İSG Risk Değerlendirmesi · 5×5 Matris
Enerji — Elektrik Üretim5×5 Matris Risk Analizi Örneği
Enerji Elektrik Üretim ve Dağıtım A.Ş.
Santral ve Dağıtım Merkezi · Yenilenemeyen kaynaklardan elektrik üretimi
- NACE Kodu
- 35.11.00
- Tehlike Sınıfı
- Çok Tehlikeli
- Risk Maddesi
- 94 adet
- Revizyon
- Rev 2
- Tarih
- 1 Mayıs 2026
- Yöntem
- 5×5 Matris
Şablon — doğrudan kullanılamaz. Bu örnek AI üretimli sektörel temsildir; sahaya inilerek hazırlanan, İSG uzmanı denetiminden ve işveren onayından geçen analizin yerine geçemez (6331 sayılı Kanun Md.10).
Önemli — Hukuki Bilgilendirme
Bu örnek doğrudan kullanılamaz; ancak sahaya inilip uzman denetiminden ve işveren onayından geçmiş bir analiz, gerçek bir risk değerlendirmesi sayılır.
6331 sayılı İSG Kanunu Md.10 her risk analizinin o işyerine özgü hazırlanmasını ister; sahanın gerçek tehlikelerini ve risklerini barındırmalıdır. Bu sayfada gördüğünüz dosya, Riskmatik AI tarafından sektörel temsiliyet amacıyla üretilmiş bir şablon. Gerçek bir firmayı, gerçek bir çalışanı ya da yaşanmış bir olayı temsil etmiyor.
Hata içerebilir: AI çıktısı uzman gözünden geçirildi, ancak tehlikelerin sınıflandırması, risk skorları ve önlem önerileri sektörel bir ortalamadır. Sizin sahanızın gerçek durumunu birebir yansıtmayabilir; eksik kalemler ya da yanlış skorlar bulunabilir. Kullanırken kendi atölyenize yeniden uyarlamak şart.
Doğru kullanım
- ▸Sahaya inilerek işyerinin gerçek tehlikeleri tespit edilmeli
- ▸A, B veya C sınıfı İSG uzmanı denetiminden geçmeli (6331 Md.8)
- ▸İşveren veya işveren vekili imzası alınmalı (Md.6)
- ▸Bölüm/proses bazlı ayrı analiz yapılmalı (Md.7)
- ▸Çalışan temsilcisi süreçte yer almalı (Md.5.4)
Yapmayın
- ▸Bu PDF'i doğrudan kopyalayıp kendi firma adınızla yayınlamak
- ▸Sektör örneğini sahaya inmeden referans saymak
- ▸Hata veya eksik içerebileceğini gözardı etmek
- ▸Uzman denetimi olmadan denetime sunmak
Bu örnek üzerinden alınacak kararların sorumluluğu kullanıcıya aittir. Riskmatik, AI üretimi içeriğin doğruluğu, tamlığı veya yasal uygunluğu için garanti vermez. Detaylı yasal çerçeve için Sorumluluk Reddi Beyanı sayfasını inceleyiniz.
Bu Analizden Çıkan Veri
Elektrik üretimi ve dağıtımında çalışan birleşik analiz 207 risk maddesi tutuyor. Bu portföyde dikkat çeken nokta şu: Yangın ve Patlama kategorisi %23,7 ile birinci sıraya çıkıyor. Diğer 14 sektörümüzde Mekanik tehlikeler baskındı; burada yüksek voltaj arkı, transformatör arızası ve yakıt hatları profili değiştiriyor. Bu da sektörde risk analizinin sadece kişisel koruyucu odaklı yazılamayacağını söylüyor. Sistem güvenliği, arıza koruma, acil durum müdahalesi: üç katmanın aynı anda dokunmaması gereken yerler.
PDF Önizleme
Raporun tamamını sayfada görüntüle
PDF yükleniyor...
Yukarıdaki PDF gerçek Riskmatik raporudur. Aynısını kendi firmanız için AI ile saniyeler içinde üretebilirsiniz.
Sektörel Risk Profili
Enerji — Elektrik Üretim sektörünün karakteristik tehlikeleri ve mevzuat çerçevesi
Elektrik üretim tesisleri 6331 sayılı Kanun, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği ve EPDK'nın işletme güvenliği rehberlerinin kesişiminde düzenleniyor. Sahada karşılaşılan başlıca riskler şöyle: yüksek ve orta gerilim arkı (HG/OG bara, transformatör, kesici), elektrik şoku, izolasyon arızası, yıldırım ve sürekli aşırı gerilim, bakım esnasında etiketle-kilitle (LOTO) prosedürünün ihlali, dönen türbin ve jeneratör şaftı ile kayış-kasnak güvenliği, yüksek basınçlı buhar ve soğutucu sıvı içeren soğutma sistemleri, kömür ve gaz besleme hatlarındaki patlama riski, 90 dB(A) eşiğini aşan gürültü, ısıl yük, nükleer santrallere özgü olarak iyonlaştırıcı radyasyon. Bu örnek termik bir tesis. Maruziyet sınır değerleri için ana çerçeve 6331 Md.10 ile birlikte Gürültü, Titreşim, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda İSG yönetmelikleri. EPDK rapor formlarında risk analizinin sistem bazlı hazırlanması, her ekipman için ayrı bir sürdürülebilirlik dosyası tutulması bekleniyor. İşletme ile bakım personeli ayrı eğitim hatlarında ilerliyor; bu zaten yönetmelik metninde de açık.
Sektörel Risk Profili · Frequency Analysis
Enerji — Elektrik Üretim Sektöründe En Sık 5 Tehlike Kategorisi
Aşağıdaki dağılım Riskmatik AI ile bu sektörde üretilmiş gerçek risk maddelerinin kategori bazında frekans analizinden türetilmiştir. Sıralama yüksek frekanslı kategorilere göredir.
Yangın & Patlama
%23.7 · 49 maddeMax: YüksekYangın, patlama riski
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Hasarlı veya gevşek kablo bağlantıları
- ▸Yüksek basınçlı doğalgaz kaçağı
- ▸Kapalı alanda çalışma ve havasızlık
Elektriksel
%17.9 · 37 maddeMax: Çok YüksekElektrik şoku, ark, statik elektrik
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Yüksek voltajlı ark oluşumu ve elektrik çarpması
- ▸Yüksek voltajlı elektrik çarpması
- ▸Elektrik çarpması
Mevzuat & Organizasyonel
%11.6 · 24 maddeMax: YüksekSağlık muayenesi, eğitim, kayıt, acil durum eksikliği
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi
- ▸Acil durumlara (yangın, deprem, arıza vb.) hazırlıksız yakalanma
- ▸Periyodik sağlık muayenelerinin yapılmaması veya eksik yapılması
Mekanik
%11.1 · 23 maddeMax: YüksekKesici, dönen parça, sıkışma, çarpma
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸SCADA sisteminde arıza veya veri kaybı
- ▸Dönen veya hareketli makine parçaları
- ▸Ağır parçaların kaldırılması ve taşınması
Kimyasal
%11.1 · 23 maddeMax: YüksekToksik gaz, asit, çözücü, toz
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Kimyasal maddelerin dökülmesi veya buharlarının solunması
- ▸Korozyon önleyici ve biyosit kimyasalların solunması veya cilt teması
- ▸Yüksekte çalışma
Frequency analysis kaynağı: Riskmatik RiskAnaliziMaddesi.tehlikeKategorisi (ISO 45001 Md.6.1.2 + Risk Değ. Yön. Md.8 taksonomisi).
Analiz Metodolojisi · Yapısal Veri
Bu analiz nasıl hazırlandı, hangi parametrelerle çalışıyor
Riskmatik risk analizleri kalıp Excel tablosu değil — yapılandırılmış kayıt. 5×5 Matris yöntemiyle hazırlanmış 94 maddenin her biri için olasılık, şiddet, kontrol hiyerarşisi, sorumlu kişi, termin tarihi ve özel risk grubu bilgisi tutulur. Aşağıdaki tablo bu örneğin tüm metodoloji parametrelerini şeffaf eder.
| Parametre | Bu örnekteki değer | Kaynak / Standart |
|---|---|---|
| Yöntem | 5×5 Matris — Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | BS 8800 + ISO 31000 risk matrix pattern |
| Madde sayısı | 94 risk maddesi (Rev 2) | Tarih: 01 Mayıs 2026 |
| Risk skor formülü | Olasılık × Şiddet (R = O × Ş) | Skor aralığı 1 → 25 |
| Risk sınıflandırması | 5 sınıf — Düşük (1-3) · Orta (4-6) · Yüksek (8-12) · Çok Yüksek (15-16) · Tolere Edilemez (20-25) | Yöntem standardı |
| Şiddet yaklaşımı | Sabit — şiddet 1-5 statik ölçek (önlem olasılık ve maruziyet üzerinden çalışır) | ISO 45001 Md.8.1.2 |
| Önlem öncesi / sonrası | Çift skor — her madde için mevcut önlem sonrası artık risk hesaplanır | ISO 45001 Md.6.1.4 + Risk Değ. Yön. Md.9 |
| Kontrol hiyerarşisi | 5 katman — Eliminasyon → İkame → Mühendislik → İdari → KKD (sırayla denenir) | ISO 45001 Md.8.1.2 + 6331 Md.5.b |
| Tehlike kategorisi | Mekanik · Elektrik · Kimyasal · Fiziksel · Biyolojik · Ergonomik · Psikososyal · Yangın/Patlama · Yüksekte Çalışma · Kapalı Alan | Risk Değ. Yön. Md.8 (10 ana kategori) |
| Önlem takibi | Aktif — her madde için sorumlu kişi + termin tarih + Düzeltici Faaliyet (DF) bağlantısı | ISO 45001 Md.10.2 + 6331 Md.10 |
| Etkilenen kişi grupları | Çalışan · Ziyaretçi · Yüklenici/Alt İşveren · Komşu işyeri · Halk (madde bazlı işaretlenir) | 6331 Md.4.f |
| Özel risk grupları | Gebe/emziren · 18 yaş altı genç çalışan · Engelli · Kronik hastalığı olan (ayrıca değerlendirme zorunlu) | 6331 Md.10 + Risk Değ. Yön. Md.5 |
| Kayıt formatı | Yapılandırılmış RiskAnaliziMaddesi tablosu (Prisma) — denetimde sorgu, filtre, raporlama mümkün | ISO 45001 Md.7.5.3 |
Tablodaki tüm parametreler örnek PDF rapor üzerinde madde madde uygulanmış halde görülebilir.
Mevzuat Periyotları · 6331 Sayılı Kanun
Enerji — Elektrik Üretim için yasal periyot ve zorunluluklar
Yenilenemeyen kaynaklardan elektrik üretimi faaliyeti Çok Tehlikeli sınıfında yer alır. Aşağıdaki tablo İSG mevzuatından türetilmiş yasal periyot ve zorunlulukları gösterir. Bu periyotlar denetim sırasında müfettişin ilk kontrol ettiği başlıklardır.
| Konu | Çok Tehlikeli | Tehlikeli | Az Tehlikeli | Mevzuat |
|---|---|---|---|---|
| Risk Analizi Yenileme Periyodu | 2 yılda bir | 4 yılda bir | 6 yılda bir | İSG Risk Değ. Yön. Md.12 |
| İSG Uzmanı Sınıfı | A Sınıfı | B veya A Sınıfı | C, B veya A Sınıfı | 6331 Md.8 + İSG Prof. Yön. |
| İSG Uzmanı Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 40 dakika | 20 dakika | 10 dakika | İSG Hizmetleri Yön. Md.12 |
| İşyeri Hekimi Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 15 dakika | 10 dakika | 5 dakika | İşyeri Hekimi Yön. Md.12 |
| Çalışan Eğitim Saati (yıllık) | 16 saat (yılda 1) | 12 saat (2 yılda 1) | 8 saat (3 yılda 1) | Çalışanların İSG Eğitim Yön. |
| Acil Durum Tatbikatı | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Acil Durum Yön. Md.13 |
Otomatik Takip
Riskmatik bu periyotları sektörünüze göre takvime alır ve süresi yaklaşınca uyarır.
İhlal Riski
Periyot aşımı denetimde idari para cezası ve kapatma gerekçesidir (6331 Md.26).
Yöntem Rasyonu
Neden bu sektörde 5×5 Matris?
Enerji tesislerinde 5×5 Matris günlük tool-box brifingi, vardiya teslim formu ve kontrol odası rutininde pratik bir çerçeve. Matrisin görsel sezgiselliği teknik yoğun operatör çevresinde anlık bir risk taramasını mümkün kılıyor. Yeni başlayan kontrol odası operatörünün oryantasyonunda da kıymetli bir referans haline geliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu Örneğe ve Yönteme Dair
Enerji — Elektrik Üretim sektöründe Fine-Kinney mi 5×5 Matris mi tercih edilir?
Enerji — Elektrik Üretim gibi çok tehlikeli işyerlerinde İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği her iki yöntemi de kabul eder; mevzuatta birinin öncelikli olduğuna dair bir hüküm yok. Fine-Kinney olasılık, frekans ve şiddet üçlüsüyle daha granüler skor verir, vardiya boyunca tekrar eden hatlarda incelikli bir ayrım yapar. 5×5 Matris ise olasılık ile şiddet ikilisinden çıkan hızlı bir görsel tablo sunar; saha brifinginde ya da denetçi karşısında kavraması saniyeler alır. Aynı sektör için iki yöntemle hazırlanmış raporları bu sayfada yan yana inceleyip kendi atölyenize hangisinin oturduğuna karar verebilirsiniz.
Enerji — Elektrik Üretim risk analizi ne zaman yenilenir?
6331 sayılı Kanun ile İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.12 çok tehlikeli işyerleri için en geç **2 yıl** yenileme periyodu tanımlar. Süre dolmadan da yenileme zorunlu olabilir. Yeni makine kurulumu, üretim sürecinde köklü değişiklik, geçirilen iş kazası, meslek hastalığı tanısı ve ölçüm sonucunun sınır değeri aşması bu tetikleyicilerin başlıcaları. Riskmatik bu olaylar gerçekleştiğinde sayfanızda otomatik bildirim ile yenileme hatırlatması açar.
Bu sektörde kaç risk maddesi yeterli sayılır?
Mevzuat minimum madde sayısı dayatmaz. Müfettiş "kapsayıcılık" arar; yani işin bütün faaliyetleri ile sektörün karakteristik tehlikeleri analize girmiş mi sorusu sorulur. Bu örnekte Enerji — Elektrik Üretim için 5×5 Matris yöntemiyle **94 risk maddesi** belirlendi. Kapsamlı analizler genelde 50-150 madde aralığında dolaşır. Çok düşük sayı eksik kapsama göstergesi olabilir; çok yüksek sayı ise aynı tehlikenin parçalanarak yazılmış olduğunu işaret edebilir. Doğru sayı, sahanın ne anlattığı sorusunun cevabıdır.
Risk analizi ekibinde işveren vekili zorunlu mu?
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6 ekibin iskeletini açık biçimde tanımlar. İşveren ya da işveren vekili (kararı imzalayacak otorite), iş yerinin tehlike sınıfına uygun A, B veya C sınıfı İSG uzmanı, iş yeri hekimi (yönetmelik gerektirdiği durumlarda), destek elemanları ve çalışan temsilcisi. İşveren vekilinin katılımı yasal zorunluluktur; eksik kalırsa analiz denetimde geçersiz sayılabilir. Riskmatik ekip kurarken bu rolleri zorunlu alan olarak istediği için sahada bu pozisyonlardan birinin atlanması yapısal olarak mümkün değil.
Aynı firmada birden fazla bölüm varsa tek analiz mi yeter?
Hayır, tek bir genel analiz yeterli değildir. İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.7 risk analizinin bölüm ve proses bazlı yapılmasını ister. Enerji Elektrik Üretim ve Dağıtım A.Ş. örneğinde bu rapor yalnızca **Santral ve Dağıtım Merkezi** bölümünü kapsıyor; idari ofis, depo veya lojistik gibi farklı bölümler için ayrı analiz hazırlanması gerekir. Tek dokümanla geçilmek istendiğinde hem denetim aşamasında geri çevrilebiliyor hem de bölüm-spesifik tehlikeler dosyada görünmez kalıyor. Riskmatik her bölüm için bağımsız analiz, ayrı revizyon takvimi ve yenileme bildirimi tutar.
5×5 Matris yönteminde risk seviyesi nasıl belirlenir?
5×5 Matriste hesap basittir: **Olasılık (1-5) × Şiddet (1-5) = Risk Skoru** ve sonuç 1-25 aralığında çıkar. Sınıflandırma şöyle: 1-4 "düşük", 5-9 "orta", 10-15 "yüksek", 16-25 "çok yüksek" ya da "kabul edilemez". Enerji — Elektrik Üretim örnek raporunda her tehlikenin matris üzerindeki yerini ve önlem sonrası kaydığı yeni hücreyi yan yana takip edebilirsiniz; bu görsel kayma denetçi karşısında "ne yaptık" sorusuna en hızlı cevap.
Aynı Sektör · Farklı Yöntem
Enerji — Elektrik Üretim için Fine-Kinney ile karşılaştırın
Fine-Kinney
Enerji — Elektrik Üretim — Fine-Kinney
113 risk maddesi · NACE 35.11.00
Benzer Sektörler · Aynı Tehlike Sınıfı
Çok Tehlikeli sınıfından diğer örnekler
Kendi Enerji — Elektrik Üretim Risk Analizini AI ile Saniyeler İçinde Oluştur
Bu örnek Riskmatik AI tarafından üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede 5×5 Matris raporunu birkaç dakikada hazırlayabilirsiniz — sektörel taksonomi, kontrol önerileri ve PDF + Excel çıktı dahil.
Kredi kartı gerekmez · 5 dakikada hazır risk analizi