İSG Kurulu Madde 9: Toplantı Sıklığı + Üyeler (28532 Yönetmelik)

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu (kısaca İSG Kurulu), belirli büyüklükteki işyerlerinde sağlık ve güvenlik konularını gündemine alan, kararlar üreten ve uygulamayı izleyen kurumsal yapıdır. Yasal dayanağı 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 22 ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik'tir (Resmî Gazete: 18.01.2013, Sayı: 28532).

Bu rehberde Kurul'un kuruluş eşiği, üye yapısı, toplantı periyodu, tutanak yükümlülükleri ve denetimde sıkça karşılaşılan hatalar ele alınır.

Kurul Kurma Yükümlülüğü

28532 sayılı Yönetmelik Madde 4 hükmü, aşağıdaki iki şartı birlikte sağlayan işyerleri için Kurul kurulmasını zorunlu kılar:

• İşyerinde 50 ve daha fazla çalışan bulunması
• İşin 6 aydan fazla süreceği öngörülmesi

Tehlike sınıfı bu eşiği değiştirmez; az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfların hepsinde aynı kural geçerlidir. Aynı işyerinde asıl işveren ve alt işveren birlikte çalışıyorsa her işveren kendi çalışan sayısına göre değerlendirilir; ayrıntı aşağıdaki bölümdedir.

İnşaat Şantiyeleri için Özel Hüküm

Yönetmelik İnşaat şantiyeleri dâhil tüm işyerlerinde kurul yükümlülüğü, işin 6 aydan fazla süreceği ve aynı zamanda 50 ve daha fazla çalışan bulunduğu hallerde uygulanır. Kısa süreli proje şantiyelerinde Kurul yerine, asıl işverenin merkez kurulu sürecin koordinasyonundan sorumlu olur.

Birden Fazla İşveren — Ortak Kurul

Asıl işveren – alt işveren ilişkisi bulunan işyerlerinde Yönetmelik Madde 4/2 üç durumu ayırır: her iki işverenin de 50 ve üzeri çalışanı varsa her biri kendi kurulunu kurar; yalnız birinin 50 ve üzeri çalışanı varsa o işveren kurul kurar; ikisi de 50'nin altında ama toplamı 50'yi aşıyorsa birlikte bir kurul oluşturulur.

Kurul Üyeleri

28532 sayılı Yönetmelik Madde 6, Kurul üyelerini şu şekilde belirler:

• İşveren veya işveren vekili (Kurul başkanı)
• İş güvenliği uzmanı (Kurul sekreteri)
• İşyeri hekimi
• İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işler bölümü temsilcisi (varsa)
• Bulunması durumunda sivil savunma uzmanı
• İşyerinde formen, ustabaşı veya usta (varsa)
• Çalışan temsilcisi (birden fazla ise baş temsilci dahil)

Kurulda çalışanları çalışan temsilcisi temsil eder; birden fazla temsilci varsa kurula baş temsilci katılır (Madde 6/1-f). Bu hüküm denetimde sıkça kontrol edilir.

Toplantı Periyodu

Yönetmelik Madde 9(1-a) Kurul'un toplantı sıklığını şu şekilde düzenler:

"Kurullar ayda en az bir kere toplanır. Ancak Kurul, işyerinin tehlike sınıfını dikkate alarak, kurul toplantılarının sıklığını tehlikeli işyerlerinde iki ay, az tehlikeli işyerlerinde ise üç ay olarak belirlenmesine karar verebilir."

Bu lafızdan çıkan kurallar:

• Varsayılan toplantı sıklığı: Tüm tehlike sınıflarında ayda en az 1 kez
• Tehlikeli işyerleri: Kurul karar verirse en geç 2 ayda 1'e uzatılabilir
• Az tehlikeli işyerleri: Kurul karar verirse en geç 3 ayda 1'e uzatılabilir
• Çok tehlikeli işyerleri: Uzatma yetkisi yoktur, ayda 1 zorunludur

Önemli: Uzatma Kurul'un yazılı kararıdır, otomatik bir hak değildir. Kurul gerekli görürse ayda 1 toplanmaya devam edebilir; bu özellikle yeni iş kazası, mevzuat değişikliği veya operasyonel değişiklik dönemlerinde önerilir. Uzatma kararı tutanağa yazılı olarak geçirilir; yazılı karar olmaksızın yapılan toplantı atlamaları denetimde eksiklik olarak değerlendirilir.

Olağanüstü Toplantı

Yönetmelik Madde 9/1-c gereği ölümlü, uzuv kaybına yol açan veya ağır iş kazası sonrasında ya da özel önlem gerektiren başka önemli bir durumda kurul üyelerinden herhangi biri kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir.

Yönetmelik olağanüstü toplantı için ayrıca bir süre belirlemez; olayın ardından gecikmeden toplanılması iyi uygulamadır.

Toplantıların Çağrılması

Kurul başkanı (işveren veya işveren vekili), olağan toplantıları en az 48 saat öncesinden yer, saat ve gündem bilgisiyle birlikte tüm üyelere yazılı olarak bildirir. Bildirim e-posta, intranet duyurusu veya panoya asma yoluyla yapılabilir; ancak yazılı kanıt bulunmalıdır. Olağanüstü durumlarda 48 saat süresi aranmaz.

Karar Yeter Sayısı

Yönetmelik Madde 9 Kurul'un üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplandığını ve katılanların salt çoğunluğu ile karar aldığını belirtir. Oyların eşitliği halinde başkanın oyu çift oy sayılır. Kurul kararları yazılı olarak tutanağa geçirilir ve toplantıda bulunan tüm üyeler tarafından imzalanır.

Tutanak Yükümlülüğü

Yönetmelik Madde 9 ve Madde 11 uyarınca her Kurul toplantısının tutanağı yazılır. Tutanakta asgari olarak şu bilgiler bulunur:

• Toplantının tarihi, saati ve yeri
• Toplantıya katılan üyelerin ad-soyad ve görevleri
• Mazereti olduğu için katılamayan üyeler
• Gündem maddeleri
• Tartışılan konular ve alınan kararlar (her madde için)
• Karşı oy varsa gerekçesi
• Bir sonraki toplantı tarihi
• Toplantıda hazır bulunan üyelerin imzaları

Tutanaklar İSG dosyasında saklanır ve iş müfettişi denetiminde ibraz edilir. Yönetmelik açıkça yazılı tutanak ister; sözlü kararlar denetimde geçerli sayılmaz. ISO 45001 Madde 7.5.3 doküman kontrolü gereği denetim kanıtları için en az 5 yıl saklama yaygın iyi uygulamadır.

Kurul'un Görevleri

Yönetmelik Madde 8, Kurul'un görevlerini sıralar. Bunların arasında öne çıkanlar:

• İşyerinin niteliğine uygun bir İSG iç yönergesi taslağı hazırlamak
• İSG konularında alınacak önlemleri belirlemek
• İş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerini incelemek
• Çalışan eğitiminin planlanmasına katkıda bulunmak
• İşyerinde çalışanların görüş ve önerilerini değerlendirmek
• Acil durum planlarının hazırlanması ve tatbikatlara katılım
• İSG yıllık çalışma planının değerlendirilmesi
• İşyerinde teftiş yapan iş müfettişine sunulan belgelerin Kurul tarafından da incelenmesi

Bu görevler yalnızca tavsiye değil, Kurul kararı olarak işverene yazılı bildirilir. İşveren Kurul kararlarını uygulamamayı haklı bir gerekçe ile yazılı olarak Kurul'a bildirir; aksi halde idari sorumluluk doğar.

Kurul'un Tutum Yükümlülüğü

Yönetmelik Madde 11, Kurul üyelerinin görevleri sırasında öğrendikleri ticari sırlar, yapım-üretim teknikleri ve işyerinin ekonomik durumu hakkındaki bilgileri gizli tutmasını şart koşar. Aynı maddenin (2) bendi uyarınca Kurul, kararlarında işverenin olanaklarını da göz önünde bulundurarak makul tavsiyeler oluşturmalıdır. Uygulanması imkânsız tavsiyeler Kurul kararı olarak yazılamaz.

Kurul Üyelerinin Eğitimi

Yönetmelik Madde 7 hükmü uyarınca Kurul üyeleri eğitim almak zorundadır. Eğitim konuları:

• İSG konularında ulusal mevzuat ve standartlar
• Sıkça rastlanan iş kazaları ve tehlikeli vakaların nedenleri
• İş hijyeninin temel ilkeleri
• İletişim teknikleri
• Acil durum önlemleri
• Meslek hastalıkları
• İşyerlerine ait özel riskler
• Risk değerlendirmesi

Yönetmelik eğitim için asgari saat belirtmez; eğitim konuları Madde 7'de sayılır. Eğitim sertifikaları işyerinde saklanır.

Yaygın Hatalar

• Eşik hesabında alt işveren atlama: Asıl işverenin çalışanı 45, alt işverenle birlikte 60. Yönetmelik gereği toplam sayılır, Kurul zorunludur.
• Yazılı uzatma kararı olmadan toplantı atlama: Az tehlikeli işyeri "3 ayda 1 toplanabilir" diye 6 hafta toplantı yapmamış ama Kurul kararı yazılı değil. Denetimde uzatma yok kabul edilir; ayda 1 zorunluluğu ihlal edilmiştir.
• Çok tehlikeli işyerinde periyot aşımı: Çok tehlikeli işyerlerinde uzatma yetkisi yoktur; ayda 1 toplantı kuralı katıdır.
• Çalışan temsilcisi olmaksızın toplantı: Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve kararlar oy çokluğuyla alınır (Madde 9/1-d); çalışan temsilcisinin toplantıdan dışlanması denetimde ciddi eksiklik sayılır.
• Sözlü karar: "Kurulda konuştuk, hallettik" geçerli kayıt değildir; yazılı tutanak ve imza şarttır.
• Olağanüstü toplantı atlama: Ölümlü kaza sonrasında bir sonraki olağan toplantıyı bekleme — Kurul derhal toplanmalıdır.
• Eğitimsiz üye: Kurul üyelerine görevleriyle ilgili eğitim verilmemesi — yönetmelik asgari saat belirtmez, ancak verilen eğitimin kaydı denetimde aranır (İSG Kurulları Yönetmeliği Md 7).

---

İSG Kurulu toplantılarını periyodik takip etmek, gündem ve karar tutanaklarını dijital olarak yönetmek, üye eğitim sertifikalarını izlemek isteyenler Riskmatik'in İSG Kurulları modülünü inceleyebilir. Sistem 28532 sayılı Yönetmelik gerekliliklerine birebir eşleşir.