Tarım ve HayvancılıkAcil Durum Planı Örneği

Sektörel Acil Durum Profili

Tarım ve Hayvancılık sektörünün karakteristik acil durumları ve mevzuat çerçevesi

Tarım ve hayvancılık işletmeleri, açık arazi, ağır iş makineleri, büyük hayvan varlığı ve kapalı fermantasyon hacimlerinin (silaj, gübre çukuru) bir arada bulunduğu, çok yönlü bir acil durum profiline sahip işyerleridir. Silaj ve gübre/sıvı gübre çukurlarında biyolojik ayrışma sonucu metan, hidrojen sülfür ve karbondioksit birikir; bu boğucu/zehirli gazlar oksijeni düşürür ve çukura giren kişiyi saniyeler içinde bilinçsiz bırakabilir. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (RG 28681) Md. 8, işyerinin kendi tehlike profiline göre acil durumların belirlenmesini zorunlu kılar; tarımda bu liste kapalı alan, makine ve hayvan risklerini birlikte içerir. Öne çıkan acil durumlar: gübre/silaj çukurunda boğucu gaz kaynaklı bilinç kaybı ve birden çok kişinin kurtarmaya girip zincirleme zehirlenmesi, kuru ot/saman deposunda kendiliğinden tutuşma ve hızla yayılan yangın, eğimli arazide traktör/iş makinesi devrilmesi, büyükbaş hayvanın tekme/ezme ile yaralaması ve pestisit/gübre kaynaklı kimyasal maruziyettir. Bu nedenle plan; Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik’in pestisit/gübre depolama ve güvenlik bilgi formu hükümlerini ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’in söndürme ve kaçış şartlarını birlikte ele almak zorundadır. Acil durum ekipleri (söndürme, kurtarma-tahliye, ilk yardım, koruma) Md. 11 uyarınca görevlendirilir; tehlikeli sınıfta tatbikat yılda en az bir kez yapılır (Md. 13) ve plan en geç dört yılda bir yenilenir (Md. 14). Müfettişin ilk baktığı nokta, kapalı çukurlara “önce ölç, havalandır, yalnız girme” kuralının yazılı bir kapalı alan giriş izniyle uygulanıp uygulanmadığıdır.