Vinç / Caraskal (Kaldırma Makineleri) Güvenli Kullanım Talimatı

AMAÇ VE KAPSAM

Bu talimat; köprülü/tavan vinci, caraskal (palanga) ve benzeri kaldırma makineleri ile yük kaldırma-taşıma işlerinin güvenli yürütülmesini ve yük düşmesi, çarpma-ezilme, devrilme ile sapan/halat/zincir kopması risklerine karşı önlemleri tanımlar. Bu ekipmanları kullanan yetkili çalışanları kapsar.

KULLANIM ÖNCESİ

• Ekipmanı yalnız eğitimli ve yetkilendirilmiş operatör kullanır; periyodik kontrolün güncel olduğunu doğrulayın.
• Halat, zincir, sapan ve kancayı hasar/aşınma yönünden kontrol edin; kancanın emniyet mandalı sağlam olmalı.
• Kaldırılacak yükün ağırlığını ve ekipmanın güvenli çalışma yükünü (SWL) kontrol edin; kapasiteyi aşmayın.
• Kumanda ve acil stop butonunun çalıştığını, hareket yolunun boş olduğunu kontrol edin.

KULLANIM SIRASINDA

• Yükü dengeli ve uygun sapan/açı ile bağlayın; yükü yavaş ve sarsmadan kaldırın.
• Yükün ALTINDA ve hareket yolunda kimse bulunmasın; gerekiyorsa işaretçi/rehber (sapancı) ile çalışın.
• Yükü havada asılı bırakmayın; ani hareket, sürükleme ve yükü çekiştirme yapmayın.
• Görüşün kısıtlı olduğu ve rüzgârlı durumlarda kaldırma yapmayın.

KULLANIM SONRASI

• Yükü güvenli şekilde indirin, kancayı yukarı alın ve ekipmanı park konumuna getirin.
• Kumandayı ve enerjiyi kesin (uygulanabilirse).
• Sapan/halat ve kancayı kontrol edip yerine kaldırın; arıza/hasarı amirinize bildirin.

YAPILMASI YASAK OLANLAR

• Güvenli çalışma yükünü (kapasiteyi) aşan yük kaldırmak KESİNLİKLE YASAKTIR.
• Yükün altında veya hareket yolunda durmak, insanı yükle/kanca ile kaldırmak (uygun personel sepeti hariç) yasaktır.
• Hasarlı/aşınmış sapan, halat, zincir veya kanca kullanmak yasaktır.
• Ani-sarsıntılı hareket, yükü yana çekiştirme ve yetkisiz kişinin kullanması yasaktır.

ACİL DURUM

Bu talimat 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği esas alınarak hazırlanmıştır. Kaldırma makineleri yalnız yetkili operatörce kullanılır; periyodik kontrol, kapasite (SWL) sınırı, sapan/halat kontrolü ve yük altında insan bulundurmama esastır.

• Yük düşmesi, çarpma veya devrilmede alanı derhal boşaltın ve 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın.
• Sıkışan kişiyi ekipmanı güvenli konuma alarak, yetkiliyle birlikte kurtarın; yaralıya ilkyardım uygulayın.
• Olayı amirinize bildirin; ekipmanı yetkili kontrol etmeden yeniden kullanmayın.