Acil Durum Planı · İEYEP (RG 28681)
Enerji ve Elektrik Üretimi — Acil Durum Planı Örneği
Elektrik üretim ve dağıtım tesislerinde yüksek gerilim çarpması, yağlı trafo ve pano yangını, kısa devre kaynaklı ark patlaması (ark flash) ve kapsamlı şebeke kesintisi kritik acil durumlardır. Bu örnek plan, İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (RG 28681) kapsamında gerilim kesme, izolasyon, topraklama ve güvenli tahliye yöntemlerini çok tehlikeli sınıf için düzenler.
Bu örnek Riskmatik ile üretildi. Kayıt zorunluluğu yok — referans/eğitim amaçlı.
Bu bir örnek/şablondur. Acil durum planı işyerine özgü hazırlanmalı, sahadaki gerçek tehlikeler ve bina koşulları temel alınarak İSG uzmanı denetiminde tamamlanmalıdır (İEYEP RG 28681). Doğrudan kopyalanması denetim geçerliliği taşımaz.
Plan Kapsamı
Bu planda ele alınan acil durumlar
Her acil durum için önleyici/sınırlandırıcı tedbirler, müdahale ve tahliye yöntemleri, görevli ekipler ve iletişim listesi plana dahildir (İEYEP Md. 8-15).
Sektörel Acil Durum Profili
Enerji ve Elektrik Üretimi sektörünün karakteristik acil durumları ve mevzuat çerçevesi
Elektrik üretim ve enerji tesisleri, yüksek gerilimin sürekli mevcut olduğu, tek bir hatanın hem ölümcül çarpmaya hem de geniş alanlı yangına dönüşebildiği işyerleridir. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (RG 28681) Md. 8, acil durumların işyerinin kendi tehlike profiline göre belirlenmesini zorunlu kılar; enerji tesisinde bu liste klasik bina senaryosundan tümüyle ayrışır, çünkü her müdahalenin önünde mutlaka gerilim kesme ve teyit adımı vardır. Öne çıkan acil durumlar: yüksek gerilim hattına/baraya temasla elektrik çarpması, yağ izolasyonlu trafoda iç arıza ve yangın, kısa devre anında oluşan ark patlaması (ark flash) ile ısı-basınç dalgası, kablo galerisinde kablo yangını ve şebekenin aniden kaybı sonucu kontrolsüz duruş. Bu nedenle plan; Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’nin çalışma öncesi gerilimsiz bırakma, kilitleme ve topraklama hükümleriyle, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği’nin koruma topraklaması gereklerini birlikte temel alır; trafo/pano yangını söndürmesi ise Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile ele alınır. Acil durum ekipleri (söndürme, kurtarma-tahliye, ilk yardım, koruma) Md. 11 uyarınca görevlendirilir; tatbikat yılda en az bir kez yapılır (Md. 13) ve çok tehlikeli sınıf olduğundan plan en geç iki yılda bir yenilenir (Md. 14). Müfettişin ilk baktığı noktalar, gerilim kesme/kilitleme (LOTO) sisteminin kayıtlı işletilip işletilmediği, çarpma kazasında akımdan kurtarma ile ilk yardım organizasyonunun planda somut tariflenip tariflenmediği ve trafo yangınına su sıkılmasını engelleyecek talimatın bulunup bulunmadığıdır.
Sektörel Mevzuat Haritası
Enerji ve Elektrik Üretimi acil durum planı için yasal yükümlülükler
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik
RG 28681 / 18.06.2013
Acil durumların belirlenmesi (Md.8), önleyici/sınırlandırıcı tedbirler (Md.9), planın hazırlanması ve asgari içeriği (Md.10), ekiplerin görevlendirilmesi (Md.11), tatbikat (Md.13 — yılda en az bir) ve yenileme (Md.14 — çok tehlikeli sınıfta en geç 2 yıl) yükümlülükleri doğrudan bu yönetmelikten gelir.
Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği
Yüksek gerilim tesislerinde çalışma öncesi gerilimsiz bırakma, kilitleme, gerilim yokluğu teyidi ve çalışma topraklaması adımlarını belirler. Çarpma ve ark patlaması acil durumlarının önlenmesi ile müdahalesinin teknik temelidir.
Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği
Koruma ve işletme topraklaması ile dokunma/adım gerilimi sınırlarını düzenler. Trafo, pano ve metal gövdelerin topraklanması, elektrik çarpması acil durumunda kişiyi koruyan birincil tedbirdir.
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
Trafo, kablo galerisi ve kumanda binası için söndürme sistemi, kaçış yolu ve acil aydınlatma şartlarını belirler. Gerilim altındaki ekipmana su/uygunsuz söndürücü kullanımı en kritik denetim bulgusudur; söndürme yöntemi ekipman türüne göre tanımlanmalıdır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
RG 28339 / 30.06.2012
Md.11-12, işverene acil durum planı hazırlama, ekip kurma, tahliye ve ilk yardım organizasyonu ile tatbikat yükümlülüğünün şemsiye yasal dayanağıdır.
Müfettiş Denetiminde
Bu sektörde acil durum planı denetiminde sıkça sorulanlar
Yüksek gerilim ekipmanında çalışma öncesi gerilim kesme ve kilitleme (LOTO) sistemi kayıtlı işletiliyor mu?
Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği uyarınca her müdahale öncesi gerilimsiz bırakma, kilitleme-etiketleme, gerilim yokluğu teyidi ve çalışma topraklaması yapılmalı; bu adımlar yazılı iş izniyle kayda alınmalıdır. Müfettiş, gerilim altında ya da kilitlemesiz yapılan çalışmayı doğrudan ağır eksiklik sayar; kişisel tedbir tek başına yeterli görülmez.
Elektrik çarpması anında akımdan kurtarma ve ilk yardım organizasyonu planda nasıl tanımlanmış?
Plan; önce gerilimin kesilmesini, kazazedeye yalıtkan olmadan dokunulmamasını, ardından ilk yardım ve gerektiğinde temel yaşam desteğini somut adımlarla tariflemelidir. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik Md.11 kapsamında ilk yardım ekibi görevlendirilir. Sadece "112 aranır" ifadesi yetersizdir; akımdan güvenli kurtarma adımı mutlaka bulunmalıdır.
Trafo ve pano yangınında doğru söndürücü ve müdahale yöntemi belirlenmiş mi?
Gerilim altındaki ekipmanda iletken söndürücü (su, köpük) kullanımı çarpmaya yol açar; karbondioksit veya uygun kuru kimyevi tozlu söndürücü ile önce gerilim kesme esastır. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında söndürme sistemi ve talimatı ekipman türüne göre tanımlanmalı, çalışanlara öğretilmelidir.
Tatbikatlar hangi sıklıkta yapılıyor ve plan ne zaman yenileniyor?
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik Md.13 uyarınca tatbikat yılda en az bir kez yapılır; senaryo, katılım listesi ve değerlendirme raporu kayıt altına alınır. Çok tehlikeli sınıftaki bu işyerinde plan en geç iki yılda bir yenilenir (Md.14). Kapsamlı şebeke kesintisi ve çarpma senaryolu tatbikatın hiç ya da kayıtsız yapılması sık görülen eksikliktir.
Kendi Enerji ve Elektrik Üretimi acil durum planınızı üretin — ve yaşatın
Bu örnek bir başlangıç. Riskmatik firmanıza özgü acil durum planını yapay zeka ile üretir; tatbikatları takip eder, yıllık yenileme tarihinde hatırlatır, kat planlarını ekler. İndirilip elle güncellenen bir dosya değil — yaşayan bir plan.
Kendi Acil Durum Planınızı Üretin — Statik Dosya Değil, Yaşayan Sistem
Bu örnek Riskmatik ile üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede acil durum planını birkaç dakikada üretin — sonra tatbikatları takip edin, yıllık yenileme tarihinde hatırlatılsın, kat planları ve ekiplerle canlı bağ kursun.
Kredi kartı gerekmez · Dakikalar içinde üret · Tatbikatları takip et
İlgili Sayfalar
Riskmatik İSG Yazılımını Keşfedin
İSG Yazılımı
Risk analizi, saha gözlem, eğitim ve denetim hazırlığını tek sistemde toplayan İSG yönetim yazılımı.
ISO 45001 Yazılımı
Her kaydı ilgili ISO 45001 maddesine bağlayan, denetime hazır doküman yönetimi.
Yapay Zeka Destekli Risk Analizi
Uzman tetikler, yapay zeka taslağı üretir, uzman onaylar — denetim kanıt zinciriyle çalışan hibrit akış.
Tek Uzman ve OSGB İçin
Çok firmaya hizmet veren İSG uzmanının tüm firma portföyünü tek panelden yönetmesi.