Fiziksel TehlikelerİSG Eğitim Sunumu Örneği

Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmaları Hakkında Yönetmelik üç eşik tanımlar: en düşük maruziyet eylem değeri LEX,8saat = 80 dB(A), en yüksek maruziyet eylem değeri 85 dB(A) ve maruziyet sınır değeri 87 dB(A). 80 dB(A) aşıldığında işveren kulak koruyucularını erişilebilir kılar ve bilgilendirme/eğitim verir; 85 dB(A) aşıldığında kulak koruyucusu kullanımı zorunlu hale gelir ve işaretleme yapılır; 87 dB(A) maruziyet sınır değeri ise kulak koruyucusunun koruma etkisi hesaba katıldıktan sonra hiçbir koşulda aşılamaz. Ayrıca işitme kaybının erken tespiti için odyometrik test temelli sağlık gözetimi yürütülür.

El-kol titreşimi zımpara, matkap ve kırıcı gibi elektrikli el aletlerini elle tutan çalışanları etkiler; sürekli maruziyet parmaklarda kan dolaşımını bozan beyaz parmak sendromuna (Raynaud fenomeni), uyuşma ve kavrama gücü kaybına yol açar. Tüm vücut titreşimi ise forklift, kamyon ve iş makinesi operatörlerini oturma yoluyla etkiler ve omurga/bel rahatsızlıklarıyla ilişkilidir. Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik her iki tür için günlük maruziyet değerleri (m/s²) üzerinden eylem ve sınır değerler belirler; kontrolde anti-vibrasyon eldivenleri, süspansiyon koltuğu, ekipman bakımı ve maruziyet süresini sınırlayan rotasyon programları uygulanır.

Radyasyon görevlileri için etkin doz, birbirini takip eden beş yılın ortalaması yılda 20 mSv'i ve herhangi bir yılda 50 mSv'i geçemez; toplum üyesi kişiler için sınır yılda 1 mSv'dir. Radyasyondan korunma ALARA prensibiyle (As Low As Reasonably Achievable) sağlanır: maruz kalma süresini kısaltmak (zaman), kaynaktan uzaklaşmak (mesafe) ve kurşun/beton kalkan kullanmak (kalkan) temel üç yöntemdir. Görevlilere kişisel dozimetre takılır, düzenli sağlık gözetimi ve izin/eğitim programı yürütülür. Sağlık etkileri deterministik (radyasyon yanığı) ve stokastik (uzun vadeli kanser riski) olarak ikiye ayrılır.

Aşırı sıcak ortamlarda (dökümhane, fırın, cam üretimi, yaz aylarında açık hava inşaatı) termal stres yalnızca hava sıcaklığına değil; nem, hava hareketi, radyant ısı, çalışanın fiziksel iş yükü ve kıyafetine bağlıdır. Bu nedenle değerlendirmede WBGT (Wet Bulb Globe Temperature - yaş hazne küre sıcaklığı) indeksi kullanılır. Isı krampları ve ısı yorgunluğu erken belirtiyken, ısı çarpması hayatı tehdit eden acil tıbbi durumdur. Kontrolde havalandırma, soğutma ve ısı bariyerleri gibi mühendislik önlemleri; su-elektrolit dengesi, dinlenme molaları ve iklime alıştırma (aklimatizasyon) programı gibi idari önlemler birlikte uygulanır.

6331 sayılı Kanun'un korunma ilkeleri gereği tehlikeler kaynağında kontrol edilir ve kişisel koruyucu donanım son çaredir. Sıralama Eliminasyon (tehlikeyi tamamen kaldırma) > İkame (daha az tehlikeliyle değiştirme) > Mühendislik kontrolleri (yalıtım, susturucu, havalandırma, ekranlama) > İdari kontroller (iş rotasyonu, maruziyet süresini sınırlama, eğitim) > Kişisel Koruyucu Donanım biçimindedir. Örneğin gürültüde önce makinenin sessiz modeliyle değiştirilmesi ya da akustik kabin, ancak bunlar yetersiz kalırsa kulak koruyucusu devreye girer. KKD tek başına yeterli sayılmaz; seçimi, bakımı ve doğru kullanım eğitimi Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik kapsamında takip edilir.