Kısa Cevap
NACE kodu, işyerinin faaliyet alanını belirleyen 6 haneli istatistiki sınıflama kodudur; tehlike sınıfı (Az Tehlikeli / Tehlikeli / Çok Tehlikeli) işyerinin ana NACE kodu üzerinden atanır. Tehlike sınıfı; iş güvenliği uzmanı niteliği, eğitim süresi ve diğer İSG yükümlülüklerini belirler (İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği — RG 28509, 26.12.2012; en son değişiklik RG 33211, 01.04.2026).
NACE kodu, işyerinizin hangi ekonomik faaliyet alanında çalıştığını gösteren 6 haneli bir sınıflandırma kodudur. Avrupa Birliği'nin istatistiksel sınıflandırma sistemi olan NACE (Nomenclature statistique des Activités économiques dans la Communauté Européenne) Türkiye'de NACE Rev.2 versiyonu ile uygulanmakta ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında doğrudan tehlike sınıfı belirlemede kullanılmaktadır.
Bu yazıda NACE kodunun yapısı, tehlike sınıfı ile ilişkisi, güncel mevzuat (01.04.2026 RG 33211 değişikliği dahil) ve pratik olarak nasıl bulunacağı detaylı biçimde açıklanmaktadır.
NACE Kodu ve İSG Mevzuatı
İşyerinizin tehlike sınıfı; İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ile belirlenir. Tebliğin ilk hâli 26.12.2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, en son 01.04.2026 tarihli ve 33211 sayılı Resmî Gazete'de değişiklik yapılmıştır. Tebliğin EK-1'i her NACE Rev.2 kodunun hangi tehlike sınıfına girdiğini listeler.
Tehlike sınıfı aşağıdaki yükümlülükleri doğrudan etkiler:
- İSG uzmanı görevlendirme süresi (İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği — RG 28713, 29.12.2012)
- İşyeri hekimi görevlendirme süresi
- Risk değerlendirmesi yenileme periyodu (İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği)
- Acil durum planı yenileme periyodu (İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik Md 14 — ÇT 2, T 4, AT 6 yıl)
- Tatbikat sıklığı (Md 13 — tüm sınıflar için yılda en az 1 kez)
- Çalışan eğitim süreleri (Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği — RG 33212)
- SGK iş kazası primleri
NACE Kodunun Yapısı: 6 Haneli Kod
NACE Rev.2 sisteminde kod XX.XX.XX formatındadır ve hiyerarşik bir sınıflandırma sunar:
- İlk iki hane (Kısım): Ana faaliyet grubu. Örn:
10 = Gıda Ürünlerinin İmalatı - Sonraki iki hane (Grup): Alt faaliyet. Örn:
10.71 = Fırın ve Unlu Mamul İmalatı - Son iki hane (Sınıf): Spesifik faaliyet. Örn:
10.71.01 = Ekmek İmalatı
Örnek: Bir ekmek fabrikasının NACE kodu
10.71.01'dir. Bu kod Tehlikeli sınıfa girer.
Üç Tehlike Sınıfı
6331 sayılı Kanun'a göre işyerleri üç sınıfta değerlendirilir. Her sınıf, farklı önlem, görevlendirme ve bildirim yükümlülükleri doğurur. Aşağıdaki süre/yükümlülük bilgileri İSG Hizmetleri Yönetmeliği (RG 28713) ve ilgili yönetmeliklere göre verilmiştir.
1. Az Tehlikeli Sınıf
Düşük iş sağlığı ve güvenliği riski taşıyan faaliyetlerdir. Genellikle ofis, hizmet, muhasebe, danışmanlık tarzı işler.
Örnek NACE kodları:
69.20.01— Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri82.11.01— Büro hizmetleri86.21.01— Pratisyen hekimlik faaliyetleri94.11.02— İşverenler birlikleri faaliyetleri
Tipik yükümlülükler:
- İSG uzmanı görevlendirme süresi: çalışan başına ayda en az 10 dakika
- İşyeri hekimi görevlendirme süresi: çalışan başına ayda en az 5 dakika
- İSG uzmanı sınıfı: en az C sınıfı
- Risk değerlendirmesi en geç 6 yılda bir yenilenir
- Acil durum planı en geç 6 yılda bir yenilenir
2. Tehlikeli Sınıf
Orta düzey risk içeren üretim, ticaret, lojistik, bakım-onarım faaliyetleri.
Örnek NACE kodları:
10.71.01— Ekmek imalatı25.11.01— Metal yapı ürünleri imalatı47.11.01— Süpermarket ve büyük mağazaların faaliyeti49.41.01— Karayolu ile yük taşımacılığı
Tipik yükümlülükler:
- İSG uzmanı görevlendirme süresi: çalışan başına ayda en az 20 dakika
- İşyeri hekimi görevlendirme süresi: çalışan başına ayda en az 10 dakika
- İSG uzmanı sınıfı: en az B sınıfı
- Risk değerlendirmesi en geç 4 yılda bir yenilenir
- Acil durum planı en geç 4 yılda bir yenilenir
3. Çok Tehlikeli Sınıf
Yüksek risk içeren inşaat, maden, kimya, ağır sanayi faaliyetleri. En sıkı İSG yükümlülükleri bu sınıfa uygulanır.
Örnek NACE kodları:
41.20.01— Bina inşaatı05.10.00— Taş kömürü madenciliği20.11.01— Endüstriyel gaz imalatı24.10.01— Demir-çelik üretimi43.29.01— Elektrik tesisatı işleri
Tipik yükümlülükler:
- İSG uzmanı görevlendirme süresi: çalışan başına ayda en az 40 dakika
- İşyeri hekimi görevlendirme süresi: çalışan başına ayda en az 15 dakika
- İSG uzmanı sınıfı: A sınıfı zorunlu
- Risk değerlendirmesi en geç 2 yılda bir yenilenir
- Acil durum planı en geç 2 yılda bir yenilenir
- Acil durum ekipleri: her 30 çalışana en az 1 destek elemanı (Acil Durumlar Yön Md 11)
01.04.2026 Tebliğ Değişikliği — Ne Değişti?
1 Nisan 2026 tarihli ve 33211 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik tebliği ile İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'nin EK-1 tablosu güncellenmiştir. Değişikliğin öne çıkan başlıkları:
- NACE Rev.2 kod yapısı güncellendi: Avrupa İstatistik Ofisi'nin (Eurostat) NACE Rev.2 sınıflamasında yaptığı değişiklikler tebliğe yansıtıldı.
- Bazı 6 haneli kodlar 5 haneye sadeleşti: Örneğin
05.10.01→05.10.00,05.20.01→05.20.00,07.10.01ve benzeri madde alt kırılımları. - Çok sayıda kodun tehlike sınıfı revize edildi: Yazılım ve mimarlık alt grupları Az Tehlikeli kapsamında kalırken, iklimlendirme ve bazı inşaat alt sınıfları Çok Tehlikeli olarak güncellendi (basın haberlerine göre).
- Yeni kodlar eklendi: Dijital hizmetler, e-ticaret platformları ve yenilenebilir enerji alt sınıfları gibi alanlarda eklemeler yapıldı.
İşveren için sonuç: Tebliğ değişikliği sonrası işyerlerinin NACE kodu ve tehlike sınıfını yeni tablodan doğrulaması gerekir. Tehlike sınıfı değiştiyse İSG uzmanı niteliği, sözleşme süresi, risk değerlendirmesi yenileme süreci de yeniden değerlendirilir.
NACE Kodunuzu Nasıl Öğrenebilirsiniz?
Üç pratik yöntem vardır:
Yöntem 1: SGK Sicil Kaydı
E-Devlet üzerinden SGK İşyeri Sicil Kaydı Sorgulama hizmetine girin. İşyeri kartınızda NACE kodu 6 haneli olarak yer alır.
Yöntem 2: Ticaret Sicil Gazetesi
Şirket kuruluş gazetesinde veya sonraki değişiklik gazetelerinde faaliyet konusu maddesine bakın. NACE kodu parantez içinde belirtilir (örn: "Fırıncılık ve unlu mamuller imalatı (10.71.01)").
Yöntem 3: Riskmatik NACE Aracı
Ücretsiz NACE Kodu Sorgulama Aracı'na faaliyetinizi yazın ("ekmek imalatı", "inşaat", "bilgisayar programcılığı" vb.). Sistem, eşleşen NACE kodunu ve tehlike sınıfını anında gösterir. Araç 01.04.2026 RG 33211 değişikliğine göre güncellenmiştir.
Yanlış NACE Kodu Hangi Sorunlara Yol Açar?
- Yanlış tehlike sınıfında değerlendirme: Çok tehlikeli bir faaliyet az tehlikeli olarak kayıtlıysa, İSG uzmanı saati yetersiz kalır. Bakanlık denetiminde idari para cezası uygulanabilir.
- Eksik veya fazla SGK prim ödemesi: İş kazası primleri tehlike sınıfına göre hesaplanır.
- Risk analizi ve acil durum planı mevzuat hataları: Yanlış sınıfta yapılan risk analizi denetimde geçersiz sayılabilir.
- Eğitim eksiklikleri: Çalışanların İSG temel eğitim süreleri tehlike sınıfına göre değişir (AT 8 saat, T 12 saat, ÇT 16 saat — RG 33212). Yanlış sınıfta verilen eğitim, müfettiş denetiminde geçersiz olabilir.
NACE Kodunu Nasıl Güncellersiniz?
Faaliyet konusu değişikliği olduysa veya 01.04.2026 tebliğ değişikliği sonrası kodunuzun yeniden tanımlanması gerekiyorsa:
- Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne faaliyet değişikliği başvurusu yapın.
- SGK işyeri bilgilerinizi güncelleyin (yeni NACE koduyla).
- Yeni tehlike sınıfına göre İSG uzmanı/hekim sözleşmesini yenileyin.
- Risk analizini ve acil durum planını yeni sınıfa göre revize edin.
Sıkça Karıştırılan Durumlar
İkinci bir faaliyet alanı varsa?
İşyerinde birden fazla faaliyet yürütülüyorsa, ana faaliyet (ciroya göre en büyük pay) NACE kodu olarak kullanılır. Ancak yan faaliyetler tehlikeliyse, risk analizi her iki alanı da kapsamalıdır.
Şube ve merkez farklı faaliyetler yapıyorsa?
Her şube ayrı SGK sicil numarası alır ve kendi faaliyetine uygun NACE kodunu kullanır. İSG yükümlülükleri de şube bazında değerlendirilir.
Proje bazlı çalışan şirketler (örn: inşaat taşeronu)?
Şirketin ana faaliyeti NACE kodunu belirler. Ancak şantiye sahasında çalışanlar için ana müteahhidin tehlike sınıfı ve İSG kurulları da dikkate alınır.
Sonuç: NACE Kodu Yönetiminde Dikkat
- NACE kodunuzu ve tehlike sınıfınızı mutlaka doğrulayın. Yanlış bilgi cezai yaptırımlara yol açar.
- 01.04.2026 RG 33211 değişikliği sonrası, kodunuzun veya tehlike sınıfınızın güncel tablodaki karşılığını kontrol edin.
- Faaliyet değişikliğinde NACE kodu güncelleme ihmal edilmemelidir.
- Tehlike sınıfı değiştiyse İSG sözleşmeleri, risk analizi ve acil durum planı revize edilmelidir.
- Emin değilseniz Riskmatik NACE aracı ile faaliyet tanımınızı yazarak kontrol edebilirsiniz.
NACE kodunuzu öğrendikten sonra işyeriniz için risk analizi, acil durum planı ve saha gözlem modüllerini Riskmatik üzerinden ücretsiz başlatabilirsiniz. Platform her NACE koduna uygun tehlike listesi önerir, risk analizini yapay zekâ desteğiyle hazırlar ve mevzuata uyumlu çıktı verir.
