Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği — Fine-Kinney risk analizi raporu kapak görseli

İSG Risk Değerlendirmesi · Fine-Kinney

Riskmatik AI risk motoru · Haziran 2026 sürümü

Maden — Yeraltı Kömür MadenciliğiFine-Kinney Risk Analizi Örneği

Karademir Kömür Madencilik San. A.Ş.

Yeraltı Ocak Alanı · Taş kömürü madenciliği

NACE Kodu
05.10.00
Tehlike Sınıfı
Çok Tehlikeli
Risk Maddesi
92 adet
Revizyon
Rev 1
Tarih
4 Haziran 2026
Yöntem
Fine-Kinney

Şablon — doğrudan kullanılamaz. Bu örnek AI üretimli sektörel temsildir; sahaya inilerek hazırlanan, İSG uzmanı denetiminden ve işveren onayından geçen analizin yerine geçemez (6331 sayılı Kanun Md.10).

Önemli — Hukuki Bilgilendirme

Bu örnek doğrudan kullanılamaz; ancak sahaya inilip uzman denetiminden ve işveren onayından geçmiş bir analiz, gerçek bir risk değerlendirmesi sayılır.

6331 sayılı İSG Kanunu Md.10 her risk analizinin o işyerine özgü hazırlanmasını ister; sahanın gerçek tehlikelerini ve risklerini barındırmalıdır. Bu sayfada gördüğünüz dosya, Riskmatik AI tarafından sektörel temsiliyet amacıyla üretilmiş bir şablon. Gerçek bir firmayı, gerçek bir çalışanı ya da yaşanmış bir olayı temsil etmiyor.

Hata içerebilir: AI çıktısı uzman gözünden geçirildi, ancak tehlikelerin sınıflandırması, risk skorları ve önlem önerileri sektörel bir ortalamadır. Sizin sahanızın gerçek durumunu birebir yansıtmayabilir; eksik kalemler ya da yanlış skorlar bulunabilir. Kullanırken kendi atölyenize yeniden uyarlamak şart.

Doğru kullanım

  • Sahaya inilerek işyerinin gerçek tehlikeleri tespit edilmeli
  • A, B veya C sınıfı İSG uzmanı denetiminden geçmeli (6331 Md.8)
  • İşveren veya işveren vekili imzası alınmalı (Md.6)
  • Bölüm/proses bazlı ayrı analiz yapılmalı (Md.7)
  • Çalışan temsilcisi süreçte yer almalı (Md.5.4)

Yapmayın

  • Bu PDF'i doğrudan kopyalayıp kendi firma adınızla yayınlamak
  • Sektör örneğini sahaya inmeden referans saymak
  • Hata veya eksik içerebileceğini gözardı etmek
  • Uzman denetimi olmadan denetime sunmak

Bu örnek üzerinden alınacak kararların sorumluluğu kullanıcıya aittir. Riskmatik, AI üretimi içeriğin doğruluğu, tamlığı veya yasal uygunluğu için garanti vermez. Detaylı yasal çerçeve için Sorumluluk Reddi Beyanı sayfasını inceleyiniz.

Bu Analizden Çıkan Veri

Bu Fine-Kinney analizi 92 risk maddesi içeriyor; madde frekansında en sık tehlike kategorisi Mekanik (%31,5 · 29 madde). Yeraltı kömür madeninde tahkimat çöküşü, tampon araç-kömür yüzü teması, vagon kayması ve kayışlı bant kontrolsüz hareketi öne çıkan kalemler. 13 Mayıs 2014 Soma faciasının ardından Türkiye’nin yeraltı maden mevzuatı bilhassa 6552 sayılı Kanun (RG: 11/9/2014) ile sıkılaştırıldı. Bu rapor söz konusu sıkılaştırmanın sahadaki nesnel görünümü.

PDF Önizleme

Raporun tamamını sayfada görüntüle

Yeni sekmede aç

PDF yükleniyor...

Yukarıdaki PDF gerçek Riskmatik raporudur. Aynısını kendi firmanız için AI ile saniyeler içinde üretebilirsiniz.

Sektörel Risk Profili

Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği sektörünün karakteristik tehlikeleri ve mevzuat çerçevesi

Yeraltı kömür madenciliği, Maden İşyerlerinde İSG Yönetmeliği kapsamında yer altı işlerine özel hükümlerle düzenleniyor. 2014 Soma faciası sonrası çıkarılan 6552 sayılı Kanun, yer altı maden iş süresine ek kısıtlamalar (4857 sayılı İş Kanunu Md.41 fazla mesai yasağı dahil) getirdi; aynı dönemde işyeri özel düzenlemelerine ek hükümler eklendi. Sahanın başlıca tehlike grupları şöyle sıralanabilir: tahkimat çöküşü ve göçük; metan gazı (CH4 patlama aralığı %5-15); kömür tozu patlaması; karbonmonoksit ve karbondioksit zehirlenmesi; oksijen yetersizliği; su baskını; vagon ve kayışlı bant konveyör çarpması; elektrik kablo ve aydınlatma arızası; derin galerilerde 30°C üzeri hissedilir ısıl yük; uzun yatay yatma pozu ile ağır yük taşıma kaynaklı ergonomik sorun. Maruziyet sınır değer çerçevesi 6331 Md.10 ile birlikte Tozla Mücadele Yönetmeliği ve Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği esasına oturuyor. Acil tahliye planı, ışıklı kaçış güzergahı, ferdi gaz dedektörü, bireysel kurtarma cihazı (oksijen jeneratörlü) yasal zorunluluk. Müfettiş haftalık vardiya başlangıcı kontrolü ve aylık metan profil ölçümü görmek istiyor.

Sektörel Risk Profili · Frequency Analysis

Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği Sektöründe En Sık 5 Tehlike Kategorisi

Aşağıdaki dağılım Riskmatik AI ile bu sektörde üretilmiş gerçek risk maddelerinin kategori bazında frekans analizinden türetilmiştir. Sıralama yüksek frekanslı kategorilere göredir.

1

Mekanik

%31.5 · 29 maddeMax: Yüksek

Kesici, dönen parça, sıkışma, çarpma

Bu kategorideki örnek tehlikeler

  • Hareketli aksamda sıkışma
  • Roadheader kesici başlığının hareketli parçalarına uzuv kaptırılması
  • Makine devrilmesi veya kontrol kaybı
2

Fiziksel

%18.5 · 17 maddeMax: Çok Yüksek

Gürültü, titreşim, ışınım, sıcaklık, basınç

Bu kategorideki örnek tehlikeler

  • Yüksek gürültü maruziyeti
  • Yüksek gürültü seviyesine maruziyet
  • Tavan veya yan duvar göçmesi
3

Mevzuat & Organizasyonel

%15.2 · 14 maddeMax: Yüksek

Sağlık muayenesi, eğitim, kayıt, acil durum eksikliği

Bu kategorideki örnek tehlikeler

  • Acil durumda tahliye yolu erişilebilirliği
  • Acil durum hazırlıksızlığı
  • Sinyalizasyon sisteminin arızalı olması veya bakımının yapılmaması
4

Ergonomik

%10.9 · 10 maddeMax: Yüksek

Duruş, tekrar, ağır kaldırma, monoton iş

Bu kategorideki örnek tehlikeler

  • İleri yaşta tekrarlı omurga yüklenmesi
  • İleri yaşta tekrarlı fiziksel zorlanma
  • Ağır yük kaldırma ve yanlış taşıma
5

Elektriksel

%7.6 · 7 maddeMax: Yüksek

Elektrik şoku, ark, statik elektrik

Bu kategorideki örnek tehlikeler

  • Elektrik kaçağı
  • Elektrik panosunda topraklama eksikliği
  • Elektrik kaçağı ve ark oluşumu

Frequency analysis kaynağı: Riskmatik RiskAnaliziMaddesi.tehlikeKategorisi (ISO 45001 Md.6.1.2 + Risk Değ. Yön. Md.8 taksonomisi).

Analiz Metodolojisi · Yapısal Veri

Bu analiz nasıl hazırlandı, hangi parametrelerle çalışıyor

Riskmatik risk analizleri kalıp Excel tablosu değil — yapılandırılmış kayıt. Fine-Kinney yöntemiyle hazırlanmış 92 maddenin her biri için olasılık, şiddet, kontrol hiyerarşisi, sorumlu kişi, termin tarihi ve özel risk grubu bilgisi tutulur. Aşağıdaki tablo bu örneğin tüm metodoloji parametrelerini şeffaf eder.

ParametreBu örnekteki değerKaynak / Standart
YöntemFine-Kinney — Olasılık × Frekans × Şiddet (R = O × F × Ş)Fine, W. T. (1971) Mathematical Evaluations
Madde sayısı92 risk maddesi (Rev 1)Tarih: 04 Haziran 2026
Risk skor formülüOlasılık × Frekans × Şiddet (R = O × F × Ş)Skor aralığı 0,1 → 10.000+
Risk sınıflandırması5 sınıf — Düşük (<20) · Olası (20-70) · Önemli (70-200) · Yüksek (200-400) · Tolere Edilemez (>400)Yöntem standardı
Şiddet yaklaşımıKontrol-tipli — önlem sonrası şiddet düşürülebilir (artık risk hesaplanır)ISO 45001 Md.8.1.2
Önlem öncesi / sonrasıÇift skor — her madde için mevcut önlem sonrası artık risk hesaplanırISO 45001 Md.6.1.4 + Risk Değ. Yön. Md.9
Kontrol hiyerarşisi5 katman — Eliminasyon → İkame → Mühendislik → İdari → KKD (sırayla denenir)ISO 45001 Md.8.1.2 + 6331 Md.5.b
Tehlike kategorisiMekanik · Elektrik · Kimyasal · Fiziksel · Biyolojik · Ergonomik · Psikososyal · Yangın/Patlama · Yüksekte Çalışma · Kapalı AlanRisk Değ. Yön. Md.8 (10 ana kategori)
Önlem takibiAktif — her madde için sorumlu kişi + termin tarih + Düzeltici Faaliyet (DF) bağlantısıISO 45001 Md.10.2 + 6331 Md.10
Etkilenen kişi gruplarıÇalışan · Ziyaretçi · Yüklenici/Alt İşveren · Komşu işyeri · Halk (madde bazlı işaretlenir)6331 Md.4.f
Özel risk gruplarıGebe/emziren · 18 yaş altı genç çalışan · Engelli · Kronik hastalığı olan (ayrıca değerlendirme zorunlu)6331 Md.10 + Risk Değ. Yön. Md.5
Kayıt formatıYapılandırılmış RiskAnaliziMaddesi tablosu (Prisma) — denetimde sorgu, filtre, raporlama mümkünISO 45001 Md.7.5.3

Tablodaki tüm parametreler örnek PDF rapor üzerinde madde madde uygulanmış halde görülebilir.

Mevzuat Periyotları · 6331 Sayılı Kanun

Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği için yasal periyot ve zorunluluklar

Taş kömürü madenciliği faaliyeti Çok Tehlikeli sınıfında yer alır. Aşağıdaki tablo İSG mevzuatından türetilmiş yasal periyot ve zorunlulukları gösterir. Bu periyotlar denetim sırasında müfettişin ilk kontrol ettiği başlıklardır.

KonuÇok TehlikeliTehlikeliAz TehlikeliMevzuat
Risk Analizi Yenileme Periyodu2 yılda bir4 yılda bir6 yılda birİSG Risk Değ. Yön. Md.12
İSG Uzmanı SınıfıA SınıfıB veya A SınıfıC, B veya A Sınıfı6331 Md.8 + İSG Prof. Yön.
İSG Uzmanı Çalışma Süresi (kişi başı/ay)40 dakika20 dakika10 dakikaİSG Hizmetleri Yön. Md.12
İşyeri Hekimi Çalışma Süresi (kişi başı/ay)15 dakika10 dakika5 dakikaİşyeri Hekimi Yön. Md.12
Çalışan Eğitim Saati (yıllık)16 saat (yılda 1)12 saat (2 yılda 1)8 saat (3 yılda 1)Çalışanların İSG Eğitim Yön.
Acil Durum TatbikatıYılda en az 1Yılda en az 1Yılda en az 1Acil Durum Yön. Md.13

Otomatik Takip

Riskmatik bu periyotları sektörünüze göre takvime alır ve süresi yaklaşınca uyarır.

İhlal Riski

Periyot aşımı denetimde idari para cezası ve kapatma gerekçesidir (6331 Md.26).

Yöntem Rasyonu

Neden bu sektörde Fine-Kinney?

Yer altı madeninde Fine-Kinney'in tercih edilme nedeni çok-değişkenli tehlike profilini ayrıştırabilmesi. Metan birikimi gibi düşük olasılıklı ama yıkıcı bir riskte olasılık 0,5, frekans 1, şiddet 100 çarpımı 50 puana, yani "Önemli" eşiğine çıkar. Vagon devrilmesi gibi yüksek olasılıklı ve orta şiddetli bir riskte aynı çarpım 3 × 6 × 15 = 270 puana, yani "Yüksek" eşiğine yerleşir. İki kalem ayrı eylem hiyerarşisine gidiyor; yer altında bu sınıfsal hassasiyet bir lüks değil, gereklilik.

Sektörel Mevzuat Haritası

Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği için yasal yükümlülükler

  • Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği

    RG 28770 / 19.09.2013

    Yer altı maden işyerleri için ayrı düzenleme: havalandırma debisi, metan ölçüm sıklığı, kaçış yolu, kurtarma istasyonu, ferdi kurtarıcı (oksijen jeneratörlü), sağlık-güvenlik dokümanı.

  • Tozla Mücadele Yönetmeliği

    RG 28812 / 05.11.2013

    Kömür tozu maruziyet (pneumokonyoz), solunabilir kristal silis (RCS) Türkiye yasal sınır 0,25 mg/m³ TWA, periyodik solunabilir toz ölçüm, akciğer grafisi taraması.

  • Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Yönetmeliği

    RG 28633 / 30.04.2013

    Yeraltı için metan (CH4) ve kömür tozu patlayıcı ortam (ATEX) sınıflandırma, ATEX uyumlu yeraltı ekipman, sürekli gaz izleme + alarm + tahliye prosedürü.

  • 6552 sayılı Kanun (Soma sonrası düzenleme)

    RG 11.09.2014

    Yer altı maden iş süresine ek kısıtlamalar (4857 İş Kanunu Md.41 fazla mesai yasağı), günlük 6 saat / haftalık 36 saat çalışma sınırı, yıllık zorunlu izin gün sayısı artışı.

Müfettiş Denetiminde

Bu sektörde denetçinin sıkça sorduğu sorular

Yeraltında metan (CH4) sürekli izleme sistemi + tahliye prosedürü mevcut mu?

Patlama aralığı %5-15 olan metan için sürekli sensör (kalibre, son test tarihi etiketli) yeraltı tüm ana galeri ve kömür yüzünde zorunlu. Eşik değer üstünde otomatik alarm + tahliye prosedürü tanımlı ve eğitimli olmalı. Ferdi gaz dedektörü her çalışana, vardiya başı kalibrasyon kayıtları aylık güncel.

Kaçış yolu, kurtarma ekibi ve sığınak donanımı yasal asgariyi karşılıyor mu?

En az 2 ayrı kaçış yolu (galeriden bağımsız çıkışlar) zorunlu. Kurtarma istasyonu 8 kişilik en az 1 takım + 6 ayda bir tatbikat. Sığınak en az 36 saat oksijen + su + iletişim sağlamalı. Ferdi kurtarıcı (kişisel oksijen jeneratörü) her çalışana teslim edilmeli, son test tarihi etiketli.

Kömür tozu ve RCS maruziyeti — ölçüm + sağlık taraması ne durumda?

Tozla Mücadele Yön. RG 28812 uyarınca yıllık çevresel ölçüm + 6 ayda bir akciğer grafisi taraması zorunlu. Pneumokonyoz erken evresinde işten uzaklaştırma kararı verilmeli. Mühendislik kontrolü ilk sırada: ıslak kesim, lokal egzoz, su püskürtme; sonra solunum koruyucu (FFP3 minimum, P3 değiştirilebilir filtreli yarım/tam yüz tercih edilen).

Tahkimat ve göçük riski yönetimi belgeli mi?

Tahkimat planı maden mühendisi tarafından imzalanmalı; her vardiya başı tahkimat durumu görsel + tokmak kontrolü ile değerlendirilmeli. Göçük riski tespitinde galeri kapatılır, jeolojik değerlendirme yapılır. 6552 sayılı Kanun sonrası sıkılaştırılan iş süresi (günlük 6 saat) tahkimat yorgunluğu ile bağlantılıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu Örneğe ve Yönteme Dair

Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği sektöründe Fine-Kinney mi 5×5 Matris mi tercih edilir?

Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği gibi çok tehlikeli işyerlerinde İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği her iki yöntemi de kabul eder; mevzuatta birinin öncelikli olduğuna dair bir hüküm yok. Fine-Kinney olasılık, frekans ve şiddet üçlüsüyle daha granüler skor verir, vardiya boyunca tekrar eden hatlarda incelikli bir ayrım yapar. 5×5 Matris ise olasılık ile şiddet ikilisinden çıkan hızlı bir görsel tablo sunar; saha brifinginde ya da denetçi karşısında kavraması saniyeler alır. Aynı sektör için iki yöntemle hazırlanmış raporları bu sayfada yan yana inceleyip kendi atölyenize hangisinin oturduğuna karar verebilirsiniz.

Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği risk analizi ne zaman yenilenir?

6331 sayılı Kanun ile İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.12 çok tehlikeli işyerleri için en geç **2 yıl** yenileme periyodu tanımlar. Süre dolmadan da yenileme zorunlu olabilir. Yeni makine kurulumu, üretim sürecinde köklü değişiklik, geçirilen iş kazası, meslek hastalığı tanısı ve ölçüm sonucunun sınır değeri aşması bu tetikleyicilerin başlıcaları. Riskmatik bu olaylar gerçekleştiğinde sayfanızda otomatik bildirim ile yenileme hatırlatması açar.

Bu sektörde kaç risk maddesi yeterli sayılır?

Mevzuat minimum madde sayısı dayatmaz. Müfettiş "kapsayıcılık" arar; yani işin bütün faaliyetleri ile sektörün karakteristik tehlikeleri analize girmiş mi sorusu sorulur. Bu örnekte Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği için Fine-Kinney yöntemiyle **92 risk maddesi** belirlendi. Kapsamlı analizler genelde 50-150 madde aralığında dolaşır. Çok düşük sayı eksik kapsama göstergesi olabilir; çok yüksek sayı ise aynı tehlikenin parçalanarak yazılmış olduğunu işaret edebilir. Doğru sayı, sahanın ne anlattığı sorusunun cevabıdır.

Risk analizi ekibinde işveren vekili zorunlu mu?

İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6 ekibin iskeletini açık biçimde tanımlar. İşveren ya da işveren vekili (kararı imzalayacak otorite), iş yerinin tehlike sınıfına uygun A, B veya C sınıfı İSG uzmanı, iş yeri hekimi (yönetmelik gerektirdiği durumlarda), destek elemanları ve çalışan temsilcisi. İşveren vekilinin katılımı yasal zorunluluktur; eksik kalırsa analiz denetimde geçersiz sayılabilir. Riskmatik ekip kurarken bu rolleri zorunlu alan olarak istediği için sahada bu pozisyonlardan birinin atlanması yapısal olarak mümkün değil.

Aynı firmada birden fazla bölüm varsa tek analiz mi yeter?

Hayır, tek bir genel analiz yeterli değildir. İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, risk değerlendirmesinin işyerinin bütününü kapsayacak şekilde bölüm/proses ayrımıyla ele alınmasını gerektirir. Karademir Kömür Madencilik San. A.Ş. örneğinde bu rapor yalnızca **Yeraltı Ocak Alanı** bölümünü kapsıyor; idari ofis, depo veya lojistik gibi farklı bölümler için ayrı analiz hazırlanması gerekir. Tek dokümanla geçilmek istendiğinde hem denetim aşamasında geri çevrilebiliyor hem de bölüm-spesifik tehlikeler dosyada görünmez kalıyor. Riskmatik her bölüm için bağımsız analiz, ayrı revizyon takvimi ve yenileme bildirimi tutar.

Fine-Kinney skoru nasıl hesaplanır?

Fine-Kinney'de her tehlike için skor şu formülle çıkıyor: **Olasılık (0,1-10) × Frekans (0,5-10) × Şiddet (1-100) = Risk Skoru**. Sonuç beş sınıfa düşer. 20'nin altı "anlamsız", 20-70 arası "olası", 70-200 arası "önemli", 200-400 arası "yüksek", 400'ün üzeri "tolere edilemez". Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği PDF raporunda her madde için üç parametrenin nasıl atandığını, önlem öncesi ve önlem sonrası skorların yan yana hangi sınıfa düştüğünü görebiliyorsunuz.

Kendi Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği Risk Analizini AI Yardımıyla Hazırla

Bu örnek Riskmatik AI tarafından üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede Fine-Kinney raporunu birkaç dakikada hazırlayabilirsiniz — sektörel taksonomi, kontrol önerileri ve PDF + Excel çıktı dahil.

Kredi kartı gerekmez · 5 dakikada hazır risk analizi