İSG Acil Durum Planı · İADHY (RG 28681)

Riskmatik AI risk motoru · Haziran 2026 sürümü

Kömür MadenciliğiAcil Durum Planı Örneği

Kömür Madenciliği

Yeraltı kömür ocaklarında grizu (metan) patlaması, kömür tozu patlaması, göçük, su baskını ve zehirli/boğucu gaz birikimi hayati acil durumlardır. Bu örnek plan, çok tehlikeli madencilik için tahliye, kurtarma ve gaz izleme odaklı müdahale yöntemlerini İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (RG 28681) kapsamında içerir.

NACE Kodu
05.10.00
Tehlike Sınıfı
Çok Tehlikeli
Acil Durum Tipi
5 tip
Mevzuat
RG 28681
Yenileme
2 yılda bir
Belge Tipi
Acil Durum Eylem Planı
PDF İndir

Bu örnek hazır bir PDF'tir. Word çıktısı, firmanıza özel oluşturduğunuz acil durum planından alınır: üye olun, firma bilgilerinizi girin, planınız oluşsun — ardından PDF ve Word olarak indirin.

Şablon — doğrudan kullanılamaz. Acil durum planı işyerine özgü hazırlanmalı; sahadaki gerçek tehlikeler ve bina koşulları temel alınarak İSG uzmanı denetiminden geçmelidir (İADHY RG 28681).

Riskmatik · İSG Dijital Atölyesi

Atölyenin Ürettiği Acil Durum Planı

  • Yangın (kömür kendiliğinden tutuşma · yeraltı)

  • Patlama (grizu / metan · kömür tozu)

  • Gaz sızıntısı (CO · CO₂ · oksijen azalması)

  • İş kazası (göçük · tahkimat çökmesi · havalandırma durması)

+1 acil durum senaryosu · yapay zekâ üretti

ONAYLANDI

Plan Kapsamı

Bu planda ele alınan acil durumlar

Yangın (kömür kendiliğinden tutuşma · yeraltı)Patlama (grizu / metan · kömür tozu)Gaz sızıntısı (CO · CO₂ · oksijen azalması)İş kazası (göçük · tahkimat çökmesi · havalandırma durması)Deprem

Her acil durum için önleyici/sınırlandırıcı tedbirler, müdahale ve tahliye yöntemleri, görevli ekipler ve iletişim listesi plana dahildir (İADHY Md. 8-15).

Sektörel Acil Durum Profili

Kömür Madenciliği sektörünün karakteristik acil durumları ve mevzuat çerçevesi

Yeraltı kömür ocakları, patlayıcı gazın (metan/grizu), patlayıcı tozun (kömür tozu) ve sınırlı kaçış imkânının bir arada bulunduğu, bir acil durumun saniyeler içinde toplu kayba dönüşebildiği en yüksek riskli işyerleridir. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (RG 28681) Md. 8, acil durumların ocağın kendi koşullarına göre belirlenmesini ister; yeraltında bu liste havalandırma, gaz izleme ve tahliye güzergâhı ekseninde kurulmak zorundadır. Öne çıkan acil durumlar: ortamda biriken metanın tutuşma kaynağıyla grizu patlaması yapması, patlamayla havalanan kömür tozunun ikincil ve daha büyük patlamayı tetiklemesi, tahkimat yetersizliğinde göçük, yeraltı su gelirinin galeriyi basması, karbon monoksit/karbondioksit birikimi ile oksijen azalmasından kaynaklı boğulma ve kömürün kendiliğinden tutuşmasıyla ocak yangını. Bu nedenle plan; Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’nin havalandırma, gaz izleme, kaçış-kurtarma ve ferdi kurtarıcı (oksijen maskesi) hükümleriyle, patlayıcı ortam için Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik’in gereğini birlikte ele almak zorundadır. Acil durum ekipleri (söndürme, kurtarma-tahliye, ilk yardım, koruma) Md. 11 uyarınca görevlendirilir; çok tehlikeli sınıfta tatbikat yılda en az bir kez yapılır (Md. 13) ve plan en geç iki yılda bir yenilenir (Md. 14). Yeraltında eğitimli tahlisiye (maden kurtarma) ekibi ve ferdi kurtarıcılar ayrıca zorunludur. Müfettişin ilk baktığı nokta, sürekli gaz izleme kayıtları, kaçış güzergâhının açık ve işaretli olması, ferdi kurtarıcıların sayısı/kullanım tarihi ve tatbikatların gerçekten yeraltında yapılıp yapılmadığıdır.

Sektörel Mevzuat Haritası

Kömür Madenciliği acil durum planı için yasal yükümlülükler

  • İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik

    RG 28681 / 18.06.2013

    Acil durumların belirlenmesi (Md.8), önleyici/sınırlandırıcı tedbirler (Md.9), acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri (Md.10), ekiplerin görevlendirilmesi (Md.11), planın dokümantasyonu ve asgari içeriği (Md.12), tatbikat (Md.13 — yılda en az bir) ve yenileme (Md.14 — çok tehlikeli sınıfta en geç 2 yıl) yükümlülükleri doğrudan bu yönetmelikten gelir.

  • Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği

    RG 28770 / 19.09.2013

    Yeraltı ocaklarında havalandırma, gaz (metan/CO) izleme, tahkimat, kaçış yolları, kurtarma istasyonu ve ferdi kurtarıcı (oksijen maskesi) bulundurma ile tahlisiye ekibi yükümlülüklerini düzenler; yeraltı acil durum planının çekirdek dayanağıdır.

  • Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik

    RG 28633 / 30.04.2013

    Metan ve kömür tozu kaynaklı patlayıcı ortam için patlamadan korunma dokümanı, bölge (zon) sınıflandırması ve ortama uygun (alev sızdırmaz) ekipman seçimini zorunlu kılar; grizu/toz patlamasının önlenmesinde yasal temeldir.

  • Tozla Mücadele Yönetmeliği

    RG 28812 / 05.11.2013

    Kömür tozunun hem patlama hem de pnömokonyoz riski için toz ölçümü, bastırma (sulama/taş tozu serpme) ve maruziyet sınır değerlerine uyumu düzenler; toz patlamasını önleyici tedbirlerin dayanağıdır.

  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

    RG 28339 / 30.06.2012

    Md.11-12, işverene acil durum planı hazırlama, ekip kurma, tahliye ve ilk yardım organizasyonu ile tatbikat yükümlülüğünün şemsiye yasal dayanağıdır.

Müfettiş Denetiminde

Bu sektörde acil durum planı denetiminde sıkça sorulanlar

Yeraltında sürekli gaz (metan/CO) izleme yapılıyor ve kayıt altına alınıyor mu?

Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, yeraltı kömür ocağında metan ve karbon monoksit gibi gazların sürekli izlenmesini ve belirli eşik değerlerde çalışmanın durdurulup tahliyeye geçilmesini ister. Müfettiş, sabit ve taşınabilir gaz ölçüm cihazlarının kalibrasyonunu ve izleme kayıtlarını ilk istediği belgelerdendir; izlemenin kesintili veya kayıtsız olması ağır bir eksikliktir.

Grizu ve kömür tozu patlamasına karşı patlamadan korunma dokümanı hazırlandı mı?

Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik; metan ve kömür tozu için bölge sınıflandırması, alev sızdırmaz ekipman seçimi ve patlamadan korunma dokümanını zorunlu kılar. Ayrıca Tozla Mücadele Yönetmeliği kapsamında toz bastırma (sulama veya taş tozu serpme) uygulanmalıdır; tutuşma kaynaklarının ve tozun kontrol altına alınmaması ikincil toz patlamasının başlıca nedenidir.

Her çalışanda ferdi kurtarıcı (oksijen maskesi) var mı ve kaçış yolları işaretli mi?

Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği uyarınca yeraltındaki her çalışana ferdi kurtarıcı verilmeli, kaçış güzergâhları açık, işaretli ve aydınlatılmış tutulmalıdır. Müfettiş ferdi kurtarıcıların sayısını, son kullanma/bakım tarihini ve çalışanların bunları kullanmayı bilip bilmediğini kontrol eder; eksik veya süresi geçmiş kurtarıcı doğrudan eksiklik sayılır.

Maden kurtarma (tahlisiye) ekibi kuruldu ve tatbikatlar yapılıyor mu?

Yeraltı ocağında eğitimli tahlisiye (maden kurtarma) ekibi bulundurulmalı ve İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik Md.13 uyarınca çok tehlikeli sınıfta tatbikat yılda en az bir kez yapılmalıdır. Plan en geç iki yılda bir yenilenir (Md.14). Tatbikatların yalnızca yerüstünde, sembolik biçimde yapılması ve senaryo/katılım kaydının tutulmaması sık görülen eksikliktir.

Kendi Kömür Madenciliği acil durum planınızı üretin — ve yaşatın

Bu örnek bir başlangıç. Riskmatik firmanıza özgü acil durum planını yapay zeka ile üretir; tatbikatları takip eder, yıllık yenileme tarihinde hatırlatır, kat planlarını ekler. İndirilip elle güncellenen bir dosya değil — yaşayan bir plan.

Kendi Acil Durum Planınızı Üretin — Statik Dosya Değil, Yaşayan Sistem

Bu örnek Riskmatik ile üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede acil durum planını birkaç dakikada üretin — sonra tatbikatları takip edin, yıllık yenileme tarihinde hatırlatılsın, kat planları ve ekiplerle canlı bağ kursun.

Tüm örnekleri incele

Kredi kartı gerekmez · Dakikalar içinde üret · Tatbikatları takip et