Yıllık İSG eğitim planı, çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin yıl boyunca düzenli, izlenebilir ve mevzuata uygun şekilde gerçekleşmesini sağlayan kurumsal belgedir. Yasal dayanağı 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 17 ve Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'tir (Resmî Gazete: 15.05.2013, Sayı: 28648).
2 Nisan 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Yönetmeliğin bazı temel hükümleri güncellenmiştir: ders saati tanımı netleştirilmiş, işe başlama eğitimi yüz yüze zorunlu kılınmış, tekrar eğitimleri için asgari süre tanımlanmış ve temel eğitim için 3 ay üst sınırı belirlenmiştir. Bu rehberde mevcut mevzuat ile birlikte 2026 değişikliklerinin yıllık eğitim planına etkisi ele alınır.
Yıllık Eğitim Planı Yasal Yükümlülüğü
28648 sayılı Yönetmelik Madde 8 hükmü, işverenin yıllık eğitim planını her yılın başında hazırlamasını ve uygulamasını şart koşar. Plan, işyeri çalışan sayısı ve tehlike sınıfı dikkate alınarak yıl içinde hangi çalışana, hangi konuda, ne zaman ve kim tarafından eğitim verileceğini gösterir. Plan İSG Kurulu (varsa) ile birlikte hazırlanır ve onaylanır.
Ders Saati — 2026 Değişikliği
2026 Nisan değişikliğinden önce "ders saati" kavramı uygulamada belirsizdi: bazı işyerleri 60 dk, bazıları 45 dk eğitim süresi sayıyordu. Yeni düzenleme ders saatini netleştirmiştir:
1 Ders Saati = 45 dakika eğitim + 15 dakika ara dinlenme = 60 dakika toplam
Bu tanım eğitim plan hazırlığını doğrudan etkiler. Örnek: tehlikeli sınıfta yer alan işyerinde 12 ders saatlik tekrar eğitimi planlanırken, gerçek mesai etkisi 12 × 60 dk = 12 saat'tir; bunun 9 saati eğitim, 3 saati ara dinlenmedir. Önceden "12 ders saati = 9 saat" varsayan kuruluşlar planı yeniden değerlendirmelidir.
Eğitim Türleri
Yönetmelik üç eğitim türünü tanımlar:
- İşe başlama eğitimi: Yeni işe başlayan çalışana, işyerine özgü tehlikeler, alınması gereken önlemler ve davranış kuralları hakkında verilen eğitim.
- Temel İSG eğitimi: Tüm çalışanların alması gereken kapsamlı genel eğitim. Genel İSG bilgisi, yasal çerçeve, mesleki riskler.
- Tekrar (yenileme) eğitimi: Temel eğitim sonrası periyodik olarak verilen, bilginin tazelenmesini sağlayan eğitim.
İşe Başlama Eğitimi — 2026 Değişikliği
2026 Nisan değişikliği işe başlama eğitiminin kurallarını sıkılaştırmıştır:
- Süre: En az 2 saat (eski metin daha kısa süre olanaklarına izin veriyordu)
- Format: Uygulamalı ve yüz yüze zorunlu
- Uzaktan eğitim: İşe başlama eğitiminde uzaktan format YASAK
Bu değişikliğin gerekçesi, yeni çalışanın işyerine fiziksel olarak adım atmadan önce ortamı, ekipmanları ve riskleri uzman gözetiminde tanımasının zorunluluğudur. Çevrimiçi platformdan dinlenen eğitim bu işlevi yerine getirememektedir.
Temel İSG Eğitimi — 3 Ay Kuralı
2026 Nisan değişikliği ile çalışanın işe giriş tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde temel İSG eğitiminin tamamlanmış olması zorunlu hale gelmiştir. Önceki düzenleme tehlike sınıfına göre farklı süreler içeriyordu; yeni düzenleme tek tip 3 ay üst sınırı getirir.
3 ay kuralı, işe başlama eğitimini takiben uygulanır. Yani çalışan iş ilk gün işe başlama eğitimini alır; ardından 3 ay içinde temel eğitim alır.
Tekrar Eğitimi — Asgari 8 Ders Saati
Tekrar eğitimi süresi 2026 değişikliği ile her tehlike sınıfı için asgari 8 ders saati olarak belirlenmiştir. Eski uygulama tehlike sınıfına göre farklı süreler içeriyordu; yeni düzenleme alt sınırı netleştirir. Daha riskli işyerlerinde kuruluşun bu sürenin üstüne çıkması beklenir.
Tekrar eğitimi periyodu (yine tehlike sınıfına göre) Yönetmelik Madde 11'de tanımlanır. Yaygın uygulama:
- Çok tehlikeli işyerleri: 1 yılda bir
- Tehlikeli işyerleri: 2 yılda bir
- Az tehlikeli işyerleri: 3 yılda bir
Eğitim Konuları
Yönetmelik Ek-1, eğitim konularını üç ana başlık altında düzenler:
- Genel konular: İSG genel bilgisi, mesleki riskler, hak ve sorumluluklar, yasal çerçeve, alınacak önlemler, çalışan görüşü
- Sağlık konuları: Meslek hastalıkları, biyolojik ve psikososyal risk faktörleri, ilkyardım
- Teknik konular: Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etkenleri, elle kaldırma ve taşıma, parlama-patlama-yangın, iş ekipmanları, ekran cihazları, elektrik tehlikeleri ve riskleri, KKD, iş kazalarının nedenleri ve korunma prensipleri
Tüm konuların her çalışana verilmesi şart değildir; çalışanın yaptığı işe ilişkin riskler doğrultusunda seçim yapılır. Ancak temel eğitimde her üç başlıktan da içerik bulunmalıdır.
Plan İçeriği — Asgari Bilgiler
Yıllık eğitim planında yer alması gereken asgari bilgiler:
- İşyerinin unvanı, adresi ve tehlike sınıfı
- Plan dönemi (genellikle bir takvim yılı)
- Eğitim verilecek çalışan grupları (tüm çalışanlar, yeni başlayanlar, belirli birimler)
- Her grup için planlanan eğitim türü (işe başlama, temel, tekrar)
- Eğitim konuları
- Toplam ders saati (45+15 dk modeline göre)
- Format (yüz yüze, uzaktan veya karma)
- Eğitmen bilgisi (sertifika numarası dahil)
- Planlanan tarih ve saat
- Eğitim sonrası değerlendirme yöntemi (sınav, soru-cevap, uygulamalı gösterim)
Eğitmen Yeterliliği
Eğitimi verecek kişinin yeterliliği önemlidir. Yönetmelik Madde 13 uyarınca eğitim, aşağıdakilerden biri tarafından verilebilir:
- İşyeri hekimi
- İş güvenliği uzmanı (sertifika sınıfı işyerinin tehlike sınıfına uygun)
- Bakanlık ve diğer kamu kurum kuruluşlarınca sertifikalandırılmış eğitmenler
- Üniversitelerin İSG bölüm öğretim üyeleri
- Özel eğitim veren kuruluşların yetkili eğitmenleri
Eğitmenin sertifika fotokopisi eğitim kayıtları ile birlikte saklanır.
Format — Yüz Yüze, Uzaktan, Karma
2026 değişikliği ile işe başlama eğitimi sadece yüz yüze olabilir. Diğer eğitimlerde:
- Yüz yüze eğitim: Tüm eğitim türleri için uygulanabilir; uygulamalı içerik (KKD kullanımı, makine güvenliği gösterimi vb.) için tek format.
- Uzaktan eğitim: Temel ve tekrar eğitiminde kullanılabilir; ancak Bakanlık akreditasyonu olan platform şartı vardır. Sınav ile değerlendirme zorunludur.
- Karma eğitim: Teorik kısım uzaktan, uygulamalı kısım yüz yüze. Yaygın ve etkili tercihtir.
Eğitim Kayıt Yükümlülüğü
Verilen her eğitim için Madde 16 uyarınca kayıt tutulur. Kayıtta yer alan bilgiler:
- Eğitime katılan çalışan listesi (TC, ad-soyad, görev) ve imzaları
- Eğitimin tarihi, yeri ve süresi (ders saati ve gerçek dakika cinsinden)
- Eğitim konuları
- Eğitmenin adı, soyadı, sertifika numarası ve imzası
- Değerlendirme sonucu (sınav puanı veya başarılı/başarısız)
- Verilen sertifikanın bir örneği
Eğitim kayıtları en az 10 yıl saklanır. Bu süre, çalışanın işten ayrılmasından sonra da meslek hastalığı tespiti gibi olası uzun vadeli süreçler için önemlidir.
Plan ve Yıl Sonu Değerlendirme
Yıllık plan dönem sonunda gözden geçirilir. Aşağıdaki sorular cevaplanır:
- Planlanan eğitimlerin tamamı verildi mi? (gerçekleşme oranı)
- Hangi gruplara eğitim verilemedi, sebebi nedir?
- Eğitim sonrası sınav başarı oranları neydi?
- Eğitim sonrası iş kazası ve ramak kala sayısında değişim oldu mu?
- Bir sonraki yıl planı için hangi içerikler güçlendirilmeli?
Bu değerlendirme yazılı rapor halinde İSG Kurulu (varsa) ile paylaşılır ve sonraki yıl planına girdi sağlar.
Yaygın Hatalar
- Plan olmadan eğitim: Yıl başında plan hazırlanmaması, eğitimlerin "ne zaman gelirse" verilmesi. Yönetmelik Madde 8 yıllık plan zorunluluğu getirir.
- Ders saatinin yanlış hesaplanması: 1 ders saati 60 dk değil; 45 dk eğitim + 15 dk ara. Plan saatleri buna göre yazılmalıdır.
- İşe başlama eğitiminin uzaktan verilmesi: 2026 değişikliği sonrası bu kesinlikle yasaktır.
- 3 ay kuralının atlanması: Yeni başlayan çalışana 3 ayı geçen tarihte temel eğitim verilmesi.
- Eğitim kayıt eksikliği: Sadece imza listesi tutulması; eğitim konusu, süresi, eğitmen sertifika numarası eksik.
- Tekrar eğitiminin atlanması: Çalışan 1 yıl önce temel eğitim aldı, tekrar eğitimi planlanmıyor.
- Eğitmen sertifika sınıfı uygunsuzluğu: Çok tehlikeli işyerinde C sınıfı uzman eğitim veriyor — yönetmelik B veya A sınıfı şartı arar.
Yıllık İSG eğitim planını, çalışan-bazlı eğitim takvimini ve kayıt sertifikalarını dijital olarak yönetmek, 2026 değişikliklerine (45+15 dk ders saati, 2 saat işe başlama yüz yüze, 8 saat tekrar, 3 ay temel eğitim) otomatik uyumlu kalmak isteyenler Riskmatik'in eğitim sunumları ve yıllık plan modülünü inceleyebilir.