanların İSG Eğitim Yön. |
| Acil Durum Tatbikatı | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Acil Durum Yön. Md.13 |
Otomatik Takip
Riskmatik bu periyotları sektörünüze göre takvime alır ve süresi yaklaşınca uyarır.
İhlal Riski
Periyot aşımı denetimde idari para cezası ve kapatma gerekçesidir (6331 Md.26).
Yöntem Rasyonu
Neden bu sektörde 5×5 Matris?
Perakendede matris, ISO 9001 kalite ve müşteri memnuniyeti çerçevesine sorunsuz oturan bir görsel. Mağaza müdürü ve şube yöneticisi teknik kökenli olmadığı için, matrisin renk kodlu sadeliği bu kadronun İSG dosyasını ezberden değil anlayarak takip etmesini sağlıyor. "Az tehlikeli" sınıfın çerçevesi bu sayede kağıttan ibaret kalmıyor, sahaya inebiliyor.
Sektörel Mevzuat Haritası
Perakende — Süpermarket Mağaza için yasal yükümlülükler
Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği
RG 33212 / 02.04.2026
Az tehlikeli sınıfta her 3 yılda bir tekrar eğitim, temel eğitim 8 ders saati, işe başlama yüz yüze + 1 ders saati = 45 dk + 15 dk ara.
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
RG 28512 / 29.12.2012
Az tehlikeli sınıfta en geç 6 yılda bir yenileme, mağaza/depo değişikliği, yeni ekipman alımı veya iş kazası sonrası özel yenileme tetikleyicileri.
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik
RG 28681 / 18.06.2013
Yangın tahliye + hırsızlık/saldırı senaryosu + amonyak sızıntısı (gıda soğuk reyon) için tahliye prosedürü; az tehlikeli sınıfta 3 yılda bir tatbikat.
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerinde Kullanılması Yönetmeliği
RG 28695 / 02.07.2013
Kasap reyonunda çelik mesh eldiven (EN 1082-1), şarküteri için kesik dirençli eldiven, soğuk reyonda termal eldiven (EN 511), depo personeli için kaymaz çizme.
Müfettiş Denetiminde
Bu sektörde denetçinin sıkça sorduğu sorular
Manuel kaldırma sınırları (NIOSH formülü) ergonomik açıdan uygulanıyor mu?
Türkiye yasal sınır olarak NIOSH formülü referans alınır: tek el kaldırma erkek için 25 kg, kadın için 12,5 kg üst sınır (ideal koşulda). Sıkça tekrarlayan kaldırmada bu sınırlar düşer. Depo personeli için kaldırma yardımcıları (transpalet, yük arabası) bulundurulmalı; eğitim sırasında "diz büker, sırtı düz tut" tekniği gösterilmeli.
Kasiyer ergonomi (uzun süreli ayakta + tekrarlayan hareket) yönetimi nasıl?
Kasiyer için ayarlanabilir yükseklik tezgah (90-100 cm), kaymaz zemin matı (yorgunluk azaltıcı), 2 saatte bir mola (5 dk dinlenme) önerilir. Tekrarlayan bilek hareketi karpal tünel sendromu riski; ergonomik mouse + barkod okuyucu pozisyonu işyeri hekimi değerlendirme alanında. Hamile çalışan için oturma fırsatı zorunlu.
Şiddet/hırsızlık olayı sonrası psikososyal destek + bildirim protokolü mevcut mu?
Hırsızlık + müşteri saldırısı + alkollü müşteri kasiyer için yaygın risk. Olay sonrası 72 saat içinde psikososyal değerlendirme zorunlu, işyeri hekimi yönlendirmesiyle psikolog desteği. Olay tutanağı + güvenlik kamera kaydı + polis bildirimi (gerekiyorsa) belgelenmelidir. Tekrar önleme: panik düğmesi, kamera, çift kasiyer mesai (yüksek riskli saatlerde).
Forklift/transpalet operatör belgesi + manevra alanı yeterli mi?
Depo + sevkiyat alanında forklift kullanan operatör ÇSGB onaylı eğitim sertifikasına sahip olmalı (5 yıl geçerli). Forklift manevra alanı koridorlarında yaya/araç ayrımı (sarı çizgi), yaya geçiş noktaları işaretli. Geri vites alarmı + tepe lambası + ön/arka LED zorunlu. Akülü forklift dolum alanı havalandırılmış, hidrojen birikmesi sensörlü.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu Örneğe ve Yönteme Dair
Perakende — Süpermarket Mağaza sektöründe Fine-Kinney mi 5×5 Matris mi tercih edilir?
Perakende — Süpermarket Mağaza gibi az tehlikeli işyerlerinde İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği her iki yöntemi de kabul eder; mevzuatta birinin öncelikli olduğuna dair bir hüküm yok. Fine-Kinney olasılık, frekans ve şiddet üçlüsüyle daha granüler skor verir, vardiya boyunca tekrar eden hatlarda incelikli bir ayrım yapar. 5×5 Matris ise olasılık ile şiddet ikilisinden çıkan hızlı bir görsel tablo sunar; saha brifinginde ya da denetçi karşısında kavraması saniyeler alır. Aynı sektör için iki yöntemle hazırlanmış raporları bu sayfada yan yana inceleyip kendi atölyenize hangisinin oturduğuna karar verebilirsiniz.
Perakende — Süpermarket Mağaza risk analizi ne zaman yenilenir?
6331 sayılı Kanun ile İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.12 az tehlikeli işyerleri için en geç **6 yıl** yenileme periyodu tanımlar. Süre dolmadan da yenileme zorunlu olabilir. Yeni makine kurulumu, üretim sürecinde köklü değişiklik, geçirilen iş kazası, meslek hastalığı tanısı ve ölçüm sonucunun sınır değeri aşması bu tetikleyicilerin başlıcaları. Riskmatik bu olaylar gerçekleştiğinde sayfanızda otomatik bildirim ile yenileme hatırlatması açar.
Bu sektörde kaç risk maddesi yeterli sayılır?
Mevzuat minimum madde sayısı dayatmaz. Müfettiş "kapsayıcılık" arar; yani işin bütün faaliyetleri ile sektörün karakteristik tehlikeleri analize girmiş mi sorusu sorulur. Bu örnekte Perakende — Süpermarket Mağaza için 5×5 Matris yöntemiyle **83 risk maddesi** belirlendi. Kapsamlı analizler genelde 50-150 madde aralığında dolaşır. Çok düşük sayı eksik kapsama göstergesi olabilir; çok yüksek sayı ise aynı tehlikenin parçalanarak yazılmış olduğunu işaret edebilir. Doğru sayı, sahanın ne anlattığı sorusunun cevabıdır.
Risk analizi ekibinde işveren vekili zorunlu mu?
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6 ekibin iskeletini açık biçimde tanımlar. İşveren ya da işveren vekili (kararı imzalayacak otorite), iş yerinin tehlike sınıfına uygun A, B veya C sınıfı İSG uzmanı, iş yeri hekimi (yönetmelik gerektirdiği durumlarda), destek elemanları ve çalışan temsilcisi. İşveren vekilinin katılımı yasal zorunluluktur; eksik kalırsa analiz denetimde geçersiz sayılabilir. Riskmatik ekip kurarken bu rolleri zorunlu alan olarak istediği için sahada bu pozisyonlardan birinin atlanması yapısal olarak mümkün değil.
Aynı firmada birden fazla bölüm varsa tek analiz mi yeter?
Hayır, tek bir genel analiz yeterli değildir. İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, risk değerlendirmesinin işyerinin bütününü kapsayacak şekilde bölüm/proses ayrımıyla ele alınmasını gerektirir. Kent Market Süpermarket Zinciri A.Ş. örneğinde bu rapor yalnızca **Mağaza Operasyonları** bölümünü kapsıyor; idari ofis, depo veya lojistik gibi farklı bölümler için ayrı analiz hazırlanması gerekir. Tek dokümanla geçilmek istendiğinde hem denetim aşamasında geri çevrilebiliyor hem de bölüm-spesifik tehlikeler dosyada görünmez kalıyor. Riskmatik her bölüm için bağımsız analiz, ayrı revizyon takvimi ve yenileme bildirimi tutar.
5×5 Matris yönteminde risk seviyesi nasıl belirlenir?
5×5 Matriste hesap basittir: **Olasılık (1-5) × Şiddet (1-5) = Risk Skoru** ve sonuç 1-25 aralığında çıkar. Sınıflandırma şöyle: 1-4 "düşük", 5-9 "orta", 10-15 "yüksek", 16-25 "çok yüksek" ya da "kabul edilemez". Perakende — Süpermarket Mağaza örnek raporunda her tehlikenin matris üzerindeki yerini ve önlem sonrası kaydığı yeni hücreyi yan yana takip edebilirsiniz; bu görsel kayma denetçi karşısında "ne yaptık" sorusuna en hızlı cevap.
Aynı Sektör · Farklı Yöntem
Perakende — Süpermarket Mağaza için Fine-Kinney ile karşılaştırın
Fine-Kinney
Perakende — Süpermarket Mağaza — Fine-Kinney
103 risk maddesi · NACE 47.11.02
İlgili Ücretsiz Araçlar
Perakende — Süpermarket Mağaza işyerleri için ek araçlar
NACE Kodu Sorgulama
NACE 47.11.02 ve ilgili 5 faaliyet kodu, 33211 sayılı 2026 tebliği uyumu, PDF rapor.
Yasal Yükümlülük Hesaplayıcı
İSG uzmanı sınıfı, kurul, çalışan temsilcisi, eğitim ve tatbikat periyotları — 33212 sayılı 2026 yön. uyumlu.
KKD Seçim Yardımcısı
Risk kategorilerinden uygun kişisel koruyucu donanım + EN/ISO standart eşleştirme + tedarik PDF.
Riskmatik Araçları + Rehberler
Bu sektörde işiniz devam ederken kullanılabilecek kaynaklar
NACE Kodu Sorgulama 2026
Tehlike sınıfı + yasal yükümlülükler
KKD Listesi Oluşturucu
Risk tipine göre KKD önerisi (PDF)
Yasal Yükümlülük Hesaplayıcı
İSG uzmanı süresi, kurul, eğitim
Periyodik Kontrol Formu
Forklift, vinç, kompresör PDF
Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır
Adım adım rehber
Fine Kinney Yöntemi
R = O × F × Ş hesaplaması
ISO 45001 Nedir
İSG yönetim sistemi rehberi
Kendi Perakende — Süpermarket Mağaza Risk Analizini AI Yardımıyla Hazırla
Bu örnek Riskmatik AI tarafından üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede 5×5 Matris raporunu birkaç dakikada hazırlayabilirsiniz — sektörel taksonomi, kontrol önerileri ve PDF + Excel çıktı dahil.
Kredi kartı gerekmez · 5 dakikada hazır risk analizi