Oksi-Gaz (Oksi-Asetilen) Kaynak ve Kesme Talimatı

AMAÇ VE KAPSAM

Bu talimat; oksi-asetilen (oksi-gaz) ile kaynak ve kesme işlerinin güvenli yürütülmesini ve alev geri tepme/patlama, yangın, tüp devrilme, gaz kaçağı ile kıvılcım-sıçrama risklerine karşı önlemleri tanımlar. Oksi-gaz kaynak/kesme yapan çalışanları kapsar.

ÇALIŞMA ÖNCESİ

• Tüpleri (oksijen ve asetilen) DİK ve devrilmeye karşı sabitleyin; birbirinden ayrı tutun.
• Regülatör ve ALEV GERİ TEPME EMNİYETİNİ (flashback arrestör) takın; hortum ve bağlantılarda kaçağı sabun köpüğü ile kontrol edin (ateşle değil).
• Oksijen ekipmanını yağ ve gresten uzak tutun; yanıcı/parlayıcı maddeleri uzaklaştırın.
• Sıcak çalışma iznini alın, uygun yangın söndürücü ve kaynak gözlüğü/siperliği, eldiven ve önlük bulundurun.

ÇALIŞMA SIRASINDA

• Üfleci doğru sırayla yakın ve söndürün (asetilen az açılır, oksijen ile ayarlanır); alevi kontrollü tutun.
• Kıvılcım ve sıçramayı insana, yanıcı maddeye ve tüplere yöneltmeyin; ortamı gözcü ile izleyin.
• Alev geri tepme (patlama sesi) olursa üfleç vanalarını derhal kapatın ve nedeni giderilmeden yeniden başlamayın.
• Koruyucu gözlük/siperlik, eldiven ve önlük kullanın; kapalı/dar alanda ilave havalandırma sağlayın.

ÇALIŞMA SONRASI

• Tüp vanalarını kapatın, hortumdaki basıncı boşaltın (regülatörü gevşetin), üfleci temizleyin.
• Sıcak yüzeyleri ve olası kor/kıvılcımı en az 30 dakika gözetleyin (yangın gözetimi).
• Tüp koruma kapaklarını takın, ekipmanı hasar yönünden kontrol edin ve güvenli şekilde depolayın.

YAPILMASI YASAK OLANLAR

• Alev geri tepme emniyeti (flashback arrestör) olmadan çalışmak KESİNLİKLE YASAKTIR.
• Oksijeni temizlik/üfleme veya ortam havalandırma amacıyla kullanmak yasaktır.
• Tüpü yatık, sabitlemeden veya ısı kaynağına yakın bulundurmak; kaçağı ateşle aramak yasaktır.
• Yanıcı madde yanında sıcak çalışma izni almadan kaynak/kesme yapmak yasaktır.

ACİL DURUM

Bu talimat 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ile Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik esas alınarak hazırlanmıştır. Oksi-gaz işlerinde alev geri tepme emniyeti, tüp sabitleme, sıcak çalışma izni ve yangın gözetimi zorunludur.

• Alev geri tepme/patlamada üfleç ve tüp vanalarını kapatın; kişileri uzaklaştırın.
• Yangında uygun söndürücü ile müdahale edin, tüpleri mümkünse izole edip soğutun; büyürse ortamı terk edip 112 ve itfaiyeye haber verin.
• Yanık/yaralanmada ilkyardım uygulayın (yanan bölgeyi soğuk su ile soğutun) ve 112'yi arayın.